Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Loại bỏ toàn diện cơ chế yêu cầu địa phương phải xin ý kiến, chấp thuận của cơ quan trung ương

Trong Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các ĐBQH đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nêu rõ, các ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi bốn luật, đồng thời, đề nghị chú trọng hiệu quả thực thi, không chỉ đánh giá bằng số lượng thủ tục được cắt giảm; tránh mở rộng phạm vi sửa đổi sang nội dung chưa đủ cơ sở và cần phân định rõ nội dung quy định trong luật với nội dung giao quy định chi tiết. Chính phủ cũng thống nhất việc sửa đổi phải giải quyết những vướng mắc đã được nhận diện rõ và bảo đảm ổn định hệ thống pháp luật.

Các ĐBQH và cơ quan thẩm tra đề nghị phân quyền thực chất, rõ trách nhiệm từng cấp; không để phân cấp hình thức hoặc bỏ trống nhiệm vụ liên xã, liên tỉnh.

Theo hồ sơ dự án Luật, trong phạm vi quản lý của Bộ Công Thương có 401 thủ tục hành chính; dự thảo Luật dự kiến bãi bỏ 6 thủ tục và sửa đổi, đơn giản hóa 11 thủ tục, không làm phát sinh thủ tục hành chính mới. Hồ sơ đánh giá không phát sinh vấn đề riêng về bình đẳng giới, chính sách dân tộc.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Chính phủ đã loại bỏ toàn diện cơ chế yêu cầu địa phương phải xin ý kiến, chấp thuận của cơ quan Trung ương trong những nhiệm vụ đã phân quyền; phân định trách nhiệm quản lý thống nhất, hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, giám sát của các Bộ với thẩm quyền giải quyết của địa phương.

Bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước

Về các nội dung cụ thể như sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ tiếp thu ý kiến về bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước; chỉnh lý theo hướng Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn để bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư theo quy định của pháp luật.

Riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh có tính chất đặc thù, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Việc lựa chọn chủ thể thực hiện, quản lý giá, chất lượng, nghĩa vụ cung ứng và kiểm soát để không hình thành độc quyền doanh nghiệp thực hiện theo pháp luật cạnh tranh, pháp luật giá và pháp luật chuyên ngành.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh, Chính phủ đã chỉnh lý tiêu chí xác định thị trường sản phẩm liên quan và thị trường địa lý liên quan theo hướng ngoài đặc tính, mục đích sử dụng, giá cả còn xem xét các yếu tố cạnh tranh khác, thích ứng với dịch vụ có giá bằng không, nền tảng số đa diện.

Bên cạnh đó, dự thảo nghị định cụ thể hóa phương pháp xác định thị trường, đặc điểm cạnh tranh phi giá, chi phí chuyển đổi, dữ liệu, hiệu ứng mạng lưới và rào cản gia nhập thị trường; việc đánh giá được tiến hành trên cơ sở từng vụ việc, không mặc nhiên coi doanh nghiệp có công nghệ, dữ liệu hoặc hệ sinh thái là có sức mạnh thị trường đáng kể.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương, dự thảo Luật quy định nguyên tắc và giao Chính phủ xác định Danh mục, trường hợp ngoại lệ và trình tự, thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; bảo vệ quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; hoặc nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu.

Đối với trường hợp nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu, Chính phủ làm rõ Luật Quản lý ngoại thương điều chỉnh hoạt động giao dịch qua biên giới; việc tiêu thụ, lưu thông hàng hóa tại thị trường nội địa thực hiện theo pháp luật áp dụng đối với hàng hóa đó về tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng và các yêu cầu có liên quan.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tiếp thu ý kiến ĐBQH và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý. Việc chia sẻ, chuyển giao thông tin, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm xử lý thông tin được thực hiện thống nhất với các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và các Điều 18, 20 của Luật; không được buộc người tiêu dùng cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

+ Trước đó, Quốc hội đã biểu quyết thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, với 444/444 ĐBQH tham gia tán thành, đạt tỷ lệ 100%.