Quốc hội mới của Syria họp phiên đầu tiên, đánh dấu bước chuyển tiếp chính trị
Quốc hội mới của Syria đã họp phiên đầu tiên tại Thủ đô Damascus ngày 12/7, 19 tháng sau khi lực lượng nổi dậy do Tổng thống Ahmed al-Sharaa lãnh đạo lật đổ cựu Tổng thống Bashar al-Assad. Đây được xem là một dấu mốc trong tiến trình chuyển tiếp chính trị của Syria, dù cơ quan lập pháp hiện vẫn có quyền hạn khá hạn chế.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng thống Ahmed al-Sharaa kêu gọi các nghị sĩ biến Quốc hội thành "hình mẫu về trách nhiệm và năng lực", đồng thời khẳng định đây sẽ là "diễn đàn của sự thật và công lý".
Ông nhấn mạnh: "Syria đang viết nên một trang sử vẻ vang phản ánh tinh thần anh hùng của dân tộc, và chúng ta đang gánh trên vai trách nhiệm xây dựng cả đất nước lẫn con người".
Việc Quốc hội đi vào hoạt động được coi là phép thử đối với cam kết của ông Sharaa về việc xây dựng một trật tự chính trị mới mang tính bao trùm hơn và Quốc hội có thực quyền hơn.
Theo các quy định chuyển tiếp hiện hành, Quốc hội gồm 210 ghế. Hai phần ba số nghị sĩ được lựa chọn trong năm ngoái thông qua các hội đồng cử tri khu vực, trong khi một phần ba còn lại do Tổng thống Sharaa trực tiếp chỉ định hôm 1/7.
Giới chức Syria cho biết, cơ chế này là cần thiết trong bối cảnh nhiều năm nội chiến khiến hàng triệu người phải di dời, hệ thống dữ liệu dân cư và danh sách cử tri không còn đầy đủ để có thể tổ chức một cuộc tổng tuyển cử trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng cách thức này trao cho nhánh hành pháp quyền kiểm soát quá lớn đối với quá trình lựa chọn nghị sĩ.
Về phần mình, Tổng thống Sharaa khẳng định ông ủng hộ việc tổ chức tổng tuyển cử khi điều kiện về hạ tầng và hồ sơ dân cư cho phép.
Theo tuyên bố hiến pháp tạm thời được ban hành năm 2025, Quốc hội chỉ có quyền hạn hạn chế và Chính phủ không bắt buộc phải được Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm. Cơ quan này có quyền đề xuất và thông qua luật, nhiệm kỳ kéo dài 30 tháng và có thể được gia hạn, đồng thời sẽ thực hiện quyền lập pháp cho đến khi Syria ban hành hiến pháp mới và tổ chức bầu cử.
Ông Abdel Halim al-Awak, thành viên ủy ban soạn thảo tuyên bố hiến pháp đã được bầu làm Chủ tịch Quốc hội với 99 phiếu.
Tổng thống Sharaa cũng cho biết, Quốc hội sẽ được giao nhiệm vụ thành lập một ủy ban để soạn thảo hiến pháp mới cho Syria.
Quốc hội khóa mới có 21 nữ nghị sĩ, chiếm khoảng 10% tổng số thành viên. Trong số này, 15 người nằm trong nhóm được Tổng thống Sharaa chỉ định.
Chính quyền Syria chưa công bố số liệu chính thức về thành phần sắc tộc và tôn giáo của Quốc hội. Theo các thống kê không chính thức, có khoảng 10 ghế thuộc về đại diện các nhóm thiểu số như người Kurd, Kitô hữu và người Alawite - cộng đồng mà cựu Tổng thống Bashar al-Assad xuất thân.
Hiện vẫn còn bốn ghế chưa được lấp đầy, trong đó một ghế khuyết do nghị sĩ qua đời và ba ghế dành cho tỉnh Sweida, nơi có đa số dân theo giáo phái Druze.
Giới chức Syria cho biết, việc lựa chọn đại diện của Sweida sẽ được tiến hành khi "điều kiện phù hợp". Khu vực này vẫn nằm ngoài sự kiểm soát của chính quyền trung ương kể từ các cuộc giao tranh giữa lực lượng Chính phủ và các nhóm vũ trang Druze hồi tháng 7 năm ngoái, khiến khoảng 1.700 người thiệt mạng theo thống kê của Liên Hợp Quốc.
