Quốc hội Israel thúc đẩy mô hình học tập tách biệt nam - nữ bất chấp nhiều tranh cãi

Mở rộng chương trình ra ngoài cộng đồng Haredi

Với 52 phiếu thuận và 43 phiếu chống luật mới, dự luật đã được các nghị sĩ thông qua trong phiên họp ngày 15/7, cho phép các trường đại học và cao đẳng được phép tổ chức các chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ riêng cho nam và nữ, với điều kiện phải được Hội đồng Giáo dục Đại học Israel phê duyệt.

Quy định này mở rộng cơ chế vốn được thiết lập sau phán quyết của Tòa án Tối cao Israel năm 2021. Khi đó, tòa án chỉ cho phép áp dụng có giới hạn các chương trình cử nhân tách biệt nam - nữ nhằm tạo điều kiện cho cộng đồng Do Thái Chính thống Haredi tiếp cận giáo dục đại học và tham gia thị trường lao động. Tòa án cũng yêu cầu việc phân tách chỉ được thực hiện trong lớp học tại các cơ sở đào tạo hỗn hợp và nghiêm cấm mọi hình thức phân biệt đối xử đối với nữ giảng viên.

Theo luật vừa được thông qua, việc tổ chức các chương trình học tách biệt theo giới không chỉ được mở rộng lên bậc sau đại học mà còn không còn giới hạn đối tượng áp dụng trong cộng đồng Haredi, thay vào đó dành cho tất cả sinh viên. Tuy nhiên, một đề xuất sửa đổi của nghị sĩ Yossi Taieb thuộc đảng Shas nhằm mở rộng việc phân tách giới sang các khu vực khác trong khuôn viên trường đã không được Quốc hội thông qua.

Những người ủng hộ cho rằng, đạo luật sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho các cộng đồng tôn giáo bảo thủ, đặc biệt là phụ nữ. Nghị sĩ Limor Son Har-Melech của đảng Otzma Yehudit, người bảo trợ dự luật cho rằng, quy định mới sẽ "mở ra nhiều cơ hội hơn cho phụ nữ ở những cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ với giáo dục". Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục của Knesset, nghị sĩ Tzvi Sukkot thuộc đảng Chủ nghĩa Phục quốc Tôn giáo (Religious Zionism) khẳng định, luật không áp đặt việc phân tách giới đối với bất kỳ ai mà chỉ mở rộng quyền lựa chọn của người học.

Theo ông Sukkot, việc cho phép các chương trình học tách biệt theo giới sẽ giúp nhiều sinh viên thuộc các cộng đồng tôn giáo duy trì các chuẩn mực tín ngưỡng của mình mà vẫn có thể theo đuổi con đường học vấn và phát triển nghề nghiệp.

Lời cảnh báo từ giới học thuật

Tuy nhiên, dự luật đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ giới học thuật ngay trước khi được đưa ra bỏ phiếu.

Trong bức thư ngỏ công bố ngày 13/7, hiệu trưởng hàng loạt trường đào tạo y khoa hàng đầu Israel cảnh báo dự luật là "mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe của người dân Israel". Theo các nhà quản lý giáo dục, nếu giới tính trở thành yếu tố quyết định trong việc tổ chức giảng dạy thay vì năng lực chuyên môn của giảng viên, chất lượng đào tạo bác sĩ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Các lãnh đạo ngành y cũng bày tỏ lo ngại mô hình đào tạo tách biệt theo giới có thể làm suy giảm uy tín quốc tế của các trường đại học Israel, ảnh hưởng đến việc công nhận bằng cấp và cơ hội để các bác sĩ Israel tham gia các chương trình đào tạo chuyên khoa sâu tại những bệnh viện hàng đầu thế giới. Điều này có nguy cơ làm giảm cả số lượng và chất lượng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa trong tương lai, qua đó tác động tiêu cực đến năng lực của hệ thống y tế quốc gia.

Bức thư nhấn mạnh môi trường học tập chung giữa nam và nữ là nền tảng quan trọng để đào tạo các bác sĩ có khả năng chăm sóc mọi nhóm bệnh nhân, đồng thời viện dẫn tinh thần của danh y Do Thái Maimonides rằng y học phải đặt con người làm trung tâm, không phân biệt giới tính hay địa vị xã hội.

Không chỉ các trường y, lãnh đạo nhiều cơ sở giáo dục đại học hàng đầu Israel như Đại học Tel Aviv, Đại học Hebrew ở Jerusalem, Đại học Bar-Ilan và Viện Công nghệ Technion cũng đồng loạt lên tiếng phản đối dự luật. Theo họ, việc mở rộng mô hình phân tách nam - nữ đe dọa nghiêm trọng đến tự do học thuật, chất lượng nghiên cứu và những giá trị cốt lõi của nền giáo dục đại học Israel.

Các nghị sĩ đối lập cũng cho rằng, việc mở rộng chính sách này là không cần thiết, đặt các yêu cầu tôn giáo lên trên những nguyên tắc bình đẳng, phẩm giá con người và quyền tự do đi lại của nữ sinh cũng như nữ giảng viên. Họ cảnh báo luật mới có thể làm gia tăng sự phân biệt đối xử trong môi trường đại học và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng giáo dục.

Cuộc tranh luận kéo dài xung quanh dự luật phản ánh sự đối đầu giữa hai quan điểm trong xã hội Israel. Một bên coi việc phân tách giới là giải pháp nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục cho các cộng đồng tôn giáo bảo thủ và mở rộng quyền lựa chọn của người học, trong khi bên còn lại lo ngại chính sách này sẽ làm xói mòn các nguyên tắc bình đẳng, tự do học thuật và vị thế quốc tế của nền giáo dục đại học cũng như hệ thống đào tạo y khoa của Israel.