QH cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực

Về cơ bản, các đại biểu cho rằng việc cần thiết phải ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm bảo đảm cho giá điện được vận hành theo cơ chế thị trường, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của các đơn vị cung cấp cũng như sử dụng nguồn điện. Tuy nhiên, bên cạnh đó, các đại biểu còn có những băn khoăn trước việc đưa ra quy định về quy hoạch phát triển điện lực, cũng như các chính sách về giá điện.
 
Nhà nước cần phải kiểm soát việc mua bán điện giữa EVN và các nhà máy
 
Về vấn đề sử dụng tiết kiệm điện, ĐBQH Đoàn Nguyễn Thùy Trang (TP Hồ Chí Minh) cho rằng để nâng cao ý thức tiết kiệm điện của người sử dụng điện cần phải có cơ chế thưởng phạt rõ ràng trong việc tiêu thụ điện năng, và điều này cần phải được áp dụng tại các địa phương vì thực thế hiện nay, việc tiêu thụ điện năng của chúng ta đang có sự chênh lệnh giữa các địa phương. Đồng thời, để giảm giá thành điện, đại biểu cũng đề nghị cần phải tiến hành nội địa hóa các thiết bị điện đối với các đơn vị cung cấp điện trong quá trình sản xuất, truyền tải điện.
 
ĐBQH Hoàng Thị Tố Nga (Nam Định) lại cho rằng, dự thảo lần này chưa đề cập đến vấn đề độc quyền điện. Đây cũng là vấn đề mà được dư luận và cử tri rất quan tâm trong thời gian vừa qua. Do vậy, dự thảo luật nên làm rõ được vấn đề này, đồng thời phân biệt được độc quyền và tự chủ kinh doanh của các doanh nghiệp trong việc sản xuất kinh doanh về lĩnh vực này. Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị, điện là loại hàng hóa đặc biệt, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân các đơn vị sản xuất kinh doanh, để bảo đảm quyền lợi của người sử dụng không nên thực hiện việc bù chéo giữa các đơn vị sử dụng nguồn điện.

Trong khi đó, ĐBQH Nguyễn Thanh Phương (T.P Cần Thơ) cho rằng: hiện nay thị trường điện chưa có sự cạnh tranh và thời gian tới để bảo đảm quyền lợi của người sử dụng điện cần phải có sự vận hành giá điện cạnh tranh. Đồng thời, đề nghị Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ việc sử dụng nguồn năng lượng tái tạo. Đại biểu cũng đề nghị dự thảo luật nên bổ sung quy định về việc sử dụng điện năng.

Theo ĐBQH Nguyễn Lâm Thành ( Lạng Sơn), theo lộ trình đến năm 2020, nước ta mới hoàn thiện được thị trường điện cạnh tranh, do đó cần phải cụ thể hóa chính sách điện theo cơ chế thị trường. Thực tế hiện nay, việc mua bán điện đang có sự thỏa thuận của EVN đối với các nhà máy. Do đó, để bảo đảm được quyền lợi của các nhà máy thì Nhà nước cần phải kiểm soát việc mua bán điện giữa EVN và các nhà máy, đồng thời, Nhà nước cần phải quy định khung giá bán lẻ điện. Giá bán lẻ đến người tiêu dùng là 6 loại giá và 2 phí, và điều này sẽ đẩy giá điện lên cao khi đến tay người tiêu dùng. Việc quy định “phí điều tiết” cần phải được làm rõ, nếu không các ngành khác cũng đòi hỏi loại phí này.

ĐBQH Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình), ĐBQH  Phạm Xuân Thăng (Hải Dương) cho rằng: để tiết kiệm chi phí không cần quy hoạch điện cấp huyện. Đồng thời, theo đại biểu Đỗ Văn Vẻ, điện là nguồn năng lượng đặc biệt, do đó ở nước ta cần phải có sự điều tiết của Nhà nước để bảo đảm được việc quản lý giá điện cũng như quyền lợi của người sử dụng điện. Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý, để bảo đảm thị trường điện thực sự minh bạch cần phải tách biệt chi tiết giữa các khâu để bảo đảm không có sự xung đột giữa các đơn vị cung cấp điện, bảo đảm được sự công bằng cho các nhà máy. Luật cũng cần bảo đảm sự thống nhất, phù hợp với Luật Giá. Về vấn đề này, ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang ) lại cho rằng cần cân nhắc việc điều tiết của nhà nước, cần phải cụ thể có thể thông qua các khoản thuế, không nhất thiết Nhà nước phê duyệt định kỳ giá điện. Ở một góc nhìn khác, ĐBQH Trần Tiến Dũng( Hà Tĩnh) cho rằng, việc sửa đổi lần này nên hạn chế độc quyền bảo đảm trong thời gian sớm nhất để tiến tới xóa bỏ độc quyền lĩnh vực này.
 
Về vấn đề minh bạch thông tin, ĐBQH Phạm Xuân Thăng( Hải Dương) cho rằng, cần phải nâng cao tính minh bạch giá điện; tạo hành lang pháp lý để xây dựng thị trường điện cạnh tranh. Cơ cấu giá: giá bán lẻ được cấu thành bởi nhiều loại phí như vậy làm khó khăn cho công tác quản  lý, do vậy cận phải thu gọn hơn để bảo đảm quyền lợi cho người dân cũng như nâng cao hiệu quả của công tác quản lý. Việc xây dựng giá bán lẻ điện cần phải bảo đảm tính đúng, tính đủ, và đề nghị Chính phủ phê duyệt giá bán lẻ và quyết định giá bán lẻ điện theo từng thời kỳ căn cứ vào điều kiện kinh tế và thu nhập người dân. Tính minh bạch về giá điện, hiện nay việc độc quyền đang gây bất xức trong nhân dân, để công khai giá điện thì cần phải cung cấp đầy đủ thông tin, không thực hiện thực hiện bù chéo giá điện giữa thành thị và nông thôn, không thực hiện bù chéo giá giữa các đơn vị sử dụng điện và cần có chính sách đối với khu vực công ích để đẩu tư vào lĩnh vực này.
 
Cần phải có chính sách giá điện đối với vùng nông thôn, hải đảo và vùng khó khăn 
 
Điện đối với khu vực nông thôn và vùng hải đảo, ĐBQH Tô Thị Ngọc Hạnh (Đăk Nông) cho rằng, hiện nay nghị định hướng dẫn không có quy định cụ thể đối với các khu vực này, do đó, cần phải có chính sách giá điện đối với vùng nông thôn và hải đảo. Để phản ánh đúng thị trường điện năng, nên đưa các khu vực này vào diện hoạt động công ích. Đồng thời, cần có cơ chế bù giá để phù hợp với thu nhập của người dân khu vực này. Bên cạnh đó, cần có chính sách thu hút đầu tư vào các khu vực này, nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân cũng như trật tự, an toàn xã hội. ĐBQH Phạm Xuân Thăng (Hải Dương) cho rằng, cần có chính sách đầu tư vào khu vực công ích. Về vấn đề này, ĐBQH Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) đề nghị, hiện nay cả nước chỉ có 202 xã chưa có điện, đề nghị Nhà nước cần có chính sách để cung cấp điện năng lượng gió, đồng thời Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ giá điện với các hộ nghèo.

Đồng quan điểm này, ĐBQH Trần Tiến Dũng (Hà Tĩnh) đề nghị cần bổ sung để có chính sách thu hút đầu tư vào khu vực nông thôn, hải đảo và vùng khó khăn. Đồng thời, cần có cơ chế bình đẳng của bên cung cấp điện, một bên sử dụng điện để tiến tới thị trường điện cạnh tranh tự do.