Văn hóa - Thể thao

Từ Côn Đảo, mở rộng không gian tri thức và phát huy giá trị di sản

Thạc Hiếu • 21/11/2026 22:32

Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026 mở ra hướng phát triển văn hóa đọc gắn với thư viện số, xây dựng học liệu lịch sử và kết nối xuất bản với du lịch văn hóa, góp phần đưa tri thức đến gần hơn với cộng đồng, đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị di sản Côn Đảo.

Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026, tổ chức tại đặc khu Côn Đảo, TP. Hồ Chí Minh, không chỉ giới thiệu, quảng bá sách mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức phát triển văn hóa đọc, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho người dân, nhất là tại những địa bàn xa trung tâm.

Phát biểu tại Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn nhấn mạnh vai trò của xuất bản trong lưu giữ, truyền bá những giá trị lịch sử, văn hóa, kết nối quá khứ với hiện tại.

Theo Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, phát triển văn hóa đọc cần gắn với nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập, bảo đảm cơ hội tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi tầng lớp nhân dân, không bị giới hạn bởi điều kiện kinh tế hay khoảng cách địa lý.

Định hướng này có ý nghĩa thiết thực đối với Côn Đảo, nơi sở hữu nguồn tài nguyên lịch sử, văn hóa đặc biệt nhưng còn những hạn chế nhất định trong việc tiếp cận, cập nhật sách và tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu.

Một trong những giải pháp được đề xuất là phát triển thư viện truyền thống gắn với chuyển đổi số, tăng cường kết nối, chia sẻ học liệu và tài nguyên thông tin. Việc hình thành thư viện số giúp người dân tiếp cận nguồn tài liệu phong phú từ các nhà xuất bản, cơ quan nghiên cứu và hệ thống thư viện, từng bước thu hẹp khoảng cách trong thụ hưởng tri thức.

Định hướng này bước đầu được cụ thể hóa bằng hoạt động ký kết phối hợp sử dụng nền tảng thư viện số dùng chung ViLIB và trao tặng Không gian tri thức số dùng chung cho đặc khu Côn Đảo.

Cùng với đó, nhiều đơn vị xuất bản, cơ quan nghiên cứu trao tặng sách, tư liệu lịch sử và các tủ sách phục vụ cộng đồng. Đáng chú ý, Văn phòng đại diện phía Nam Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ trao tặng những bản sao tư liệu sách quý về Côn Đảo đang được lưu trữ tại Viện, góp phần bổ sung nguồn tài liệu phục vụ tìm hiểu lịch sử địa phương.

1795242211932_4610514068086999530_g7690651395795803563_63879bd0e30002f6ac32c913e0f3575f.jpg
Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn cùng các đại biểu chụp hình lưu niệm tại hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026

Những hoạt động này tạo tiền đề để Côn Đảo tiếp tục phát triển không gian đọc, khai thác hiệu quả nguồn tư liệu, đưa sách và tri thức hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống người dân.

Bên cạnh mở rộng cơ hội tiếp cận sách, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn đề cập yêu cầu tăng cường liên kết giữa hoạt động xuất bản với bảo tồn di sản, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Côn Đảo sở hữu nguồn tư liệu phong phú về lịch sử đấu tranh cách mạng, những câu chuyện của các chiến sĩ yêu nước cùng các giá trị đặc sắc về con người, thiên nhiên. Đây là nguồn chất liệu quan trọng cho nghiên cứu, sáng tác, xuất bản và phát triển những sản phẩm văn hóa phù hợp với công chúng hiện đại.

Từ tiềm năng đó, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam mong muốn các nhà xuất bản, đơn vị phát hành và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa quan tâm xây dựng những bộ sách, ấn phẩm chuyên đề, học liệu số có chất lượng về lịch sử, văn hóa, con người Côn Đảo.

Việc phát triển những sản phẩm này không chỉ góp phần lưu giữ tư liệu mà còn đưa giá trị lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ, du khách và bạn bè quốc tế thông qua nhiều hình thức tiếp cận sinh động.

1795242212233_4610514068086999530_g7690651395795803563_6b2780341e790b544d73aac2afc79f6a.jpg
Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn cùng các đại biểu tham quan hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026

Đáng chú ý, cần thúc đẩy liên kết giữa nhà xuất bản, tác giả, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ cùng các đơn vị văn hóa, giáo dục, du lịch. Qua đó, hoạt động xuất bản không chỉ lưu giữ, phổ biến tri thức mà còn cung cấp chất liệu sáng tạo, góp phần hình thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị.

Đối với Côn Đảo, kết nối xuất bản với bảo tồn di sản và du lịch văn hóa được xem là hướng đi thiết thực nhằm nâng cao giá trị tài nguyên văn hóa, quảng bá hình ảnh địa phương. Những câu chuyện lịch sử có thể tiếp tục được truyền tải qua sách, tác phẩm nghệ thuật, chương trình trải nghiệm và các sản phẩm văn hóa phù hợp.

Trong định hướng đổi mới hoạt động xuất bản, mô hình “Thư viện người” cũng được đề cập như một hình thức kết hợp tri thức trong sách với câu chuyện của nhân chứng lịch sử, giá trị di sản và ứng dụng công nghệ, tạo thêm phương thức giáo dục truyền thống sinh động cho thế hệ trẻ.

Từ Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo”, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức những hoạt động văn hóa có sức lan tỏa mà còn duy trì, phát triển nguồn sách, học liệu và không gian đọc sau khi sự kiện kết thúc.

Khi xuất bản gắn với chuyển đổi số, giáo dục và khai thác giá trị di sản, những câu chuyện lịch sử của Côn Đảo sẽ có thêm điều kiện tiếp cận công chúng, trở thành nguồn lực tinh thần góp phần phát triển văn hóa, con người trong giai đoạn mới.

Thạc Hiếu