Thời sự Quốc hội

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, bãi bỏ 18 thủ tục hành chính

Thanh Hải • 21/11/2026 15:07

Chiều 21/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với 100% ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định. Ảnh Hồ Long
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh Hồ Long

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ gồm 3 điều, có hiệu lực từ 1/3/2027.

Theo quy định chuyển tiếp, hồ sơ đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp đã nộp trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa được giải quyết xong khi Luật có hiệu lực sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định pháp luật tại thời điểm nộp hồ sơ.

Đối với hồ sơ yêu cầu sửa đổi văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp đã nộp từ ngày 1/7/2026 đến trước ngày Luật có hiệu lực, việc chuyển nhượng có hiệu lực kể từ ngày cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ghi nhận việc sửa đổi văn bằng bảo hộ.

Bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh

Trước đó, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Trong đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026, đã xử lý toàn diện các vấn đề về thương mại hóa tài sản sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền trên không gian mạng, trí tuệ nhân tạo và bảo hộ các đối tượng mới.

Vì vậy, lần sửa đổi này chỉ tập trung giải quyết những vấn đề thực sự cấp bách.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân. Ảnh Hồ Long
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh Hồ Long

Một trong những nội dung trọng tâm là cắt giảm điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực giám định sở hữu trí tuệ. Theo đó, Luật bãi bỏ các điều kiện kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân thực hiện giám định, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo khi hoạt động. Các quy định chi tiết về quyền, nghĩa vụ, trình tự và thủ tục sẽ được hướng dẫn tại văn bản dưới luật.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc sửa đổi này bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời duy trì các công cụ quản lý nhà nước cần thiết đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.

Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho việc xác lập và chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, Luật bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng được thực hiện thông qua thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.

Bộ trưởng cho biết, các nội dung sửa đổi sẽ giúp bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, qua đó giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

quoc-hoi-bieu-quyet-thong-qua-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-so-huu-tri-tue.-anh-ho-long.jpg
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Ảnh Hồ Long

Chuyển quản lý quyền giống cây trồng về Bộ Khoa học và Công nghệ

Một điểm đáng chú ý khác của Luật là chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Lý giải việc chuyển giao, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, quyền đối với giống cây trồng có bản chất gần gũi với sáng chế trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Việc thống nhất đầu mối quản lý nhằm gắn hoạt động bảo hộ giống cây trồng với hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ.

Định hướng này cũng xuất phát từ kinh nghiệm quốc tế, các quy định của Công ước UPOV và yêu cầu sử dụng chung nguồn lực, hạ tầng số, cơ sở dữ liệu về sở hữu trí tuệ.

Đối với người dân và doanh nghiệp, việc tập trung đầu mối quản lý tại một cơ quan sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục xác lập và bảo vệ quyền, giảm thời gian và chi phí thực hiện.

259a2822.jpg
Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Khánh Duy

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Chính phủ sẽ khẩn trương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, bảo đảm văn bản hướng dẫn được ban hành đồng bộ khi Luật có hiệu lực, không để phát sinh khoảng trống pháp lý trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, việc chuyển giao chức năng quản lý quyền đối với giống cây trồng sẽ được tổ chức chặt chẽ, kịp thời, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động xác lập, bảo vệ quyền và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, rà soát, đánh giá và đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Sở hữu trí tuệ vào thời điểm phù hợp.

Thanh Hải