Quốc hội thông qua Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi)
Chiều 20/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) với 467/469 ĐBQH có mặt tán thành.

Trước khi biểu quyết thông qua, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Báo cáo Tiếp thu, giải trình ý kiến của các ĐBQH, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát và các Ủy ban của Quốc hội đối với dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).
Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) gồm 6 chương, 69 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở; quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Về phạm vi thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại địa bàn cấp xã, thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan, đơn vị thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; người lao động tại tổ chức có sử dụng lao động thực hiện dân chủ nơi mình có quan hệ lao động.
Công dân có nghĩa vụ tuân thủ quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định khác của pháp luật có liên quan khi thực hiện dân chủ ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; tôn trọng và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khi thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật nghiêm cấm hành vi gây khó khăn, phiền hà, cản trở, đe dọa công dân, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thực hiện dân chủ ở cơ sở; bao che, cản trở, trù dập hoặc thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo; tiết lộ thông tin về người tố cáo, người cung cấp thông tin về hành vi vi phạm có liên quan đến việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Đồng thời, nghiêm cấm việc giả mạo giấy tờ, tài khoản số, gian lận, can thiệp trái phép vào hệ thống thông tin, nền tảng số, ứng dụng số, cơ sở dữ liệu dùng chung hoặc dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bàn, quyết định, tham gia ý kiến trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Nội dung Nhân dân bàn và quyết định bao gồm: chủ trương và mức vận động đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình công cộng trong phạm vi địa bàn cấp xã, thôn, tổ dân phố do Nhân dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí, tài sản, công sức; việc thu, chi, quản lý các khoản đóng góp của Nhân dân tại cộng đồng dân cư ngoài các khoản đã được pháp luật quy định.
Việc thu, chi, quản lý các khoản kinh phí, tài sản do cộng đồng dân cư được giao quản lý hoặc được tiếp nhận từ các nguồn thu, tài trợ, ủng hộ hợp pháp khác; nội dung hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư; việc bầu, cho thôi làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố; việc bầu, cho thôi làm thành viên Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; các công việc tự quản khác trong nội bộ cộng đồng dân cư không trái với quy định của pháp luật, phù hợp với thuần phong, mỹ tục và đạo đức xã hội.

Chủ tịch UBND cấp xã, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tổ chức để Nhân dân ở thôn, tổ dân phố bàn và quyết định bằng một trong các hình thức: tổ chức cuộc họp của cộng đồng dân cư theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc trực tiếp kết hợp trực tuyến; phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình; biểu quyết trực tuyến phù hợp với mức độ ứng dụng công nghệ thông tin và được cộng đồng dân cư thống nhất lựa chọn; hình thức khác theo quy định của pháp luật.