Xã hội

Bảo hiểm thất nghiệp: Từ hỗ trợ thu nhập đến tạo cơ hội việc làm mới

Nguyễn Ngân • 18/11/2026 18:17

Để chính sách bảo hiểm thất nghiệp phát huy hiệu quả thực chất, cần gắn giải quyết chế độ với tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề. Qua đó, giúp người lao động không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn nâng cao năng lực, sớm quay trở lại thị trường lao động.

Gắn giải quyết chế độ với tư vấn việc làm

Trao đổi về việc triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An Nguyễn Thị Quỳnh Hoa cho biết, bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chính sách hỗ trợ người lao động khi mất việc làm mà còn là công cụ quan trọng giúp họ duy trì khả năng tham gia thị trường lao động thông qua tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Trung tâm thực hiện tư vấn, tiếp nhận và giải quyết các thủ tục liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp theo quy định; đồng thời cung cấp thông tin về quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động. Đặc biệt, Trung tâm chú trọng tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ người lao động lựa chọn hướng chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và nhu cầu thực tế.

fe774595-4784-4460-a643-c3dabdbe63b9.jpg
Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An tăng cường tư vấn ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ, giúp người lao động hiểu đầy đủ các quyền lợi được hưởng

Theo bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, hiệu quả chính sách không chỉ được đo bằng số lượng người được giải quyết trợ cấp mà quan trọng hơn là khả năng hỗ trợ họ tìm được việc làm mới, nâng cao kỹ năng và ổn định thu nhập. Vì vậy, việc giải quyết chế độ cần được thực hiện đồng bộ với tư vấn đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề và kết nối tuyển dụng.

Thực tế, không ít người lao động khi mất việc làm thường quan tâm trước hết đến khoản trợ cấp thất nghiệp mà chưa thực sự chú trọng các dịch vụ hỗ trợ đi kèm. Trong khi đó, trợ cấp thất nghiệp chỉ giúp người lao động có nguồn thu nhập tạm thời trong thời gian chưa tìm được việc làm. Nếu thụ động chờ đợi, không chủ động tìm kiếm cơ hội mới, thời gian thất nghiệp có thể kéo dài, làm giảm khả năng quay trở lại thị trường lao động.

Để thay đổi nhận thức này, Trung tâm đã tăng cường tư vấn ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ, giúp người lao động hiểu đầy đủ các quyền lợi được hưởng, nhất là quyền được tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề. Nội dung tư vấn cần được cá thể hóa, căn cứ vào trình độ chuyên môn, kinh nghiệm, nhu cầu và khả năng của từng người.

Cùng với đó, Trung tâm chủ động cung cấp thông tin tuyển dụng, tổ chức các phiên giao dịch việc làm, kết nối trực tiếp với doanh nghiệp và tư vấn những chương trình đào tạo phù hợp. Công tác tuyên truyền cũng cần đổi mới theo hướng thiết thực, dễ hiểu, giúp người lao động chủ động sử dụng các dịch vụ hỗ trợ thay vì chỉ tập trung vào khoản trợ cấp trước mắt.

Mở rộng tiếp cận, nâng cao kỹ năng nghề

Thực tế hiện nay, một trong những thách thức trong triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp là khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ của người lao động giữa các địa bàn còn chưa đồng đều. Đặc biệt, lao động ở vùng sâu, vùng xa có thể gặp trở ngại do khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại, rào cản ngôn ngữ và hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Để khắc phục, bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa cho rằng cần tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền tại cơ sở. Nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào điều kiện hưởng trợ cấp, thủ tục thực hiện và các quyền lợi về tư vấn, hỗ trợ học nghề.

Cùng với đó, cần mở rộng tư vấn, giới thiệu việc làm lưu động và tổ chức các phiên giao dịch việc làm để người lao động có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với doanh nghiệp. Ứng dụng công nghệ thông tin cũng cần được đẩy mạnh nhằm cung cấp thông tin nhanh chóng, thuận tiện; đồng thời duy trì hỗ trợ trực tiếp đối với những người chưa thành thạo công nghệ, bảo đảm mọi nhóm lao động đều có cơ hội tiếp cận chính sách.

884529505_122199274508799689_2862674113581425983_n.jpg
Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An đẩy mạnh tổ chức ngày hội việc làm để người lao động có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với doanh nghiệp (Ảnh: TTDVVL Nghệ An)

“Hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề cần gắn chặt với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Trung tâm sẽ tăng cường khảo sát nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, nắm bắt xu hướng thị trường để tư vấn ngành nghề phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và khả năng của từng người lao động” bà Hoa nhấn mạnh.

Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp với doanh nghiệp ngay trong quá trình đào tạo và kết nối tuyển dụng. Việc theo dõi tình hình việc làm sau đào tạo là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả hỗ trợ, kịp thời điều chỉnh ngành nghề và chương trình đào tạo. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp người lao động hoàn thành một khóa học mà phải vận dụng được kiến thức, kỹ năng để tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, tự động hóa đang làm thay đổi cơ cấu việc làm và yêu cầu tuyển dụng, Trung tâm cần nâng cao năng lực thu thập, phân tích thông tin thị trường lao động; tăng cường kết nối doanh nghiệp, đẩy mạnh giao dịch việc làm trực tuyến và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư vấn.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An, thời gian tới, hoạt động dịch vụ việc làm cần chuyển mạnh theo hướng tăng cường tư vấn, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ người lao động chủ động nâng cao trình độ kỹ năng nghề, thay vì chỉ tập trung giải quyết thủ tục hưởng trợ cấp khi phát sinh thất nghiệp. Đây là hướng đi quan trọng để bảo hiểm thất nghiệp thực sự trở thành công cụ hỗ trợ người lao động quay lại thị trường, hạn chế thất nghiệp kéo dài và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Nguyễn Ngân