Việt Nam và thế giới

Đại sứ Trần Đức Bình: Việt Nam sẽ tiếp tục để lại dấu ấn tại AIPA-47 với những sáng kiến cụ thể

Quỳnh Vũ • 16/11/2026 15:33

Nhân dịp Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham dự Đại hội đồng AIPA-47 (17-18/11) tại Manila, Philippines, Vụ trưởng Vụ ASEAN (Bộ Ngoại giao), Đại sứ Trần Đức Bình đã nêu bật tầm quan trọng của các kỳ hội nghị cấp cao và thông điệp, sáng kiến của Việt Nam đóng góp vào thành công chung của các hội nghị.

cdn.baoquocte.vn-stores-news_dataimages-2025-092025-18-22-_chu-tich-quoc-hoi-tran-thanh-man-tham-du-va-phat-bieu-tai-phien-toan-the-thu-nhat-dai-hoi-dong-aipa-46-20250918221607.webp
Toàn cảnh phiên toàn thể thứ nhất Đại hội đồng AIPA-46. (Ảnh: TTXVN)

- Đại sứ nhận định như thế nào về vai trò của hợp tác nghị viện trong việc hiện thực hóa các định hướng phát triển của ASEAN, nhất là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045? Đại hội đồng AIPA-47 lần này có những ưu tiên nào, và phản ánh ra sao sự phát triển của ngoại giao nghị viện ASEAN hiện nay?

Đại hội đồng AIPA-47 sẽ diễn ra tại Manila từ ngày 17-21/11, với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”. Có thể nói, đây là một kỳ Đại hội đồng đặc biệt. AIPA trở về Manila, nơi tổ chức được thành lập gần 50 năm trước. Tại kỳ họp này, AIPA cũng sẽ chào đón thành viên thứ 11 là Nghị viện Quốc gia Timor-Leste. Việc Philippines đồng thời là Chủ tịch ASEAN năm nay cũng là dịp thuận lợi để gắn kết chặt chẽ hơn hoạt động của AIPA với các ưu tiên chung của ASEAN.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, với mục tiêu xây dựng một Cộng đồng tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm. Năm khởi đầu này diễn ra trong bối cảnh nhiều thách thức, khi xung đột tại Trung Đông, cạnh tranh chiến lược và xu hướng bảo hộ thương mại đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và chuỗi cung ứng của khu vực. Do đó, ASEAN cần sớm chuyển hóa Tầm nhìn thành những kết quả cụ thể, thiết thực. Đây cũng chính là lúc vai trò của các nghị viện càng trở nên rõ nét.

“

Có thể nói, đây là một kỳ Đại hội đồng đặc biệt. AIPA trở về Manila, nơi tổ chức được thành lập gần 50 năm trước. Tại kỳ họp này, AIPA cũng sẽ chào đón thành viên thứ 11 là Nghị viện Quốc gia Timor-Leste. Việc Philippines đồng thời là Chủ tịch ASEAN năm nay cũng là dịp thuận lợi để gắn kết chặt chẽ hơn hoạt động của AIPA với các ưu tiên chung của ASEAN.

Các cam kết của ASEAN chỉ đi vào cuộc sống khi được thể chế hóa thành chính sách, pháp luật ở mỗi quốc gia. Kinh tế số, chuyển đổi xanh hay trí tuệ nhân tạo đều cần khuôn khổ pháp lý kịp thời, tương thích giữa các nước, nhất là khi ASEAN triển khai các thỏa thuận thế hệ mới như ATIGA nâng cấp và Hiệp định khung về Kinh tế số ASEAN (DEFA). Ở khâu này, các nghị viện chính là điểm tựa thể chế cho liên kết khu vực. Thông qua giám sát, quyết định ngân sách và tiếp nhận ý kiến cử tri, các nghị viện còn góp phần bảo đảm các Kế hoạch chiến lược Cộng đồng ASEAN được triển khai đúng hướng và đến được với người dân. Ở tầm rộng hơn, ngoại giao nghị viện là kênh bổ trợ hiệu quả cho kênh Chính phủ trong vun đắp tin cậy, thúc đẩy đối thoại, đề cao luật pháp quốc tế, góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN.

Chương trình nghị sự của AIPA-47 phản ánh rõ những yêu cầu đó. Trên lĩnh vực chính trị - an ninh, Đại hội đồng tập trung ứng phó với các thách thức an ninh đan xen như tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, an ninh mạng và nguy cơ lạm dụng trí tuệ nhân tạo. Về kinh tế, trọng tâm là tăng cường liên kết nội khối và nâng cao sức chống chịu của các nền kinh tế. Về văn hóa - xã hội, Đại hội đồng chú trọng phát huy vai trò của phụ nữ và thanh niên. Nhìn tổng thể, AIPA ngày càng khẳng định vị thế là đối tác đồng hành của Hiệp hội. Chương trình nghị sự bắt kịp những vấn đề mới, các nghị quyết chú trọng hơn đến khả năng thực thi. Do đó, có thể khẳng định ngoại giao nghị viện ASEAN đang chuyển mạnh từ đối thoại sang hành động.

cdn.baoquocte.vn-stores-news_dataimages-tranlieu-122020-09-10-_4819_viet-nam-se-thuc-hien-tot-vai-tro-chu-tich-cua-hoi-dong-uy-thac-quy-asean-nam-2021_1.jpg
Vụ trưởng Vụ ASEAN (Bộ Ngoại giao), Đại sứ Trần Đức Bình. (Ảnh: Chu Văn)

Việt Nam luôn coi trọng sự gắn kết giữa hai kênh. Cuộc gặp giữa Lãnh đạo ASEAN và AIPA, được tổ chức chính thức lần đầu tại Hà Nội năm 2010 theo sáng kiến của Việt Nam, nay đã trở thành hoạt động thường niên trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN.

Tại AIPA-47, Đoàn Quốc hội Việt Nam đề xuất bốn dự thảo nghị quyết bám sát các ưu tiên chung của khu vực. Trên cơ sở đó, Việt Nam sẵn sàng cùng các nước gắn kết chặt chẽ hơn nữa chương trình nghị sự của AIPA với các Kế hoạch chiến lược Cộng đồng ASEAN, hướng tới mục tiêu chung là một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vì người dân.

- Đại sứ có thể chia sẻ những sáng kiến, trọng tâm tham dự của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam trong dịp này?

- Việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội tham dự AIPA-47 tiếp tục khẳng định ASEAN là lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Việc tham dự cũng thể hiện tinh thần chủ động, tích cực và có trách nhiệm của Quốc hội Việt Nam trong AIPA, phù hợp với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa mà Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra. Các hoạt động của Đoàn tập trung vào ba trọng tâm.

Thứ nhất, đóng góp vào định hướng hợp tác của AIPA. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến gửi Thông điệp tới Đại hội đồng AIPA-47 và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Phiên họp toàn thể thứ nhất. Qua đó, Việt Nam khẳng định đoàn kết, tự cường và vai trò trung tâm là điểm tựa để ASEAN vững vàng trước mọi biến động, trên cơ sở đề cao luật pháp quốc tế, văn hóa đối thoại và lòng tin chiến lược. Việt Nam cũng đề xuất các định hướng để các nghị viện đóng góp hiệu quả hơn vào triển khai Tầm nhìn 2045.

Thứ hai, đề xuất các sáng kiến cụ thể. Đoàn Việt Nam đã đề xuất và tham gia đồng bảo trợ các dự thảo nghị quyết tại Ủy ban Chính trị, Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Xã hội và Ủy ban Nữ nghị sĩ AIPA. Thông qua các đề xuất, ta nhấn mạnh những ưu tiên của ASEAN và AIPA trong giai đoạn hiện nay, từ duy trì hòa bình, ổn định, ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh mới nổi, nâng cao sức chống chịu, năng lực cạnh tranh của khu vực, đến tăng cường gắn kết giữa người dân các nước và phát huy vai trò của phụ nữ trong bối cảnh chuyển đổi số. Các sáng kiến không chỉ tiếp nối những đóng góp của Việt Nam tại các kỳ Đại hội đồng gần đây, mà còn bám sát ưu tiên của nước Chủ tịch và yêu cầu triển khai Tầm nhìn 2045.

Thứ ba, tăng cường tiếp xúc và kết nối. Đoàn sẽ tham gia đầy đủ các phiên họp của Đại hội đồng và đóng góp ý kiến xây dựng vào các dự thảo nghị quyết của các nghị viện thành viên và Ban Thư ký AIPA. Bên lề Đại hội đồng, Lãnh đạo Quốc hội sẽ có các cuộc tiếp xúc với nước chủ nhà Philippines, các Nghị viện thành viên và Nghị viện Quan sát viên AIPA.

Trong quá trình chuẩn bị, Bộ Ngoại giao đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội. Tôi tin tưởng rằng Đoàn Việt Nam sẽ tiếp tục để lại dấu ấn tại AIPA-47, cùng các nước thành viên chung tay xây dựng một Cộng đồng ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm.

- Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Quỳnh Vũ