TP. Hồ Chí Minh: Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với học sinh
Không chỉ thưởng thức biểu diễn sân khấu ngay tại trường học, học sinh còn được trực tiếp vẽ, tô màu mặt nạ Hát bội, tìm hiểu trang phục Cải lương và giao lưu với nghệ sĩ, nghệ nhân. Cách tiếp cận sinh động, giàu tính tương tác giúp các giá trị nghệ thuật truyền thống trở nên gần gũi, khơi dậy tình yêu di sản, ý thức gìn giữ văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ.
Sáng 16/11, nhân Ngày Văn hóa Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh tổ chức khởi động chương trình giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông năm học 2026 - 2027 tại Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa).

Tham dự có Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết; Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, cùng đại diện các sở, ngành, nhà trường, nghệ sĩ, nghệ nhân và đông đảo học sinh.
Đưa nghệ thuật truyền thống vào môi trường học đường
Phát biểu tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND Thành phố đã ban hành kế hoạch tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông trên địa bàn năm học 2026 - 2027.

Đây là bước triển khai có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở trực tiếp để Thành phố tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Đề án phát triển nghệ thuật học đường TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2035.
Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, văn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững. Trong đó, giáo dục nghệ thuật không chỉ góp phần nâng cao khả năng cảm thụ thẩm mỹ mà còn có ý nghĩa trong bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách, tình yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ.
TP. Hồ Chí Minh là trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của cả nước, nơi hội tụ nhiều loại hình phong phú, từ Hát bội, Cải lương, Đờn ca tài tử, nghệ thuật dân gian đến sân khấu kịch, điện ảnh và nghệ thuật đương đại. Tuy nhiên, để những giá trị này tiếp tục được gìn giữ và phát huy, việc tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tiếp cận, tìm hiểu và hình thành nhu cầu thưởng thức nghệ thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh, đưa nghệ thuật đến với học đường không đơn thuần là hoạt động giáo dục hỗ trợ mà còn là trách nhiệm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc. Qua đó, từng bước xây dựng lực lượng công chúng trẻ, đồng thời tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực văn hóa trong tương lai.
Trong năm học 2026 - 2027, Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu 100% học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn được tiếp cận hoặc tham gia ít nhất một loại hình nghệ thuật. Đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa, bảo đảm học sinh ở các cấp học có điều kiện tiếp xúc với những giá trị nghệ thuật đa dạng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao tiếp tục chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, các sở, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục triển khai đồng bộ các hoạt động, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm. Việc lựa chọn tác phẩm đưa vào trường học phải chú trọng giá trị nghệ thuật, tư tưởng giáo dục và sự phù hợp với từng cấp học, lứa tuổi.
Đồng thời, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật cùng đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, đưa những tác phẩm có giá trị đến gần hơn với học sinh; không chỉ biểu diễn mà còn chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và truyền cảm hứng sáng tạo.
Từ trải nghiệm nghệ thuật đến tình yêu di sản

Điểm đáng chú ý của chương trình là không dừng lại ở việc đưa các tiết mục nghệ thuật truyền thống đến biểu diễn trong trường học, mà còn tạo không gian để học sinh trực tiếp khám phá, trải nghiệm và tương tác với nghệ sĩ. Thay vì tiếp cận di sản qua những bài học lý thuyết, các em được quan sát, tìm hiểu từng yếu tố cấu thành một loại hình nghệ thuật, từ trang phục, hóa trang đến âm nhạc, vũ đạo và ngôn ngữ biểu diễn.
Tại chương trình khởi động, học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn được giới thiệu hai loại hình sân khấu truyền thống tiêu biểu của dân tộc là Hát bội và Cải lương. Những trích đoạn biểu diễn giúp các em bước đầu cảm nhận nét đặc sắc của từng loại hình, trong khi các hoạt động giao lưu, trải nghiệm mở ra cơ hội tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, đặc trưng nghệ thuật và giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ.

Sự hào hứng thể hiện rõ qua những câu hỏi và chia sẻ của học sinh. Cát Tường, học sinh lớp 11A15, cho biết những trải nghiệm sinh động tại chương trình giúp em hiểu rõ hơn về giá trị nghệ thuật, lịch sử, văn hóa dân tộc, từ đó nâng cao ý thức chung tay bảo tồn di sản văn hóa. Trong khi đó, Gia Bảo hào hứng chia sẻ, trước đây em chỉ nghe qua tên gọi Hát bội chứ chưa từng được xem nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp. Vì vậy, em đặc biệt tò mò về nguồn gốc, đặc trưng và những nét khác biệt của loại hình nghệ thuật này.
Cùng chung sự thích thú, Thy Anh, học sinh lớp 11A14, cho biết trước đây em chưa có dịp xem Hát bội trực tiếp. Qua phần giao lưu với NSND Hữu Danh, em được tìm hiểu thêm về nghệ thuật hóa trang, các vũ điệu sân khấu và những nét đặc sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống này.

TS. Mai Mỹ Duyên bày tỏ vui mừng trước sự quan tâm của học sinh đối với nghệ thuật Cải lương và Hát bội. Theo bà, các em không nên chỉ là người xem thụ động mà cần trở thành những chủ thể chủ động khám phá, trải nghiệm và sáng tạo nghệ thuật. Qua đó, tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc được nuôi dưỡng, đồng thời hình thành tinh thần cởi mở trong tiếp nhận tinh hoa nghệ thuật nhân loại.
Với sự phối hợp của các ngành, địa phương, nhà trường và giới nghệ sĩ, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường tin tưởng chương trình sẽ từng bước đi vào nền nếp, có chiều sâu và lan tỏa rộng rãi. Qua đó, góp phần gìn giữ, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống, đồng thời bồi đắp tình yêu văn hóa, nghệ thuật cho học sinh ngay từ môi trường giáo dục phổ thông.