Hơn 27.000 cán bộ Công an được tập huấn điều tra, truy vết và thu hồi tài sản mã hóa
Ngày 13/11/2026, tại Hà Nội, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng cơ quan CSĐT, Văn phòng cơ quan CSĐT Bộ Công an tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, phân tích dữ liệu blockchain, truy vết và thu hồi tài sản mã hóa trong vụ án hình sự.
Hội nghị được tổ chức, theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Bộ Công an kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu Công an các đơn vị, địa phương và Công an cấp xã. Trung tướng Trần Minh Tiến, Chánh Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an, Phó Thủ trưởng thường trực Cơ quan CSĐT Bộ Công an, thừa ủy quyền lãnh đạo Bộ Công an chủ trì, phát biểu khai mạc và chỉ đạo Hội nghị.
Hội nghị được tổ chức nhằm nâng cao năng lực của lực lượng Công an nhân dân trong công tác điều tra, phát hiện, truy vết và thu hồi tài sản mã hóa liên quan đến các vụ án hình sự; đồng thời thể hiện quyết tâm của Bộ Công an trong đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, đặc biệt là các hành vi lợi dụng tài sản mã hóa để rửa tiền, che giấu nguồn gốc tài sản và thực hiện các hoạt động tài chính bất hợp pháp. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tăng cường hợp tác quốc tế và bảo đảm an ninh tài chính, tiền tệ quốc gia.
Điểm mới của hội nghị là lần đầu tiên đưa nhiều kiến thức chuyên sâu mới, cập nhật các bài học kinh nghiệm, thông lệ tốt nhất của quốc tế trong phòng, chống tội phạm liên quan đến tài sản mã hóa vào tập huấn. Tại hội nghị, không chỉ nghe tham luận, các đại biểu còn trực tiếp xử lý những tình huống giả định được mô phỏng bằng công nghệ. Cách tiếp cận trực quan, sinh động này giúp cán bộ Công an tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản và nâng cao khả năng ứng dụng vào thực tiễn.
Tham dự Hội nghị có hơn 27.300 đồng chí là lãnh đạo, chỉ huy, điều tra viên, trinh sát viên và cán bộ trực tiếp làm công tác điều tra, xử lý tội phạm thuộc các Cục nghiệp vụ Bộ Công an; Ban Giám đốc, giảng viên, học viên các học viện, trường Công an nhân dân; Công an các tỉnh, thành phố và Công an cấp xã. Hội nghị có sự tham gia, trình bày chuyên đề của đại diện Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cùng các chuyên gia, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế đến từ Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Thụy Sỹ và Singapore.
Không để tội phạm lợi dụng Blockchain để che giấu, tẩu tán tài sản
Phát biểu khai mạc hội nghị, Trung tướng Trần Minh Tiến nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, không gian mạng đang trở thành một "không gian chiến lược mới", đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Theo Trung tướng Trần Minh Tiến, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ Blockchain và các hoạt động giao dịch tài sản mã hóa, bên cạnh những lợi ích và tiềm năng, cũng đang bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội, che giấu nguồn gốc và tẩu tán tài sản.
Tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, đánh bạc, tổ chức đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia trên thế giới cũng như tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Đặc biệt, sự xuất hiện của các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), dịch vụ trộn tiền (Coin Mixers) và các kỹ thuật giao dịch xuyên chuỗi (Cross-chain) khiến việc phát hiện, xác minh và truy vết dòng tiền phạm pháp trở nên khó khăn hơn.
Tài sản thu được từ các hành vi lừa đảo, tham nhũng, đánh bạc trực tuyến có thể nhanh chóng được chuyển đổi thành tài sản mã hóa, sau đó dịch chuyển qua nhiều địa chỉ ví, nền tảng giao dịch và quốc gia khác nhau, gây khó khăn cho việc kiểm soát bằng các phương thức tài chính truyền thống.
Theo lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, thực trạng này không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản của người dân, doanh nghiệp mà còn tác động tiêu cực đến an ninh tài chính, tiền tệ quốc gia và tình hình an ninh, trật tự.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Trung tướng Trần Minh Tiến đề nghị lực lượng điều tra và các đơn vị liên quan tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm lợi dụng công nghệ Blockchain và tài sản mã hóa.
Trước hết, lực lượng chức năng phải chủ động nắm tình hình, nhận diện phương thức, thủ đoạn phạm tội, kịp thời phát hiện các đối tượng, tổ chức và mạng lưới trung gian hỗ trợ hoạt động phạm pháp.
Trong quá trình điều tra, cần khẩn trương xác định địa chỉ ví, tài khoản giao dịch, sàn giao dịch và các nền tảng có liên quan; làm rõ nguồn gốc, quá trình hình thành, dịch chuyển tài sản, các giao dịch trung gian và điểm đến cuối cùng của dòng tiền.
Đặc biệt, Trung tướng Trần Minh Tiến yêu cầu phải xác minh được chủ thể thực tế tạo lập, quản lý, sử dụng và kiểm soát tài sản mã hóa, kể cả trong trường hợp dòng tiền được chuyển qua nhiều mạng lưới Blockchain, dịch vụ trộn tiền hoặc các nền tảng xuyên biên giới.
Một yêu cầu quan trọng khác được lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nhấn mạnh là bảo đảm tính khách quan, toàn vẹn và xác thực của chứng cứ điện tử.
"Không mặc nhiên coi kết quả phân tích dữ liệu Blockchain là căn cứ duy nhất để xác định danh tính chủ thể hoặc quyền kiểm soát tài sản; phải kết hợp với các tài liệu, chứng cứ và kết quả xác minh khác để kiểm chứng, làm rõ", Trung tướng Trần Minh Tiến nhấn mạnh.
Đây là nguyên tắc quan trọng trong hoạt động điều tra, bởi dữ liệu giao dịch trên Blockchain dù có thể hỗ trợ lần theo dấu vết dịch chuyển tài sản, vẫn cần được đối chiếu với các chứng cứ khác để xác định chính xác người thực hiện hành vi và trách nhiệm pháp lý của từng đối tượng.
Đối với công tác thu hồi tài sản, Trung tướng Trần Minh Tiến yêu cầu phải đặc biệt coi trọng việc truy tìm, ngăn chặn tẩu tán và thu hồi tài sản ngay trong quá trình điều tra, không để chậm trễ dẫn đến khó khăn trong việc phong tỏa, thu giữ.
Với những tài sản được chuyển dịch hoặc lưu giữ trên các nền tảng xuyên biên giới, lực lượng chức năng cần chủ động xác định đầu mối, cơ chế phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật và các nhà cung cấp dịch vụ ở nước ngoài để kịp thời triển khai biện pháp phong tỏa, thu giữ và thu hồi tài sản theo quy định pháp luật.
Đồng thời, cần tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân, các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa và cơ quan thực thi pháp luật quốc tế.
Chuyên gia INTERPOL và nhiều tổ chức quốc tế chia sẻ kinh nghiệm truy vết dòng tiền mã hóa
Một trong những điểm đáng chú ý của hội nghị là sự tham gia của các chuyên gia, đại diện tổ chức và doanh nghiệp quốc tế có kinh nghiệm trong phân tích dữ liệu Blockchain, điều tra tội phạm mạng và thu hồi tài sản kỹ thuật số.
Chương trình tập huấn kéo dài một ngày với 7 chuyên đề, tập trung vào những kiến thức, kỹ năng và phương pháp nghiệp vụ từ cơ bản đến chuyên sâu.
Trong đó, ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia phân tích dữ liệu on-chain cấp cao của Công ty TRM (Hoa Kỳ), giới thiệu kiến thức nền tảng về Blockchain, Web3 và cơ chế vận hành của các mạng lưới phổ biến như Bitcoin, Ethereum, USDT/TRC20 và BEP20.
Các nội dung chuyên sâu còn đề cập đến đặc tính ẩn danh dưới dạng địa chỉ của giao dịch Blockchain, kỹ thuật xáo trộn dòng tiền, sử dụng ví lưu ký, ví tự quản và những phương pháp truy vết giao dịch trên các mạng lưới tài sản mã hóa.
Ở góc độ pháp lý, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trình bày những vấn đề cần lưu ý trong điều tra, thu thập chứng cứ và thu hồi tài sản mã hóa.
Đại diện sàn giao dịch Upbit của Hàn Quốc chia sẻ kinh nghiệm phát hiện giao dịch đáng ngờ, bảo quản chứng cứ và phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật trong các vụ án liên quan đến tài sản mã hóa.
Đáng chú ý, Đại tá Đinh Thị Thu Thủy, Điều phối viên về điều tra tội phạm mạng INTERPOL, Trưởng phòng thuộc Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an trình bày chuyên đề về thu thập dữ liệu điện tử xuyên biên giới làm nguồn chứng cứ trong tố tụng hình sự.
Đại diện VerifyVASP (Singapore) giới thiệu quy tắc chuyển thông tin (Travel Rule), giúp xác định các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo tham gia giao dịch và hỗ trợ chia sẻ thông tin phục vụ điều tra xuyên biên giới.
Trong khi đó, các chuyên gia zeroShadow (Hoa Kỳ) chia sẻ phương pháp phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với các vụ việc liên quan đến tài sản mã hóa, đặc biệt là kỹ thuật truy vết nhanh tài sản bị đánh cắp và phối hợp với các sàn giao dịch nhằm ngăn chặn thiệt hại tiếp diễn.
Đại diện Recoveris (Thụy Sĩ) tập trung vào các phương pháp giám định Blockchain nâng cao, xác định điểm đến của dòng tiền, phong tỏa, thu giữ và thu hồi tài sản mã hóa xuyên biên giới.
Bên cạnh các chuyên đề lý thuyết, hội nghị còn tổ chức diễn tập nhóm về điều tra, truy vết tiền mã hóa trong vụ án lừa đảo, giúp cán bộ tham gia tập huấn tiếp cận những tình huống nghiệp vụ thực tiễn.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Trung tướng Trần Minh Tiến đề nghị các chuyên gia quốc tế tập trung chia sẻ kinh nghiệm phối hợp với sàn giao dịch, nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo và cơ quan thực thi pháp luật trong xử lý các vụ việc xuyên biên giới, nhất là việc bảo toàn dữ liệu, phong tỏa, thu giữ và thu hồi tài sản.
Đối với cán bộ tham gia tập huấn, lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an yêu cầu nghiêm túc nghiên cứu, chủ động trao đổi, thảo luận, tích cực tham gia các tình huống nghiệp vụ và bài tập thực hành, qua đó vận dụng phù hợp vào thực tiễn công tác điều tra theo quy định pháp luật Việt Nam.
Hội nghị là hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ nhằm nâng cao năng lực phát hiện, điều tra, phân tích dữ liệu Blockchain và truy vết tài sản mã hóa của lực lượng Công an nhân dân, đồng thời tạo điều kiện tăng cường trao đổi kinh nghiệm, phối hợp quốc tế trong đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Trong bối cảnh dòng tiền mã hóa có thể dịch chuyển nhanh chóng qua nhiều nền tảng và quốc gia, việc kết hợp năng lực điều tra truyền thống với các công cụ phân tích dữ liệu Blockchain, cùng cơ chế phối hợp xuyên biên giới, ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng để nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm và thu hồi tài sản cho người bị hại.