Hội thảo trao đổi kinh nghiệm giữa Văn phòng Quốc hội Việt Nam và Văn phòng Quốc hội Lào lần thứ 13: Lấy hiệu quả hoạt động làm thước đo

Tại Hội thảo trao đổi kinh nghiệm giữa Văn phòng Quốc hội Việt Nam và Văn phòng Quốc hội Lào lần thứ 13, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ Trịnh Ngọc Đức đã chia sẻ những kết quả, bài học thực tiễn và định hướng đổi mới công tác tổ chức, cán bộ tại Văn phòng Quốc hội Việt Nam.

Tinh gọn bộ máy phải đi đôi với nâng cao chất lượng đội ngũ

Theo Vụ trưởng Trịnh Ngọc Đức, yêu cầu nâng cao chất lượng lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, giám sát tối cao và hoạt động đối ngoại nghị viện đòi hỏi các cơ quan tham mưu, giúp việc phải có tổ chức hợp lý, phương thức hoạt động khoa học, đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và khả năng thích ứng với yêu cầu mới.

Thực tiễn cho thấy, nếu tổ chức bộ máy có quá nhiều tầng nấc, đầu mối hoặc chức năng, nhiệm vụ chưa được phân định rõ ràng, nguồn lực dễ bị phân tán, việc phối hợp kéo dài, trách nhiệm cá nhân và tập thể khó xác định. Ngược lại, nếu chỉ chú trọng giảm đầu mối mà chưa tính toán đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc và năng lực thực hiện có thể dẫn đến quá tải, thiếu nhân lực chuyên sâu hoặc gián đoạn công việc.

Do đó, sắp xếp tổ chức bộ máy không đơn thuần là thay đổi cơ cấu hành chính, mà phải hướng tới đổi mới phương thức tổ chức và vận hành, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn Văn phòng Quốc hội Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ Trịnh Ngọc Đức cho biết, năm 2025, thực hiện yêu cầu của Trung ương, Văn phòng Quốc hội đã sắp xếp lại tổ chức, bộ máy, giảm 7 đầu mối đơn vị cấp vụ, từ 16 xuống còn 9 đơn vị; giảm 22 đầu mối đơn vị cấp phòng, từ 44 xuống còn 22 đơn vị.

Đến năm 2026, Văn phòng Quốc hội tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 17/2026/UBTVQH16 ngày 28/8/2026 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Quốc hội. Lần sắp xếp này giữ nguyên 9 đầu mối cấp vụ nhưng tiếp tục giảm 3 đầu mối cấp phòng, đồng thời cơ cấu lại tổ chức, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đáng chú ý, một số nhiệm vụ về đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Từ thực tiễn trên, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ nhấn mạnh, sắp xếp tổ chức bộ máy là quá trình liên tục, đòi hỏi sự kết hợp giữa quyết tâm chính trị, cơ sở pháp lý, đánh giá thực tiễn và tổ chức thực hiện đồng bộ.

Trong đó, sắp xếp tổ chức phải gắn chặt với bố trí, sử dụng nhân sự. Việc rà soát đội ngũ cần được thực hiện tổng thể, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm, trình độ, năng lực, kinh nghiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cán bộ. Đặc biệt, đối với cơ quan tham mưu, giúp việc Quốc hội, cần tính đến tính chất phức tạp của công việc, yêu cầu chuyên môn sâu, tiến độ phục vụ các kỳ họp và khả năng phối hợp liên cơ quan.

Cùng với đó, việc điều động, bố trí, phân công cán bộ phải bảo đảm khách quan, đúng nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện và thẩm quyền; kết hợp yêu cầu của tổ chức với năng lực, kinh nghiệm và nguyện vọng chính đáng của cán bộ. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng cần được triển khai thường xuyên, chú trọng kỹ năng tham mưu chính sách, phân tích pháp luật, tổng hợp thông tin, phối hợp công tác và ứng dụng công nghệ số.

Đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt

Từ thực tiễn triển khai, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ Trịnh Ngọc Đức chia sẻ một số bài học kinh nghiệm, trong đó trước hết phải thống nhất nhận thức, xác định rõ mục tiêu sắp xếp ngay từ đầu. Việc tinh gọn tổ chức bộ máy cần được nhìn nhận là yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động để phục vụ nhiệm vụ tốt hơn, không phải mục tiêu tự thân về giảm số lượng đơn vị hay biên chế.

Đáng chú ý, thiết kế tổ chức phải gắn đồng bộ với phương án nhân sự. Trước hết cần xác định nhiệm vụ, yêu cầu đầu ra, quy trình công việc và cơ cấu chức năng, từ đó xác định số lượng, cơ cấu và chất lượng nhân lực phù hợp. Việc đánh giá, bố trí cán bộ phải dựa trên tiêu chuẩn, năng lực, kết quả công tác và yêu cầu của từng vị trí, bảo đảm tính kế thừa và đổi mới.

Một yêu cầu quan trọng khác là công khai, minh bạch, làm tốt công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Đồng thời, phải có phương án chuyển tiếp, xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, thời điểm bàn giao, tiến độ xử lý công việc tồn đọng, tránh để hoạt động của cơ quan bị gián đoạn.

"Hiệu quả của sắp xếp phải được đánh giá thông qua hoạt động thực tế của tổ chức sau sắp xếp, chứ không chỉ ở thời điểm ban hành quyết định hoặc hoàn thành việc chuyển giao tổ chức, nhân sự. Vì vậy, cần thường xuyên rà soát khối lượng công việc, tình trạng quá tải, chồng chéo và chất lượng phối hợp để kịp thời điều chỉnh", Vụ trưởng Trịnh Ngọc Đức nhấn mạnh.

Trong giai đoạn tới, Văn phòng Quốc hội tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức trên cơ sở yêu cầu thực tiễn; hoàn thiện công tác quản lý nhân sự theo vị trí việc làm và năng lực thực hiện nhiệm vụ. Công tác đánh giá cán bộ cần đổi mới theo hướng thực chất, gắn với sản phẩm, tiến độ xử lý và hiệu quả phối hợp, đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ có năng lực chuyên môn sâu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động nghị viện.

Đặc biệt, chuyển đổi số cần được đẩy mạnh trong công tác tổ chức - cán bộ và quản trị nội bộ. Việc chuẩn hóa quy trình, số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhân sự, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả công việc sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường khả năng phối hợp giữa các đơn vị, gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Từ kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ đề xuất Văn phòng Quốc hội hai nước tiếp tục tăng cường trao đổi về phương pháp rà soát chức năng, nhiệm vụ; bố trí cán bộ theo vị trí việc làm; xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình sắp xếp; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ và ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị nội bộ.

"Giá trị cốt lõi của sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ nằm ở một cơ cấu gọn hơn, mà quan trọng hơn là xây dựng được bộ máy hoạt động thông suốt, phối hợp hiệu quả, với đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm. Đây cũng là nền tảng để nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn mới", Vụ trưởng Trịnh Ngọc Đức nhấn mạnh.

Nhật Trường