Việt Nam sát cánh cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì nghị sự hòa bình và phát triển
Với những đóng góp bền bỉ cho chương trình nghị sự Pháp ngữ trong suốt nhiều thập kỷ qua, Việt Nam đến Phnom Penh với hai ưu tiên: đề cao hòa bình, đối thoại và đưa hợp tác Pháp ngữ đến gần hơn với nhu cầu phát triển của các thành viên.
Gần ba thập niên sau Hội nghị Hà Nội năm 1997, Cộng đồng Pháp ngữ trở lại Đông Nam Á với chương trình nghị sự đặt hòa bình và phát triển ở vị trí trung tâm. Nhận lời mời của Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Phnom Penh từ ngày 14 - 16/11/2026 để tham dự Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, diễn ra trong hai ngày 15 - 16/11.
Việt Nam - “niềm tự hào của Cộng đồng Pháp ngữ”
Sự kiện Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Phnom Penh mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt khi đánh dấu sự trở lại của Hội nghị Cấp cao tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương sau gần 30 năm. Cột mốc này gợi nhớ về Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 diễn ra tại Hà Nội năm 1997 - sự kiện lịch sử như Tổng Thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (IOF) Louise Mushikiwabo khẳng định “đã làm thay đổi vận mệnh của OIF”.
Tôi tin rằng Việt Nam, quốc gia đã đăng cai Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ năm 1997, sẽ có rất nhiều ý tưởng và tham vọng muốn chia sẻ với cộng đồng Pháp ngữ.
Ông Didier Le Bret, Đại sứ Pháp tại Việt Nam
Chính tại Thượng đỉnh Hà Nội 1997, theo sáng kiến của Việt Nam và các nước chủ nhà, Cộng đồng Pháp ngữ thông qua Hiến chương Pháp ngữ, chính thức thành lập chức danh Tổng Thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ - trao diện mạo chính trị cho tổ chức. Bên cạnh đó, đây cũng là lần đầu tiên đưa hợp tác kinh tế vào chương trình nghị sự chính thức của Pháp ngữ, chuyển đổi OIF từ một diễn đàn mang tính ngôn ngữ - văn hóa thuần túy thành một tổ chức hợp tác toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa và phát triển.
Đánh giá về sự kiện này, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Didier Le Bret khẳng định: là một thành viên tích cực của cộng đồng Pháp ngữ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng cho hoạt động chung của tổ chức, trong đó, dấu mốc nổi bật là việc đăng cai Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 tại Hà Nội năm 1997 - sự kiện góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn đẩy mạnh hội nhập, đồng thời đánh dấu một bước phát triển quan trọng của cộng đồng Pháp ngữ tại châu Á - Thái Bình Dương.
Đóng góp ấy tiếp tục được thể hiện qua những công việc cụ thể. Việt Nam từng giữ vai trò Chủ tịch Ủy ban Kinh tế trong quá trình xây dựng Chiến lược Kinh tế Pháp ngữ giai đoạn 2020 - 2025. Hà Nội hiện là nơi đặt Văn phòng đại diện OIF khu vực châu Á - Thái Bình Dương, còn Thành phố Hồ Chí Minh là nơi đặt Trung tâm Pháp ngữ khu vực.
Đánh giá chặng đường gần ba thập kỷ, Tổng Thư ký OIF Louise Mushikiwabo khẳng định Việt Nam là "niềm tự hào của Cộng đồng Pháp ngữ" về phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và đóng góp trách nhiệm cho các công việc chung.
Tranh thủ nguồn lực trong không gian kinh tế đa dạng
Trải rộng trên năm châu lục, OIF quy tụ 90 quốc gia và chính phủ, gồm 53 thành viên đầy đủ, 5 thành viên liên kết và 32 quan sát viên. Báo cáo năm 2026 của OIF ước tính có 396 triệu người nói tiếng Pháp trên thế giới. Theo cùng báo cáo, không gian kinh tế của các thành viên chiếm khoảng 16,5% GDP và 20% thương mại hàng hóa toàn cầu. Mạng lưới này bao gồm các nền kinh tế phát triển như Pháp, Canada, Bỉ, Thụy Sĩ và Luxembourg, cùng các thị trường ở Tây Phi, Trung Phi, Caribe, Ấn Độ Dương và Đông Nam Á. Sự đa dạng ấy cho phép Việt Nam theo đuổi những mục tiêu khác nhau với từng đối tác, từ tiếp cận vốn, công nghệ và mạng lưới phân phối đến mở rộng thị trường cho nông sản chế biến và dịch vụ số.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, nhân dịp này Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ gặp gỡ lãnh đạo nhiều nước Pháp ngữ, đặc biệt là các nước châu Phi, để trao đổi về những định hướng hợp tác thực chất. Những cuộc tiếp xúc cấp cao có thể tạo thuận lợi để các cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu tiếp tục làm việc về đầu tư, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Việt Nam và Campuchia đã có kinh nghiệm hợp tác theo hướng này. Năm 2022, hai nước cùng đón đoàn công tác kinh tế - thương mại đa phương đầu tiên của OIF. Tháng 10/2025, OIF phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức chuyến công tác tiếp nối tại Hà Nội, với 19 doanh nghiệp quốc tế và khoảng 50 doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực chế biến nông sản, công nghệ số, dược phẩm và ngân hàng. Kết quả đó cho thấy những cuộc kết nối có thể tiến xa hơn khi doanh nghiệp được hỗ trợ tìm đúng đối tác và có dịp tiếp tục đàm phán.
Với chủ đề “Một Cộng đồng Pháp ngữ, một tương lai số”, Diễn đàn FrancoTech là một trong những hoạt động bên lề nổi bật của Hội nghị, diễn ra từ ngày 14 - 16/11 với hơn 200 đơn vị trưng bày. Dự kiến, Việt Nam sẽ có gian quốc gia giới thiệu sản phẩm công nghệ, với sự tham gia của các doanh nghiệp như Metfone, Vietnam Airlines, BIDC và MB tại diễn đàn. Cùng dịp này, cuộc gặp doanh nhân Pháp ngữ (REF) là một sự kiện riêng, dự kiến quy tụ hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách, tạo thêm cơ hội tiếp xúc giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư. Sự hiện diện của các doanh nghiệp Việt Nam đã hoạt động tại Campuchia giúp các cuộc trao đổi có thể đi vào những nhu cầu cụ thể, từ kết nối dịch vụ và thanh toán đến ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, logistics và du lịch.
Từ quá khứ chiến tranh đến đóng góp cho hòa bình
Với chủ đề xuyên suốt “Tái đầu tư cho hòa bình vì một nền thịnh vượng chung và sự ổn định bền vững” (Réinvestir dans la paix pour une prospérité partagée et une stabilité durable), Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 đặt hòa bình và môi trường ổn định là trọng tâm của hợp tác. Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, các xung đột sa lầy và thương mại toàn cầu rạn nứt, thông điệp về hòa bình của Thượng đỉnh Phnom Penh mang ý nghĩa thời sự sâu sắc; đồng thời chủ đề đó có ý nghĩa với cả Việt Nam và Campuchia.
Việt Nam có rất nhiều điều để chia sẻ. Việt Nam là quốc gia then chốt của châu Á, có vị trí đặc biệt trong ASEAN và trong hợp tác với các thành viên khác của không gian Pháp ngữ. Đất nước các bạn đã đặt ra một mục tiêu cao là: tăng trưởng hai con số đến năm 2030, rồi trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Lộ trình này truyền cảm hứng cho nhiều quốc gia trong không gian Pháp ngữ.
Ông Rigobert Pinga-Pinga, Quyền Đại diện Tổ chức quốc tế Pháp ngữ khu vực châu Á-Thái Bình Dương
Từ lịch sử chiến tranh và tái thiết, Việt Nam và Campuchia hiểu rõ giá trị của hòa bình. Ngân hàng Thế giới ghi nhận công cuộc Đổi mới và hội nhập kinh tế đã giúp hàng triệu người Việt Nam thoát nghèo, đồng thời cải thiện điều kiện giáo dục, y tế và mức sống.
Tại Phnom Penh, tiếng nói của Việt Nam thông qua sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sẽ đóng góp cho hội nghị những góc nhìn thực tiễn giá trị. Dự kiến, Việt Nam cùng với Campuchia và các quốc gia thành viên OIF khẳng định lập trường ủng hộ giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, thúc đẩy ba văn kiện then chốt của Hội nghị: Tuyên bố Phnom Penh, Nghị quyết về giải quyết khủng hoảng và củng cố hòa bình, cùng Lời kêu gọi Phnom Penh về bảo vệ di sản văn hóa.
Đưa di sản Việt Nam đến gần công chúng Pháp ngữ
Bảo vệ di sản và thúc đẩy đa dạng văn hóa là một trong những nội dung trọng tâm được Campuchia đưa vào nghị sự với dự thảo Lời kêu gọi Phnom Penh. Chủ đề này gặp gỡ định hướng phát triển văn hóa tại Đại hội XIV và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó đặt văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển.
Trên thực tế, Việt Nam đang ngày càng chứng tỏ vai trò tiên phong và tích cực tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác về văn hóa ở cả cấp khu vực và toàn cầu. Tại ASEAN, Việt Nam góp phần xây dựng Tuyên bố Hòa hợp Bali II năm 2003, văn kiện xác lập Cộng đồng Văn hóa - Xã hội là một trong ba trụ cột. Tại Liên Hợp Quốc, sáng kiến do Việt Nam khởi xướng về Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững 2027 - 2036 đã được Đại hội đồng thông qua ngày 4/9/2026, với 103 nước đồng bảo trợ.
Năm 1997, Hà Nội đã mang lại một diện mạo cho Cộng đồng Pháp ngữ. Năm 2026, Việt Nam có thể giúp cộng đồng đưa tiếng nói của mình đi xa hơn.
Bà Louise Mushikiwabo, Tổng Thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ
Trong khuôn khổ hoạt động của “Làng Pháp ngữ” - hoạt động văn hóa nổi bật tại Hội nghị Cấp cao lần này, sự tham gia của Việt Nam thể hiện qua gian trưng bày quốc gia và chương trình biểu diễn nhạc cụ truyền thống. Năm 2024, không gian triển lãm “Thăng Long hội tụ” của Việt Nam tại Làng Pháp ngữ đã để lại ấn tượng sâu sắc cho các nguyên thủ quốc tế, người dân cộng đồng Pháp ngữ bằng những hoạt động trải nghiệm thực tế như tự tay in tranh Đông Hồ hay in hoa văn trên bia Tiến sĩ thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nối tiếp thành công đó, sự hiện diện của không gian di sản Việt Nam tại Phnom Penh được kỳ vọng sẽ quảng bá rộng rãi hơn giá trị văn hóa Việt Nam, thúc đẩy trao đổi nghề và hợp tác du lịch di sản, để người gìn giữ di sản có thêm điều kiện thực hành và truyền nghề.
Gần ba thập niên sau khi đề xuất thúc đẩy hợp tác kinh tế tại Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ ở Hà Nội, Việt Nam đến Phnom Penh với mong muốn tiếp nối những đóng góp cho Cộng đồng Pháp ngữ: đề cao những giá trị của hòa bình, coi đó là nền tảng để các thành viên mở rộng hợp tác về kinh tế, công nghệ và văn hóa, mang lại sự thịnh vượng chung cho Cộng đồng.
.jpg)