“Chuyện Đình trong Phố”: Đưa nghệ thuật đương đại đến gần di sản Hà Nội
Từ ngày 14 - 28/11, dự án nghệ thuật “Chuyện Đình trong Phố” diễn ra tại mạng lưới 12 đình, hội quán ở Hà Nội, kết nối với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân.
Thông qua các tác phẩm nghệ thuật, trưng bày tư liệu và hoạt động trải nghiệm thủ công, dự án mở ra cuộc đối thoại giữa di sản, ký ức đô thị và đời sống sáng tạo đương đại.
Giữa những con phố Hà Nội, các ngôi đình từng là “ngôi nhà chung” của cộng đồng thợ thủ công từ các làng quê về Thăng Long lập nghiệp. Đây là nơi thờ vọng Thành hoàng, Tổ nghề, đồng thời lưu giữ ký ức quê gốc, tri thức nghề và tình gắn kết giữa những người cùng phường nghề.
Từ ý nghĩa lịch sử, văn hóa ấy, nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn khởi xướng và giám tuyển dự án “Chuyện Đình trong Phố”, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Hành trình nghệ thuật bắt đầu tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với triển lãm “Tổ nghề và danh Nho nước Việt”. Triển lãm kết nối truyền thống khoa bảng với các nghề thủ công như in mộc bản, dệt chiếu, sơn mài, da giày, dát thiếc, dệt lượt, thêu và nhiếp ảnh.
Hệ thống bia mica gợi hình bia Tiến sĩ của nghệ sĩ Trần Hậu Yên Thế, cùng tranh khắc gỗ, dụng cụ nghề và các sáng tác từ chất liệu thủ công, mang đến cách tiếp cận mới về các bậc danh nho và Tổ nghề.
Tại các ngôi đình trong khu phố cổ, câu chuyện nghề tiếp tục được kể bằng nhiều hình thức nghệ thuật. Đình Nam Hương giới thiệu tranh “Hổ” (1984) của Vũ Dân Tân, phù điêu ảnh “Ngũ hổ” của Nguyễn Xuân Lam cùng các tác phẩm lụa, giấy dó, sơn mài gợi mở vẻ đẹp nghệ thuật Hàng Trống.
Đình Phả Trúc Lâm trưng bày tranh ghép da của nghệ nhân Cao Quynh và tư liệu quảng cáo nghề da giày; đình Hà Vĩ kết hợp tác phẩm sơn mài với dụng cụ, chất liệu và sản phẩm ứng dụng.
Những câu chuyện về nghề thêu, dệt lụa, làm quạt và chạm khảm được giới thiệu tại các đình Tú Thị, Yên Thái, Xuân Phiến Thị và Vũ Thạch. Trong khi đó, các tác phẩm nhiếp ảnh tại đình Kim Ngân và câu chuyện về phố Đông Nam dược Lãn Ông tại Hội quán Phúc Kiến tiếp tục mở rộng góc nhìn về đời sống Thăng Long - Kẻ Chợ.
Bên cạnh hoạt động trưng bày, dự án tổ chức nhiều workshop để công chúng trực tiếp khám phá kỹ nghệ thủ công.
Người tham gia có thể in và tô màu tranh mộc bản cùng nghệ nhân Công Đạt tại đình Nam Hương; trải nghiệm sơn mài với nhóm nghệ sĩ, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát tại đình Hà Vĩ; nhuộm khăn lụa trong chương trình “Màu của nắng” tại đình Hoa Lộc Thị; vẽ tranh lụa ở đình Yên Thái và trang trí quạt trong hoạt động “Sắc Quạt Chàng Sơn” tại đình Xuân Phiến Thị.
Qua đó, công chúng có cơ hội tìm hiểu quy trình làm nghề, tự tay sáng tạo và mang về những sản phẩm do mình thực hiện.
Điểm kết nối xuyên suốt dự án là trục Văn Miếu - đình tổ nghề - chợ Đồng Xuân, gợi lại mối liên hệ giữa tri thức khoa bảng, kỹ nghệ thủ công và hoạt động giao thương từng góp phần định hình diện mạo đô thị Thăng Long.
Việc kết hợp tư liệu lịch sử, tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm nghề và thực hành sáng tạo tạo nên một hành trình khám phá di sản đa chiều, đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.