Phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026
Từ chủ đề giảm rác thải nhựa, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 mở rộng sang xây dựng trường học xanh và sử dụng nước an toàn, tiết kiệm, khuyến khích học sinh hình thành thói quen bảo vệ môi trường từ những hoạt động hằng ngày.
Ngày 13/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 tại Trường Tiểu học và THCS Tây Hà Nội.
Giải thưởng năm nay có ba chủ đề gồm “Trường học xanh”, “Giảm thải rác nhựa” và “Sử dụng nước an toàn, tiết kiệm”. Đây là bước mở rộng đáng chú ý so với năm 2025, khi Giải thưởng tập trung vào chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” và thu hút 294 hồ sơ tham gia, đạt quy mô và sức lan tỏa lớn nhất kể từ khi triển khai tại Việt Nam.
Việc mở rộng chủ đề nhằm khuyến khích các cơ sở giáo dục chuyển từ những hoạt động bảo vệ môi trường riêng lẻ sang cách tiếp cận toàn diện, từng bước đưa các nguyên tắc phát triển bền vững vào quản lý, giảng dạy và sinh hoạt học đường.
Thông qua Giải thưởng, các trường có cơ hội giới thiệu sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng mô hình hiệu quả và tăng cường kết nối trong Mạng lưới Trường học sinh thái ASEAN tại Việt Nam.
Đưa bảo vệ môi trường thành thói quen của học sinh
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho rằng biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên thiếu bền vững đang tác động trực tiếp đến đời sống, sức khỏe và cơ hội phát triển của các quốc gia.
Theo Thứ trưởng, giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự kết hợp giữa chính sách, công nghệ và thay đổi hành vi. Trong đó, giáo dục môi trường giữ vai trò quan trọng, giúp mỗi người nhận thức trách nhiệm và chủ động hành động từ những việc đơn giản nhất.
Trường học là nơi hình thành kiến thức, nhân cách và thói quen của thế hệ trẻ. Khi tiết kiệm điện, nước, phân loại rác hay chăm sóc cây xanh trở thành hoạt động thường ngày, học sinh sẽ hiểu rõ hơn giá trị của tài nguyên và trách nhiệm bảo vệ môi trường. Những thói quen này có thể tiếp tục được duy trì trong gia đình và lan tỏa ra cộng đồng.
Thứ trưởng nhấn mạnh, xây dựng trường học sinh thái phải gắn hoạt động giáo dục với cách thức quản lý, vận hành nhà trường. Học sinh cần được tạo điều kiện quan sát, thực hành, đề xuất sáng kiến và tham gia đánh giá kết quả, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức lý thuyết.
Để Giải thưởng năm 2026 đạt hiệu quả thiết thực, Thứ trưởng đề nghị các Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan phối hợp phổ biến thể lệ, tiêu chí và hướng dẫn các trường tham gia.
Đặc biệt, các trường ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo cần được quan tâm hỗ trợ do còn hạn chế về nhân lực, cơ sở vật chất và khả năng tiếp cận thông tin.
Đối với các cơ sở giáo dục, Thứ trưởng đề nghị đưa mục tiêu bảo vệ môi trường vào kế hoạch hoạt động, phân công người phụ trách và lồng ghép nội dung phù hợp trong giảng dạy, sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm.
Giáo viên được khuyến khích tạo điều kiện để học sinh tự lựa chọn vấn đề môi trường, đề xuất giải pháp và theo dõi kết quả thực hiện. Sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh cũng được xác định là yếu tố quan trọng để duy trì những thói quen tích cực cả trong và ngoài lớp học.
Kết nối các trường học sinh thái trong khu vực ASEAN
Bên cạnh việc thúc đẩy thay đổi trong từng trường học, Giải thưởng năm 2026 còn hướng tới mở rộng hợp tác, trao đổi kinh nghiệm giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam và các nước ASEAN.
Thứ trưởng Lê Trọng Yên mong muốn Giải thưởng trở thành cầu nối giúp các trường tiếp cận những mô hình hiệu quả trong khu vực, chia sẻ sáng kiến và tạo thêm cơ hội để học sinh tham gia các hoạt động phát triển bền vững.
Các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và tổ chức xã hội được khuyến khích đồng hành thông qua hỗ trợ chuyên môn, học liệu, tập huấn giáo viên và cung cấp giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường. Việc huy động nguồn lực cần chú trọng hiệu quả lâu dài, khả năng duy trì và ưu tiên những địa bàn khó khăn.
Sau lễ phát động, các đại biểu tham quan mô hình trường học sinh thái tại Trường Tiểu học và THCS Tây Hà Nội, tìm hiểu không gian vườn trường, các ấn phẩm giáo dục môi trường và dự án khởi nghiệp xanh do học sinh thực hiện.
Chiều cùng ngày, Hội nghị Mạng lưới các Trường học sinh thái ASEAN tại Việt Nam dự kiến diễn ra với sự tham gia của các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và đối tác.
Hội nghị tập trung trao đổi thực trạng triển khai mô hình trường học sinh thái, thảo luận định hướng hình thành mạng lưới tại Việt Nam; đồng thời dự kiến giới thiệu Bộ tiêu chí Trường học sinh thái Việt Nam năm 2026 và chia sẻ kinh nghiệm từ một số quốc gia ASEAN.
Các ý kiến và kết quả thảo luận sẽ được tổng hợp, làm cơ sở đề xuất hoạt động tiếp theo nhằm thúc đẩy giáo dục môi trường, mở rộng mô hình trường học sinh thái trên phạm vi cả nước.