Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20:Đưa di sản Việt Nam đến gần công chúng Pháp ngữ
Bảo vệ di sản và thúc đẩy đa dạng văn hóa là một trong những trọng tâm của Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Chính vì vậy, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao, Làng Pháp ngữ (Le Village de la Francophonie) sẽ là sự kiện bên lề nổi bật, tạo không gian để các quốc gia thành viên giới thiệu bản sắc, tăng cường giao lưu nhân dân và lan tỏa những giá trị chung của Cộng đồng Pháp ngữ. Đến với "Làng Pháp ngữ" năm nay, Việt Nam mong muốn mang di sản Việt đến gần công chúng Pháp ngữ, đồng thời góp thêm tiếng nói bảo vệ di sản và thúc đẩy đa dạng văn hóa.
Từ ngôn ngữ chung đến không gian đa dạng văn hóa
Cộng đồng Pháp ngữ được hình thành trên nền tảng ngôn ngữ chung, nhưng ngày càng phát triển thành không gian hợp tác rộng mở, nơi các quốc gia cùng chia sẻ những giá trị về văn hóa, giáo dục, hòa bình và phát triển. Ngày 20/3/1970, tại Niamey (Niger), 21 quốc gia và chính phủ đã ký Công ước thành lập Cơ quan Hợp tác văn hóa và kỹ thuật (ACCT), tiền thân của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) ngày nay.
Qua hơn nửa thế kỷ, Pháp ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn trở thành cầu nối thúc đẩy đối thoại, hiểu biết và hợp tác giữa các dân tộc. Trong tiến trình đó, văn hóa giữ vai trò gắn kết các thành viên, giúp các dân tộc hiểu hơn về lịch sử, phong tục và bản sắc của nhau. Được tổ chức bên lề các kỳ Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ, Làng Pháp ngữ chính là không gian đưa tinh thần hợp tác ấy đến gần công chúng thông qua các hoạt động triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, ẩm thực và giao lưu.
Mang sắc màu năm châu đến Phnom Penh
Ngày 13/11, Thủ tướng Campuchia Hun Manet khai mạc Làng Pháp ngữ tại Công viên Wat Botum, thủ đô Phnom Penh, mở đầu chuỗi hoạt động kéo dài năm ngày (13-17/11/2026). Với chủ đề “Nụ cười Khmer – Nụ cười Pháp ngữ”, sự kiện diễn ra trước thềm Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, dự kiến khai mạc ngày 15/11.
Theo Bộ Du lịch Campuchia, sự kiện quy tụ 56 quốc gia với 73 gian trưng bày quốc gia, hơn 50 chương trình biểu diễn văn hóa, nghệ thuật và khoảng 40 hội nghị, phiên thảo luận. Khu triển lãm chung có 130 gian hàng của các cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương và doanh nghiệp. Làng Pháp ngữ mở cửa đón công chúng từ 10–21 giờ hằng ngày, với năm nội dung chính: trưng bày quốc gia, triển lãm chung, biểu diễn nghệ thuật, hội nghị và thảo luận, ẩm thực. Các gian trưng bày giới thiệu di sản, nghệ thuật, trang phục, ẩm thực, sản phẩm thủ công, điểm đến du lịch và thành tựu của từng quốc gia. Trong không gian chung, những nét riêng của mỗi dân tộc cùng làm nổi bật đặc trưng Pháp ngữ: thống nhất trong đa dạng, tôn trọng bản sắc và khác biệt.
Đối với Campuchia, đây là dịp quảng bá văn hóa Khmer, nghệ thuật truyền thống, thành tựu quốc gia và các sáng kiến đổi mới sáng tạo. Đáng chú ý, mô hình ba ngôi đền Preah Vihear, Ta Moan Thom và Ta Krabey được trưng bày tại Công viên Wat Botum, giới thiệu di sản kiến trúc và lịch sử của đất nước. Bên cạnh đó, 30 gian hàng ẩm thực cùng hơn 50 tiết mục âm nhạc, múa và sân khấu mang đến cơ hội khám phá văn hóa Campuchia và các quốc gia Pháp ngữ.
Chủ đề “Nụ cười Khmer - Nụ cười Pháp ngữ” gửi gắm thông điệp về lòng hiếu khách, sự cởi mở và tinh thần kết nối, thể hiện mong muốn xây dựng cộng đồng gần gũi trên cơ sở hữu nghị, tôn trọng và sẻ chia.
Di sản Việt Nam trong cuộc đối thoại văn hóa Pháp ngữ
Bảo vệ di sản và thúc đẩy đa dạng văn hóa là một trong những trọng tâm của Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, được Campuchia cụ thể hóa trong dự thảo Lời kêu gọi Phnom Penh. Bên lề hội nghị, Việt Nam góp tiếng nói vào cuộc đối thoại ấy bằng gian trưng bày quốc gia và chương trình biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Làng Pháp ngữ. Theo Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ, đây là dịp để công chúng Campuchia và các nước Pháp ngữ hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam, đồng thời mở rộng giao lưu nhân dân và kết nối du lịch.
.jpg)
Cách đưa di sản đến với công chúng ấy từng được Việt Nam thúc đẩy tại Làng Pháp ngữ ở Trung tâm văn hóa Centquatre, Paris, năm 2024. Trong không gian triển lãm “Thăng Long hội tụ” do Thành phố Hà Nội thực hiện, khách tham quan được nghe nhạc cụ truyền thống đàn bầu, sáo trúc, đàn tranh và tự tay in một bức tranh Đông Hồ, trải nghiệm in hoa văn trên bia Tiến sĩ của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Không gian triển lãm với những trải nghiệm thực tế với ván khắc và giấy in giúp người xem hiểu thêm về công việc của nghệ nhân và cách một nghề được trao truyền qua các thế hệ. Đó không chỉ là cách giúp cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về giá trị di sản của Việt Nam mà còn thúc đẩy sự công nhận đối với những giá trị đó. Một năm sau, UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đặt thêm trọng tâm vào việc truyền nghề và duy trì thực hành trong cộng đồng.
Việt Nam góp tiếng nói vào cuộc đối thoại văn hóa bằng gian trưng bày quốc gia và chương trình biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Làng Pháp ngữ. Đây sẽ là dịp để công chúng Campuchia và các nước Pháp ngữ hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam, đồng thời mở rộng giao lưu nhân dân và kết nối du lịch.
Ông Nguyễn Minh Vũ Đại sứ Việt Nam tại Campuchia
Bên cạnh các chương trình nghệ thuật, Làng Pháp ngữ còn tổ chức các cuộc trao đổi về giáo dục, chuyển đổi số, bình đẳng giới và khởi nghiệp. Khoảng 130 gian hàng tại khu triển lãm chung tạo thêm dịp để các tổ chức, hiệp hội và doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác. Với Việt Nam, những cuộc gặp ấy có thể mở đường cho hợp tác cụ thể, từ trao đổi chương trình biểu diễn đến xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với di sản.
Đặt trong định hướng của Đại hội XIV về phát triển văn hóa và con người Việt Nam, việc giới thiệu di sản tại Làng Pháp ngữ là một cách phát huy nguồn lực văn hóa trong hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam cụ thể hóa hướng đi này khi gắn ngoại giao văn hóa với quảng bá và mở rộng thị trường cho các sản phẩm, dịch vụ sáng tạo mang bản sắc Việt Nam. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP và hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia. Với nghệ sĩ và nghệ nhân, những cuộc gặp tại Làng Pháp ngữ có thể mở ra cơ hội lưu diễn, hợp tác với các điểm đến du lịch và giới thiệu sản phẩm làng nghề. Khi những cơ hội ấy trở thành sinh kế, người gìn giữ di sản có thêm điều kiện để tiếp tục thực hành và truyền nghề.
Trong lần đầu Campuchia đăng cai hội nghị, sự tham gia của Việt Nam tại Làng Pháp ngữ góp phần đưa tinh thần ấy vào những cuộc gặp trực tiếp giữa người dân hai nước và bạn bè quốc tế. Mỗi nền văn hóa có thêm cơ hội giới thiệu bản sắc của mình và lắng nghe câu chuyện của những cộng đồng khác.