Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko phát biểu tại Quốc hội Việt Nam

Tình hữu nghị bền chặt tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn hiện nay

Trong chặng đường hơn 75 năm qua, Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng, biết ơn sâu sắc sự ủng hộ to lớn, quý báu và nghĩa tình mà Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay đã dành cho Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Bởi vậy, dù tình hình thế giới có nhiều biến động, Việt Nam luôn khẳng định đường lối đối ngoại nhất quán, coi Liên bang Nga là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, đồng thời luôn coi Liên bang Nga là người bạn thân thiết, gắn bó.

Việc Chủ tịch Valentina Matviyenko phát biểu trước Quốc hội Việt Nam thể hiện mức độ tin cậy chính trị và sự coi trọng đặc biệt đối với quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga; khẳng định vai trò ngày càng thực chất của hợp tác nghị viện trong tổng thể quan hệ hai nước.

Trong không khí nồng ấm, thắm tình hữu nghị, Chủ tịch Valentina Matviyenko bày tỏ vinh dự được phát biểu tại phiên họp toàn thể của Quốc hội Việt Nam và vui mừng được trở lại thăm đất nước Việt Nam tươi đẹp.

Chúc mừng nhân dân Việt Nam nhân Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (ngày 18/11), Chủ tịch Valentina Matviyenko cho biết, Liên bang Nga cũng có ngày lễ Ngày Thống nhất dân tộc Nga, vừa được kỷ niệm cách đây không lâu, vào ngày 4/11. Cũng giống như ở Việt Nam, lịch sử ngày lễ này gắn liền với sự củng cố khối đoàn kết xã hội trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm.

Chủ tịch Valentina Matviyenko cho rằng, đây là minh chứng sinh động về sự gắn kết trong vận mệnh lịch sử giữa Nga và Việt Nam. Nhân dân hai nước đã gắn kết với nhau bởi truyền thống đồng chí gắn bó, được thời gian thử thách. Đặt nền móng cho tình hữu nghị hai nước là Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập nước Việt Nam hiện nay. Chủ tịch Valentina Matviyenko chia sẻ rất vui mừng khi năm 2023, tại thành phố Saint Petersburg, quê hương của bà, đã khánh thành tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh - người con vĩ đại của Nhân dân Việt Nam, người không chỉ sở hữu tài năng lãnh đạo kiệt xuất mà còn có một tâm hồn thơ ca tinh tế.

Nhắc lại những vần thơ do Chủ tịch Hồ Chí Minh viết "Không có việc gì khó/Chỉ sợ lòng không bền/Đào núi và lấp biển/Quyết chí ắt làm nên", Chủ tịch Valentina Matviyenko tin chắc rằng, những câu thơ này mô tả chính xác nhất bản chất kiên cường của Nhân dân Việt Nam anh hùng.

Chủ tịch Valentina Matviyenko cho biết, Liên bang Nga đánh giá rất cao việc Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ mà Liên bang Nga đã dành cho Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh chống kẻ thù xâm lược nước ngoài. Sau khi Việt Nam được giải phóng hoàn toàn, hàng nghìn kỹ sư, công nhân xây dựng, bác sĩ, nhà khoa học Liên Xô đã giúp khôi phục nền kinh tế và các lĩnh vực xã hội.

"Trong cuộc đấu tranh gian khổ, các đồng chí đã bảo vệ quyền độc lập của mình và dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đang thực hiện đường lối, chính sách độc lập, tự chủ, dựa trên lợi ích của Nhân dân Việt Nam. Như Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã nói, những kết quả ấn tượng mà Việt Nam đạt được cho thấy những người đã chiến đấu vì độc lập của đất nước đã không chiến đấu hoài công và những hy sinh đó là không vô ích", Chủ tịch Valentina Matviyenko nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Valentina Matviyenko, tình hữu nghị bền chặt đã tạo nên nền tảng vững chắc cho quan hệ hai nước trong giai đoạn hiện nay.

Cách đây 25 năm, vào năm 2001, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Việt Nam. Chính trong chuyến thăm này, Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai nước đã được ký kết. Năm 2012, quan hệ Đối tác Chiến lược đã được nâng lên tầm Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Nga và Việt Nam luôn duy trì đối thoại chính trị thường xuyên ở cấp cao và cấp cao nhất. Sự kiện trọng tâm của năm nay là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trong khuôn khổ chuyến thăm, đồng chí Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Liên bang Nga và các văn kiện quan trọng trong lĩnh vực năng lượng, giáo dục và hợp tác khoa học đã được ký kết.

Chủ tịch Valentina Matviyenko cảm ơn đồng chí Tô Lâm đã đến thăm Hội đồng Liên bang Quốc hội Liên bang Nga trong khuôn khổ chuyến thăm; chia sẻ, với các nghị sĩ Nga, đây là niềm vinh dự rất lớn.

"Tại Liên bang Nga, mọi người đều kính trọng đồng chí Tô Lâm, đánh giá cao lập trường kiên định của đồng chí trong việc thúc đẩy các lý tưởng công lý và đối thoại trên trường quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà một trong những sự kiện quan trọng trong chuyến thăm cấp Nhà nước của đồng chí Tô Lâm tới Liên bang Nga là việc trao Giải thưởng Hòa bình mang tên Lev Tolstoy, ghi nhận những đóng góp to lớn vào việc củng cố hòa bình và hợp tác giữa các dân tộc", Chủ tịch Valentina Matviyenko cho biết.

Hợp tác nghị viện đang được tích cực mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu

Chủ tịch Valentina Matviyenko cũng cho rằng, mối quan hệ, sự gắn bó giữa lãnh đạo cấp cao hai nước đặt ra tiêu chuẩn cao cho hợp tác giữa các nghị sĩ hai nước.

Nhắc lại chuyến thăm đầu tiên của các nghị sĩ Việt Nam đến Liên Xô diễn ra cách đây 70 năm, Chủ tịch Valentina Matviyenko đánh giá hiện nay, quan hệ liên nghị viện giữa hai nước đang được tích cực mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu. Quốc hội Việt Nam và Hội đồng Liên bang Nga đã ký thỏa thuận hợp tác mới nhân chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của đồng chí Trần Thanh Mẫn. Hoạt động của Nhóm hợp tác với Quốc hội Việt Nam đang được triển khai rất tích cực. Bên cạnh đó, các nhà lập pháp Nga và Việt Nam đang tương tác hiệu quả tại các diễn đàn liên nghị viện chủ chốt.

Là một quốc gia thực sự có chủ quyền, Việt Nam ủng hộ sự bình đẳng đích thực trong quan hệ quốc tế. Chủ tịch Valentina Matviyenko cho biết, cách tiếp cận này hoàn toàn trùng khớp với lập trường của Liên bang Nga. Hai nước cùng nhau kiên quyết bảo vệ các nguyên tắc thượng tôn pháp luật quốc tế, chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ.

Liên bang Nga và Việt Nam cũng chia sẻ cách tiếp cận trong lĩnh vực hình thành môi trường số an toàn và có chủ quyền. Mùa thu năm ngoái, Thủ đô Hà Nội của Việt Nam đã trở thành địa điểm ký kết văn kiện pháp lý quốc tế mang tính phổ quát đầu tiên trong lĩnh vực này: Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng, hay còn gọi là Công ước Hà Nội. Liên bang Nga cũng ghi nhận tầm quan trọng của việc Việt Nam gia nhập BRICS với tư cách là quốc gia đối tác vào năm 2025.

Liên bang Nga đánh giá cao công việc do Việt Nam triển khai trong khuôn khổ ASEAN, bao gồm cả việc phát triển đối thoại Nga - ASEAN. Liên bang Nga sẵn sàng tích cực hỗ trợ khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN.

Chủ tịch Valentina Matviyenko điểm lại những kết quả nổi bật trong hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước. Trong đó, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đã tăng 6% và vượt mốc 6 tỷ USD. Trong nửa đầu năm nay, con số này tiếp tục tăng thêm 14%. Liên bang Nga kỳ vọng rằng, tính chung cả năm, mức tăng trưởng cũng sẽ rất đáng kể. Điều này được thúc đẩy bởi Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu và Việt Nam có hiệu lực từ năm 2016. Đây là hiệp định đầu tiên mang tính chất như vậy được ký kết giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu với một quốc gia ngoài khối.

Một cấu phần quan trọng khác trong quan hệ kinh tế song phương chính là đầu tư. Các liên doanh trong lĩnh vực dầu khí, phức hợp nông - công nghiệp và các ngành khác đang hoạt động hiệu quả. Ví dụ, với sự tham gia của giới doanh nghiệp Việt Nam tại tỉnh Kaluga, việc sản xuất các sản phẩm sữa đã được thiết lập rất thành công.

Trong nhiều năm qua, Công ty liên doanh Rusvietpetro hoạt động khai thác dầu mỏ tại Khu tự trị Nenets duy trì hiệu quả cao. Ngoài ra, trên lãnh thổ tỉnh Orenburg và Khu tự trị Yamalo-Nenets, liên doanh Gazprom đang tiến hành công tác chuẩn bị thăm dò, khai thác các mỏ hydrocarbon. Tại tỉnh Leningrad, các doanh nghiệp Việt Nam đã tổ chức và phát triển thành công ngành sản xuất máy móc, thiết bị.

Nga và Việt Nam đang nhất quán thúc đẩy hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực năng lượng. Sự kiện trung tâm là việc ký kết thỏa thuận giữa những người đứng đầu Chính phủ Liên bang Nga và Việt Nam vào tháng 3 năm nay về việc xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 theo thiết kế của Nga trên lãnh thổ Việt Nam.

Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân đang được xây dựng tại Việt Nam cũng là một công trình hợp tác quan trọng trong lĩnh vực sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Điều này có nghĩa là Việt Nam không chỉ tiếp nhận được nguồn năng lượng sạch mà còn có cơ hội tiếp cận những công nghệ mới, mở ra những cơ hội mới trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Hai nước dành sự quan tâm lớn cho hợp tác trong lĩnh vực nhân đạo, trước hết là giáo dục. Hàng chục nghìn người Việt Nam đã được đào tạo tại các cơ sở giáo dục của Liên bang Nga. Sau đó, họ làm việc trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học, kinh doanh và nhiều người trong số họ đã giữ các chức vụ cấp cao tại Việt Nam.

Hiện nay, có hơn 3.000 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại Nga. Hơn 500 thỏa thuận đang có hiệu lực giữa các tổ chức khoa học và giáo dục của hai nước.

Quyết định tuyên bố năm nay là Năm chéo hợp tác Nga - Việt Nam trong lĩnh vực khoa học và giáo dục có thể được coi là một dấu mốc ý nghĩa, góp phần thúc đẩy hơn nữa sự xích lại gần nhau giữa hai đất nước và nhân dân hai nước.

Kết quả nổi bật của sự hợp tác trong lĩnh vực an toàn vệ sinh dịch tễ và sinh học là việc nguyên thủ hai nước đã khánh thành phòng thí nghiệm nghiên cứu và phòng ngừa bệnh truyền nhiễm tại Hà Nội.

Hợp tác trong lĩnh vực văn hóa đang phát triển tích cực. Trong năm tới, Việt Nam sẽ đón nhận dự án văn hóa quy mô lớn mang tên “Những mùa Nga”. Lượng khách du lịch đang tăng trưởng ổn định. Năm 2025, Việt Nam đã đón gần 700.000 lượt khách Nga và chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, con số này đã vượt quá 800.000 lượt.

Động lực quan trọng để gia tăng dòng khách du lịch vẫn là việc phát triển các tuyến hàng không trực tiếp và đơn giản hóa thủ tục thị thực. Tổng thống Liên bang Nga đã ký sắc lệnh về miễn thị thực đối với công dân Việt Nam sang Liên bang Nga. Điều này không chỉ là một xu hướng kinh tế quan trọng mà còn là cơ hội tốt để giao lưu văn hóa và phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa người dân hai nước.

Việt Nam - Liên bang Nga cùng nhau đạt được những thành tựu mới

Chủ tịch Valentina Matviyenko cũng cho rằng, nền tảng vững chắc cho sự hợp tác Nga - Việt chính là mối quan hệ tương tác tích cực ở cấp độ các địa phương. Không chỉ số lượng các chuyến thăm lẫn nhau tăng lên mà các nền tảng hợp tác chuyên ngành chung cũng không ngừng được mở rộng.

Một ví dụ điển hình là Hội đồng hợp tác giữa Moskva và Hà Nội, giữa thành phố Saint Petersburg với Thành phố Hồ Chí Minh. Các địa phương khác của hai nước cũng không ngừng tăng cường hợp tác.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam lần này, bốn thỏa thuận liên địa phương quan trọng đã được ký kết giữa chính quyền vùng và các địa phương của Việt Nam, cụ thể: giữa chính quyền vùng Altai và UBND thành phố Cần Thơ; giữa chính quyền tỉnh Leningrad và UBND tỉnh Quảng Trị; giữa chính quyền tỉnh Rostov và UBND Thành phố Hồ Chí Minh; giữa chính quyền Khu tự trị Nenets và UBND Thành phố Hồ Chí Minh. Một thỏa thuận cũng đã được ký kết giữa Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và Bảo tàng Chiến thắng tại Moskva. "Điều này rất quan trọng để gìn giữ những di sản, ký ức lịch sử chung giữa hai nước chúng ta", Chủ tịch Valentina Matviyenko nhấn mạnh.

Cho rằng, những ví dụ điển hình trên cho thấy Nga và Việt Nam đang phát triển quan hệ hợp tác tin cậy, cùng có lợi và đã đạt được những kết quả đáng kể, Chủ tịch Valentina Matviyenko tin tưởng, theo thời gian, tình hữu nghị của hai nước sẽ ngày càng bền chặt, mang lại sự thịnh vượng cho hàng triệu công dân Nga và Việt Nam; hai nước sẽ tiếp tục bước đi trên con đường đúng đắn và cùng nhau đạt được những thành tựu mới.

Quỳnh Chi