Nâng cao hiệu quả tư vấn, hỗ trợ người lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp

PV: Luật Việc làm năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 tiếp tục hoàn thiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Với vai trò là đơn vị trực tiếp triển khai, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện chính sách này như thế nào?

Giám đốc TTDVVL tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Sơn: Trước hết, có thể khẳng định rằng, bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chính sách hỗ trợ một phần thu nhập cho người lao động khi mất việc làm, mà còn là công cụ quan trọng giúp người lao động ổn định cuộc sống, đồng thời tạo điều kiện để họ được tư vấn, giới thiệu việc làm và học nghề, sớm quay trở lại thị trường lao động.

Đây là nhiệm vụ chúng tôi đặc biệt quan tâm. Ngay khi người lao động đến làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp, Trung tâm chủ động nắm bắt nhu cầu, trình độ, kinh nghiệm, ngành nghề và nguyện vọng tìm việc để tư vấn, kết nối với các doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Trung tâm thực hiện tư vấn, tiếp nhận và giải quyết các thủ tục liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp theo quy định; cung cấp thông tin về quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động. Cùng với đó, chú trọng tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ lựa chọn hướng chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp.

Chúng tôi xác định, hiệu quả chính sách không chỉ thể hiện ở số người được giải quyết trợ cấp mà còn ở khả năng hỗ trợ họ tìm được việc làm mới, nâng cao kỹ năng và ổn định thu nhập. Vì vậy, Trung tâm cần gắn việc giải quyết chế độ với tư vấn, đào tạo nghề và kết nối việc làm, giúp người lao động vượt qua khó khăn trước mắt và có cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.

PV: Thực tế, nhiều người lao động khi mất việc chủ yếu quan tâm đến khoản trợ cấp mà chưa chú trọng dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm và học nghề. Trung tâm có giải pháp gì để thay đổi nhận thức này?

Giám đốc TTDVVL tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Sơn: Đây là thực tế mà chúng tôi cũng nhận thấy trong quá trình triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Phần lớn người lao động khi mất việc làm thường quan tâm trước hết đến khoản trợ cấp thất nghiệp để trang trải chi phí sinh hoạt trong thời gian chưa có việc làm. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, bởi khi mất việc, thu nhập của người lao động bị ảnh hưởng trực tiếp, trong khi các khoản chi tiêu trong cuộc sống vẫn phải duy trì.

Do đó, trong quá trình tiếp nhận hồ sơ và tư vấn, Trung tâm luôn tư vấn sâu giúp người lao động hiểu rõ các quyền lợi liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp, nhất là quyền được tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề theo quy định. Nội dung tư vấn luôn căn cứ vào nguyện vọng, trình độ, kinh nghiệm và nhu cầu của từng người. Bên cạnh đó, Trung tâm thường xuyên phối hợp với các Doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố tổ chức các phiên giao dịch việc làm, kết nối trực tiếp, trực tuyến với doanh nghiệp và tư vấn chương trình đào tạo bổ trợ kỹ năng phù hợp cho lao động BHTN khi có nhu cầu. Công tác tuyên truyền liên tục được đổi mới sát thực tế giúp người lao động hiểu và chủ động sử dụng các dịch vụ hỗ trợ, thay vì chỉ quan tâm đến trợ cấp trước mắt.

PV: Người lao động ở nhiều địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, còn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin và dịch vụ việc làm. Trung tâm có giải pháp gì để đưa chính sách bảo hiểm thất nghiệp đến gần hơn với người lao động?

Giám đốc TTDVVL tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Sơn: Đây là một vấn đề mà chúng tôi rất đáng quan tâm trong quá trình triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Thực tế cho thấy, không phải người lao động nào cũng có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin về chính sách, nhất là những người ở địa bàn xa trung tâm, người lao động làm việc tại các doanh nghiệp nhỏ, lao động phổ thông hoặc những người còn hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ.

Để khắc phục, Trung tâm luôn chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể và các cơ quan liên quan đẩy mạnh tuyên truyền tại cơ sở. Nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào điều kiện hưởng trợ cấp, thủ tục thực hiện và các quyền lợi tư vấn, hỗ trợ học nghề.

Quan điểm của chúng tôi là không để khoảng cách địa lý, hạn chế về thông tin hay kỹ năng công nghệ trở thành rào cản khiến người lao động không được thụ hưởng chính sách. Mỗi người lao động khi mất việc làm đều cần được tiếp cận thông tin kịp thời, được hướng dẫn đầy đủ và được hỗ trợ tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp, bảo đảm quyền lợi chính đáng theo quy định của pháp luật.

APV: Đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng là giải pháp quan trọng giúp người lao động sớm quay lại thị trường. Trung tâm cần làm gì để nâng cao hiệu quả hoạt động này?

Giám đốc TTDVVL tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Sơn: Đào tạo nghề chỉ thực sự hiệu quả khi đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và phù hợp với khả năng của người học. Nếu ngành nghề đào tạo không sát nhu cầu tuyển dụng, người lao động có thể khó tìm được việc làm sau khi hoàn thành khóa học.

Vì vậy, trong quá trình tiếp nhận hồ sơ BHTN và tư vấn việc làm Trung tâm luôn chủ động sàng lọc và khảo sát nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, nắm bắt xu hướng thị trường và phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để tư vấn ngành nghề phù hợp. Đối với người hưởng bảo hiểm thất nghiệp có nhu cầu học nghề, cần căn cứ vào trình độ, kinh nghiệm và cơ hội việc làm sau đào tạo để định hướng lựa chọn.

Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với doanh nghiệp trong quá trình đào tạo và kết nối tuyển dụng. Việc theo dõi tình hình việc làm sau đào tạo cũng rất cần thiết để đánh giá hiệu quả hỗ trợ, kịp thời điều chỉnh chương trình và ngành nghề đào tạo. Mục tiêu cuối cùng là giúp người lao động có thể vận dụng kiến thức, kỹ năng để tìm được việc làm, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

PV: Trước những thay đổi của thị trường lao động do chuyển đổi số, tự động hóa và yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng, Trung tâm có định hướng gì để nâng cao chất lượng tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ người lao động?

Giám đốc TTDVVL tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Sơn: Thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi người lao động phải thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng để thích ứng. Một số ngành nghề có thể thu hẹp, trong khi những lĩnh vực mới xuất hiện, đặt ra yêu cầu cao hơn về trình độ chuyên môn và khả năng sử dụng công nghệ.

Trước yêu cầu đó, Trung tâm xác định phải đổi mới mạnh mẽ hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, chuyển từ phương thức kết nối việc làm đơn thuần sang tư vấn, định hướng và hỗ trợ phát triển nghề nghiệp lâu dài cho người lao động nâng cao năng lực thu thập, phân tích và cung cấp thông tin thị trường lao động; tăng cường kết nối với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng, từ đó tư vấn sát hơn với trình độ và định hướng nghề nghiệp của từng người.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong cung cấp thông tin, tổ chức giao dịch việc làm trực tuyến và hỗ trợ người lao động tiếp cận dịch vụ. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư vấn, thường xuyên cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ năng kết nối việc làm.

Trong thời gian tới, hoạt động dịch vụ việc làm cần chuyển mạnh theo hướng chủ động hỗ trợ người lao động tìm kiếm cơ hội mới, thay vì chỉ tập trung giải quyết thủ tục khi phát sinh thất nghiệp. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả chính sách bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ người lao động ổn định việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Bảo Anh