Thủ tướng Lê Minh Hưng: Tập trung hoàn thiện dữ liệu ưu tiên phục vụ công tác quản lý, điều hành

Quyết tâm hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong năm 2026

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng): Báo cáo của hai bộ cho thấy một nghịch lý: Chính sách đã có, nguồn lực đã bố trí nhưng việc vẫn chậm do một phần từ quá trình phối hợp giữa các cơ quan. Gần 16 tháng sau Nghị quyết 57 -NQ/TW, các bộ mới thống nhất được nội hàm chi 18 nhiệm vụ công nghiệp chiến lược, chưa nhiệm vụ nào được ký hợp đồng. 34 cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ, việc định giá tài sản trí tuệ, thu hút vốn tư nhân vào hạ tầng theo phương pháp đối tác công tư còn hạn chế.

Đây đều là các nhiệm vụ mang tính liên ngành. Đề nghị Thủ tướng cho biết giải pháp để tháo gỡ các điểm nghẽn nhằm khơi thông nguồn lực đạt mục tiêu tăng trưởng đã đề ra?

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Chúng ta mới triển khai sơ kết 1,5 năm thực hiện Nghị quyết 57 -NQ/TW. Đây là lĩnh vực mới và khó, các bộ ngành Trung ương cũng có lúc còn lúng túng trong quá trình thực hiện, các địa phương còn khó khăn, thách thức hơn rất nhiều.

Ban Chỉ đạo 57 đã xác định rất rõ các nhóm nhiệm vụ quan trọng cần phải triển khai, nhưng cũng phải có thêm thời gian. Để đẩy nhanh được giải ngân cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vừa qua Ban Chỉ đạo của Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan, các bộ ngành và địa phương hoàn thiện khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0. Đây là nền tảng thiết kế cơ bản nhất để các bộ, ngành, các địa phương hoàn thiện khung kiến trúc của mình, từ đó có các quyết định đầu tư và có thể giải ngân được; trên cơ sở đó, đầu tư cho phần cứng, phần mềm và mua sắm trang thiết bị.

Chính phủ cũng đã ban hành Khung dữ liệu tổng thể, các bộ ngành phải xây dựng khung dữ liệu chuyên ngành của mình và từ đó mới tiến hành số hóa để cung cấp các dữ liệu. Các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang được Chính phủ quyết tâm hoàn thiện trong năm 2026, nhưng một số lĩnh vực như đất đai có thể phải sang năm 2027 mới có đủ thời gian.

Để đáp ứng nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, kết nối dùng chung", bắt buộc phải số hóa rất nhiều số liệu. Đồng thời, phải xác định tập trung hoàn thiện những dữ liệu ưu tiên phục vụ cho công tác quản lý, điều hành của các bộ ngành, của chính quyền địa phương. Việc số hóa, xây dựng, hoàn thiện dữ liệu cũng đòi hỏi nguồn nhân lực, chi phí và thời gian. Đây là một ưu tiên đang được Chính phủ chỉ đạo triển khai.

Với công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, vừa qua Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt để đẩy nhanh thẩm định và thông qua các chương trình để đầu tư cho một số sản phẩm công nghệ chiến lược; kết nối giữa các cơ quan nhà nước với các viện, trường đại học và các doanh nghiệp để tiến hành đặt hàng. Nhưng trong lĩnh vực quản lý của mình, các bộ ngành phải xác định công nghệ và sản phẩm nào cần phải ưu tiên đầu tư. Mọi việc có các bước, các quy trình và Chính phủ đã rất quan tâm chỉ đạo, đặc biệt Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành địa phương để tiến hành các bước thúc đẩy đầu tư.

Các quy định của pháp luật cơ bản đã được ban hành đầy đủ, nhưng thực tiễn rất phong phú, nhất là trong lĩnh vực mới như khoa học công nghệ còn thách thức hơn rất nhiều. Do đó, trong quá trình thực hiện, phải tiếp tục đánh giá còn những vướng mắc gì để tiến hành đồng thời việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định.

Doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư khi quyền và lợi ích hợp pháp được bảo đảm

ĐBQH Trịnh Xuân An (Đồng Nai): Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 dự kiến sẽ vượt mốc 1.000 tỷ USD. Theo báo cáo mới nhất, tháng 10 xuất siêu 7,31 tỷ USD. Đây là một dấu mốc rất đáng trân trọng và ghi nhận. Tuy nhiên, xuất khẩu vẫn còn dựa nhiều vào khu vực FDI, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chịu sức ép về chi phí vốn, người lao động thu nhập thấp, vẫn chịu áp lực từ dịch bệnh, sinh hoạt.

Đề nghị Thủ tướng cho biết, trong năm 2027 và những năm tiếp theo Chính phủ sẽ ưu tiên những cơ chế nào để doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm đơn hàng, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng tỉ trọng xuất khẩu, tạo thêm việc làm ổn định và nâng thu nhập thực cho người lao động? Chính phủ sẽ dùng những chỉ tiêu nào để có thể theo dõi đánh giá được những kết quả này?

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Thực hiện chủ trương của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng rất nhiều chương trình để nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam và bài toán đầu tiên là vấn đề thể chế.

Một khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, cùng với cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để giảm thời gian, chi phí tuân thủ sẽ tạo hành lang pháp lý rất thông thoáng hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển. Đó là yêu cầu tiên quyết đầu tiên mà chúng ta phải làm, đã làm và sẽ tiếp tục triển khai.

Vừa qua, bên cạnh việc ban hành ngay lập tức các văn bản hướng dẫn thực hiện các luật và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ cũng tập trung chỉ đạo tiếp tục rà soát để đơn giản hóa, cắt giảm các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Điểm mấu chốt quan trọng nhất là doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư trong một môi trường pháp lý mà các quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp được bảo đảm.

Muốn tăng cường năng lực của các doanh nghiệp thì trước hết, về mặt Nhà nước, bên cạnh các quy định của pháp luật, chúng ta phải có đầy đủ các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia vào các chương trình, phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành và triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, có chiến lược để thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030, các chương trình xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, các chương trình để thực thi các hiệp định thương mại tự do, khuyến khích việc kết nối giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.

Muốn doanh nghiệp Việt Nam tham gia được vào chuỗi cung ứng để hợp tác với các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và đưa được hàng hóa ra nước ngoài, bên cạnh việc Chính phủ có các giải pháp khuyến khích về thuế, về đất đai, hỗ trợ tiếp cận vốn và khoa học công nghệ, các doanh nghiệp Việt Nam cũng phải tự cố gắng, quyết tâm để cùng với Chính phủ, các bộ, ngành và các địa phương nâng cao năng lực của mình.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Nhà nước sẽ là người đặt hàng, chủ động phối hợp với các doanh nghiệp và các viện, trường nghiên cứu để tiến hành cơ chế đặt hàng các công nghệ, sản phẩm có thể áp dụng được cho các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, với một chi phí hợp lý để khuyến khích các doanh nghiệp tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí, khâu trung gian để tăng cường chất lượng, tham gia vào các chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Tóm lại, có rất nhiều các giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ coi đây là một trong những nội dung ưu tiên trong chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương, làm việc với các hiệp hội và doanh nghiệp trong thời gian tới để đưa những chương trình, đề án vào thực tiễn sát với yêu cầu của các doanh nghiệp.

Về các chỉ tiêu, chúng ta có các chỉ tiêu như tỷ trọng xuất khẩu, tỷ trọng của doanh nghiệp trong nước trong cơ cấu xuất nhập khẩu, hàm lượng và đóng góp của các doanh nghiệp ở trong nước trong chuỗi cung ứng, trong báo cáo kinh tế - xã hội hàng năm để Quốc hội theo dõi, giám sát.

Minh Trang ghi