TP. Hồ Chí Minh: Tận dụng lợi thế thương mại tự do để mở rộng thị trường Anh

Vương quốc Anh tiếp tục là thị trường xuất khẩu giàu tiềm năng đối với doanh nghiệp Việt Nam nhờ sức mua lớn, hệ thống phân phối phát triển và nhu cầu đa dạng. Việc thực thi đồng thời Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tạo thêm điều kiện để hàng hóa Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh, mở rộng thị phần.

Theo Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC), trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Vương quốc Anh đạt khoảng 5,02 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 4,51 tỷ USD, tăng hơn 16% so với cùng kỳ năm trước.

Những mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm điện tử, điện thoại, máy móc thiết bị, dệt may, giày dép, nông sản và thủy sản. Kết quả này cho thấy dư địa mở rộng thương mại giữa hai nước vẫn còn đáng kể.

Phó Giám đốc ITPC Hồ Thị Quyên nhận định, Vương quốc Anh là thị trường có sức mua cao nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, xã hội.

Theo Phó Giám đốc ITPC, việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP, bên cạnh UKVFTA đang có hiệu lực, giúp doanh nghiệp thêm lựa chọn khi xây dựng phương án xuất khẩu, tận dụng ưu đãi thuế quan phù hợp với từng mặt hàng và nguồn nguyên liệu.

Tuy nhiên, để chuyển hóa lợi thế từ các hiệp định thành đơn hàng, hợp đồng và sự hiện diện lâu dài tại thị trường Anh, yếu tố quyết định vẫn là năng lực chủ động của doanh nghiệp.

Phân tích cơ hội từ hai hiệp định, giảng viên Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, Thạc sĩ Trịnh Huỳnh Quang Cảnh cho rằng, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng quy tắc xuất xứ khi lựa chọn cơ chế ưu đãi.

Trong khi UKVFTA có những quy định về cộng gộp xuất xứ liên quan đến nguyên liệu từ Liên minh châu Âu, CPTPP mở ra khả năng cộng gộp nguyên liệu giữa các thành viên theo quy định của hiệp định.

Sự khác biệt này có ý nghĩa đối với những ngành sử dụng nhiều nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu như điện tử, dệt may và công nghiệp chế biến.

Theo chuyên gia, doanh nghiệp cần xác định nguồn nguyên liệu, đối chiếu quy tắc xuất xứ của từng hiệp định và lựa chọn phương án phù hợp trước khi tính toán lợi thế giá bán. Việc không đáp ứng điều kiện xuất xứ có thể khiến hàng hóa không được hưởng mức thuế ưu đãi như kỳ vọng.

Bên cạnh ưu đãi thuế quan, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của nhà nhập khẩu đang trở thành yếu tố quan trọng đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường Anh.

Trưởng nhóm Công tác về Thương mại của Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam Nguyễn Minh Khôi nhận định, người tiêu dùng Anh ngày càng quan tâm đến độ bền, nguồn gốc, thành phần sản phẩm và những chứng nhận chất lượng có thể kiểm chứng.

Theo ông Nguyễn Minh Khôi, nhà nhập khẩu không chỉ đánh giá chất lượng mẫu thử mà còn xem xét khả năng duy trì chất lượng ổn định, tuân thủ quy định, quản lý đơn hàng và cung cấp dữ liệu minh bạch của doanh nghiệp.

Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần kết hợp thương mại điện tử với hệ thống nhà nhập khẩu, phân phối và bán lẻ truyền thống. Việc thử nghiệm sản phẩm ở từng phân khúc, đánh giá khả năng tiêu thụ trước khi mở rộng quy mô sẽ giúp hạn chế rủi ro khi gia nhập thị trường.

Ở góc độ đầu tư, Giám đốc cấp cao Dịch vụ Tư vấn Cơ cấu Doanh nghiệp Quốc tế, Công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam Trịnh Thị Tuyết Anh cho rằng, doanh nghiệp có thể nghiên cứu hình thức hiện diện trực tiếp tại Anh thông qua văn phòng đại diện, trung tâm phân phối, hoạt động nghiên cứu phát triển hoặc hợp tác đầu tư phù hợp.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng hoạt động ra nước ngoài cần được chuẩn bị kỹ về cấu trúc đầu tư, nghĩa vụ thuế, thủ tục pháp lý và khả năng quản trị.

Từ những cơ hội đang mở ra, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp không chỉ là tận dụng ưu đãi thuế quan mà còn phải nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng mạng lưới phân phối phù hợp. Đây là nền tảng để hàng hóa Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh, từng bước mở rộng sự hiện diện bền vững tại thị trường Anh.

Thạc Hiếu