Thành phố Hồ Chí Minh: Kết nối, mở rộng không gian phát triển

Mở rộng không gian thương mại, logistics

Điểm chung của các quyết sách là hướng đến khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của thành phố trong không gian phát triển mới. Trong đó, mở rộng không gian thương mại, logistics không chỉ nhằm thu hút đầu tư mà còn tạo điều kiện kết nối sản xuất, dịch vụ và chuỗi cung ứng, nâng cao vị thế của thành phố trong mạng lưới kinh tế khu vực.

Định hướng này được cụ thể hóa trong Nghị quyết về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp trên địa bàn thành phố, với các cơ chế thuận lợi về đầu tư, kinh doanh, thuế, hải quan. Đáng chú ý, Khu thương mại tự do áp dụng chính sách giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm đối với một số nhóm chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và lao động trình độ cao thuộc diện áp dụng. Trong khi đó, Khu logistics tích hợp được định hướng kết nối ít nhất hai phương thức vận tải, gắn dịch vụ logistics với sản xuất, gia công hàng hóa và thương mại điện tử. Các dự án logistics tích hợp ngoài Khu thương mại tự do còn có thể được xem xét hỗ trợ lãi suất vay từ ngân sách, theo điều kiện và khả năng cân đối.

Những cơ chế này mở thêm dư địa thu hút đầu tư, song sức lan tỏa của mô hình còn phụ thuộc vào khả năng kết nối và tạo cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị. Đại biểu Phạm Văn Triêm - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố đề nghị, xây dựng chương trình kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI và nhà đầu tư hạ tầng; đồng thời công khai nhu cầu cung ứng, tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung cấp để doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tham gia các lĩnh vực vận tải, kho bãi, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Theo đại biểu, hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng quy mô vốn thu hút mà còn ở số lượng doanh nghiệp trong nước tham gia và giá trị gia tăng tạo ra cho nền kinh tế.

Cùng với mở rộng không gian thương mại, logistics, thành phố đặt mục tiêu nâng cao hàm lượng công nghệ trong sản xuất. Các cơ chế, chính sách về quản lý, đầu tư xây dựng và phát triển các khu công nghệ cao được kỳ vọng tạo thuận lợi cho việc thu hút dự án công nghệ chiến lược, thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo.

Đề cập đến định hướng này, đại biểu Mai Hữu Tín - Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp thành phố cho rằng, việc phát triển các ngành công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và sản xuất tiên tiến cần dựa trên đánh giá rõ chuỗi giá trị, phân khúc công nghệ và lợi thế cạnh tranh của thành phố. Quy hoạch các khu, cụm công nghiệp cũng cần tính đến khả năng tiếp nhận các cơ sở sản xuất di dời khỏi vùng lõi đô thị. Theo đó, phát triển công nghệ cao cần gắn với lựa chọn đúng lĩnh vực có lợi thế và tổ chức không gian công nghiệp phù hợp.

Khơi thông nguồn lực, mở rộng kênh đầu tư

Mở rộng không gian kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ đều cần nguồn vốn lớn, nhất là đầu tư hạ tầng và các công trình trọng điểm. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam mở thêm kênh huy động vốn dài hạn, giúp thành phố chủ động khai thác nguồn lực ngoài ngân sách. Đây là bước cụ thể hóa Điều 24 Luật Phát triển đô thị, gắn với cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Từ mở rộng không gian thương mại, logistics, phát triển công nghệ cao đến đa dạng hóa nguồn vốn, các quyết sách tạo thành những “mắt xích” bổ trợ cho nhau. Nếu các cơ chế mới mở đường thu hút đầu tư và nâng cao năng lực sản xuất thì nguồn vốn đa dạng sẽ tạo điều kiện hiện thực hóa các định hướng phát triển.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được nêu rõ yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, bảo đảm các cơ chế, chính sách sau khi ban hành phải thực sự đi vào cuộc sống, chuyển hóa thành nguồn lực và kết quả phát triển. Theo đó, mỗi nghị quyết cần được cụ thể hóa thành nhiệm vụ cụ thể, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành, nguồn lực thực hiện và sản phẩm đầu ra.

Nhấn mạnh “quy hoạch mở ra tầm nhìn, thể chế mở đường cho đổi mới, nguồn lực đưa chủ trương vào thực tiễn”, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Võ Văn Minh yêu cầu khẩn trương cụ thể hóa các nghị quyết thành chương trình, kế hoạch; rà soát, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm tiến độ thực hiện. UBND thành phố cần xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nhiệm vụ và thời hạn hoàn thành đối với từng nghị quyết; đồng thời, bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp trong quá trình triển khai.

Đặc biệt, Chủ tịch HĐND thành phố lưu ý không lấy việc ban hành kế hoạch, văn bản hướng dẫn làm kết quả cuối hay căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, mà phải lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Các cơ chế mới chỉ thực sự phát huy giá trị khi được triển khai hiệu quả, góp phần khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo động lực phát triển cho thành phố.

Hoa Lê