Đưa bằng chứng khoa học vào thực tiễn kiểm soát sốt xuất huyết Dengue
Ngày 6/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị sốt xuất huyết Dengue 2026, với sự tham gia của nhiều đại biểu trong nước và quốc tế.
Triển khai các giải pháp phòng bệnh quyết liệt, chủ động và dựa trên bằng chứng khoa học
Đây là năm thứ hai liên tiếp Hội nghị được tổ chức, quy tụ hơn 700 đại biểu, bao gồm các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, gồm đại diện Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Sở Y tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Sự kiện là diễn đàn chia sẻ dữ liệu, bằng chứng khoa học và kinh nghiệm quốc tế mới nhất trong điều trị và dự phòng sốt xuất huyết Dengue (SXHD), góp phần thúc đẩy ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn tại Việt Nam.
Với chủ đề “Dengue in ACTion: Ứng dụng khoa học vào thực tiễn hướng tới quản lý toàn diện sốt xuất huyết Dengue”, hội nghị gồm 4 phiên chuyên đề, hơn 15 báo cáo chuyên sâu và hơn 60 poster nghiên cứu khoa học, bao quát các lĩnh vực dịch tễ, lâm sàng, truyền thông, dự phòng, công nghệ số và chính sách y tế.
Theo TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, trong 10 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 170.600 ca mắc sốt xuất huyết và 21 trường hợp tử vong. Số ca mắc tăng 26% so với cùng kỳ năm 2025. Miền Nam chiếm 66,8% tổng số ca mắc, Tây Nguyên 17,5%, miền Trung 9,8% và miền Bắc 5,9%.
Theo ông Hoàng Minh Đức, dù đã triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch, sốt xuất huyết vẫn lưu hành tại Việt Nam. Trước diễn biến ngày càng khó lường của dịch bệnh, ngành y tế cần triển khai các giải pháp phòng bệnh quyết liệt, chủ động và dựa trên bằng chứng khoa học.
Đồng thời, việc tham khảo, vận dụng kinh nghiệm quốc tế phù hợp với thực tiễn Việt Nam, kết hợp kiểm soát muỗi truyền bệnh và nâng cao nhận thức cộng đồng, là cần thiết để nâng cao hiệu quả dự phòng và giảm gánh nặng do sốt xuất huyết.
Tăng cường các biện pháp phòng ngừa chủ động sốt xuất huyết Dengue
Tại phiên toàn thể, các chuyên gia trình bày bằng chứng cho thấy tiêm chủng đã được triển khai và tạo bước tiến cụ thể tại nhiều quốc gia.
Theo chia sẻ của TS.BS. Rosana Richtmann - Giám đốc Ủy ban Kiểm soát Nhiễm khuẩn (ICC), Bệnh viện Phụ sản Santa Joana, Nguyên Chủ tịch Hội Truyền nhiễm São Paulo, Brazil, quốc gia này đã triển khai vaccine phòng SXHD trong chương trình tiêm chủng công từ năm 2024, bắt đầu tại 521 địa phương và mở rộng ra toàn bộ 2.752 địa phương, với 24 triệu liều đã được phân phối.
Số liệu thực tế tại São Paulo giai đoạn 2024–2025 ghi nhận việc tiêm đủ hai mũi giúp giảm 73,1% nguy cơ mắc SXHD có triệu chứng và giảm 87,9% nguy cơ nhập viện. Hiệu quả bảo vệ vẫn được duy trì ngay cả khi tuýp DENV-3 tái xuất hiện. Tại Indonesia, vaccine cũng đang được triển khai kết hợp ứng dụng công nghệ y tế trong dự phòng chủ động tại các khu vực nguy cơ cao.
Đáng chú ý, Dự thảo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị SXHD 2026 của Việt Nam được TTND.GS.TS. Nguyễn Văn Kính, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc phòng, ngừa bệnh SXHD, đặc biệt khi hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Trong đó khuyến nghị kết hợp đồng thời các biện pháp, gồm tiêm chủng vaccine SXHD theo quy định hiện hành11 cùng với công tác giám sát, phòng bệnh theo quy định của Bộ Y tế và kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh (tránh muỗi đốt, diệt bọ gậy, lăng quăng).
Việc kết hợp cùng lúc các biện pháp phòng bệnh chủ động được xem là tín hiệu chính sách phù hợp với khuyến nghị của WHO về chiến lược tích hợp kiểm soát SXHD.
Ông Benjamin Ping, Tổng Giám đốc Takeda Việt Nam, chia sẻ: "Mặc dù mức độ nhận biết về SHXD tại Việt Nam tương đối cao, nghiên cứu cho thấy phần lớn người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ, mức độ nghiêm trọng của bệnh đối với bản thân và gia đình, cũng như sự cấp thiết của việc chủ động phòng ngừa. Vì vậy, cần tăng cường các biện pháp phòng ngừa chủ động để giảm gánh nặng SXHD tại Việt Nam.
Takeda đang phối hợp với các đối tác quốc tế và cơ quan y tế nhằm hỗ trợ các giải pháp phòng ngừa dựa trên bằng chứng khoa học, hướng đến bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trong đó tiêm chủng là một phần của chiến lược phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh tổng thể”.
Trước thực tế SXHD xảy ra quanh năm, các chuyên gia kêu gọi triển khai đồng bộ các biện pháp dự phòng chủ động ở mọi cấp - từ tăng cường giám sát dịch tễ, nâng cao năng lực điều trị, đến truyền thông thay đổi hành vi và khuyến khích tiêm chủng phù hợp.
Vaccine phòng SXHD đang lưu hành tại Việt Nam hiện là vaccine đầu tiên và duy nhất được Bộ Y tế phê duyệt. Đồng thời, vaccine cũng được WHO khuyến nghị sử dụng tại các quốc gia có gánh nặng SXHD cao và đã đạt Tiền thẩm định của WHO về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Đến nay, vaccine đã được phê duyệt tại 43 quốc gia, với hơn 32 triệu liều được phân phối trên toàn cầu, đồng thời được triển khai trong chương trình tiêm chủng công tại Brazil, Argentina, Colombia, Indonesia, Honduras, Paraguay, Peru và Thái Lan.