Hoàn thiện chỉ tiêu, bảo đảm nguồn lực phòng, chống ma túy và tội phạm

Đánh giá thực chất hiệu quả đấu tranh, chú trọng giảm tái phạm, tái nghiện

Đánh giá cao việc xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035, ĐBQH Võ Tiến Nghị cho rằng, Chương trình kế thừa các nội dung của giai đoạn trước, đồng thời bổ sung nhiệm vụ phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu, bảo đảm phản ánh thực chất hiệu quả công tác phòng, chống ma túy và tội phạm.

Đề cập mục tiêu giảm nguồn cung ma túy, đại biểu chỉ rõ, Tờ trình của Chính phủ đã xác định mục tiêu này, nhưng các chỉ tiêu về tăng số vụ ma túy được phát hiện, bắt giữ trên các tuyến trọng điểm, các vụ xuyên quốc gia hoặc lợi dụng không gian mạng chủ yếu phản ánh kết quả phát hiện, đấu tranh của lực lượng chức năng, chưa đủ cơ sở để kết luận nguồn cung ma túy đã giảm.

Để đánh giá sát mục tiêu giảm nguồn cung và kéo giảm bền vững tội phạm, đại biểu đề nghị cụ thể hóa, liên kết các chỉ tiêu theo 3 nhóm: năng lực phát hiện, chứng minh hành vi phạm tội; mức độ triệt phá các tổ chức, đường dây cung cấp ma túy và các mắt xích tài chính; khả năng ngăn ngừa hình thành điểm, tụ điểm phức tạp và duy trì kết quả chuyển hóa địa bàn. Qua đó, đánh giá rõ hơn chất lượng và tính bền vững của kết quả đấu tranh, thay vì chỉ dựa vào số vụ được phát hiện, xử lý.

Đối với chỉ tiêu phát hiện, triệt phá các điểm, tụ điểm phức tạp, điểm có nguy cơ và đối tượng bán lẻ ma túy, đại biểu Võ Tiến Nghị đề nghị phân định rõ từng nhóm do tính chất và biện pháp xử lý khác nhau. Theo đó, điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy cần được phát hiện, đấu tranh triệt phá; điểm có nguy cơ phát sinh hoạt động ma túy phải được rà soát, kiểm tra, áp dụng biện pháp phòng ngừa, chuyển hóa; còn đối tượng bán lẻ ma túy phải được phát hiện, điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.

Đại biểu cho rằng, cần quy định rõ căn cứ xác định, phương pháp thống kê và tiêu chí đánh giá tương ứng... Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị cụ thể hóa nhiệm vụ phòng, chống tội phạm ma túy lợi dụng dịch vụ chuyển phát nhanh, bưu chính, kho vận, vận tải quốc tế, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để giao dịch, vận chuyển ma túy... Trong đó, cần chú trọng phân tích rủi ro, phối hợp với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và kết nối, chia sẻ thông tin giữa các địa bàn.

Liên quan cơ cấu các dự án thành phần, đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi nhiệm vụ phòng, chống tội phạm kinh tế. Theo đại biểu, mặc dù Tờ trình và các phụ lục đã đề cập công tác đấu tranh với tội phạm kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, nhưng trong danh mục 10 dự án của Chương trình chưa có dự án riêng về phòng, chống tội phạm kinh tế.

Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tiểu dự án nâng cao năng lực phòng, chống tội phạm kinh tế hoặc xác định đây là nhóm nhiệm vụ riêng trong các dự án hiện có, gắn với mục tiêu, kinh phí, đầu mối thực hiện và chỉ số đánh giá cụ thể. Đồng thời, cần rà soát các nhiệm vụ đã được bố trí trong những chương trình, đề án trước đây để tránh trùng lặp, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.

Cùng quan tâm đến việc hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu, ĐBQH Hoàng Nam Hải đề nghị bổ sung chỉ tiêu cụ thể về phòng, chống tội phạm trên không gian mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Theo đại biểu, Tờ trình của Chính phủ đã nhận định tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật tại một số địa bàn, khu vực có thời điểm còn diễn biến phức tạp; trong đó, tội phạm trên không gian mạng, tội phạm môi trường, tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia là những vấn đề đáng quan tâm. Tuy nhiên, trong khi dự thảo đã xác định các chỉ tiêu cụ thể đối với tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia và tội phạm môi trường, lại chưa có chỉ tiêu riêng về phòng, chống tội phạm trên không gian mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Đại biểu Hoàng Nam Hải cho rằng, trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, các loại tội phạm trên không gian mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhất là các hành vi chiếm đoạt tài sản, sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp. Vì vậy, cần bổ sung chỉ tiêu cụ thể làm cơ sở xây dựng giải pháp phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh phù hợp.

Một vấn đề khác được đại biểu quan tâm là tình trạng tái phạm và tái nghiện ma túy. Theo đại biểu, dự thảo Nghị quyết chưa xác định chỉ tiêu cụ thể nhằm kéo giảm tình trạng này. Trong khi đó, khó khăn về việc làm và sự kỳ thị của xã hội đối với người từng phạm tội là những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tái hòa nhập cộng đồng, làm gia tăng nguy cơ tái phạm, tái nghiện.

Đại biểu đề nghị bổ sung chỉ tiêu giảm tỷ lệ tái phạm, tái nghiện ma túy; đồng thời nghiên cứu bố trí kinh phí cho hoạt động tuyên truyền giảm kỳ thị và hỗ trợ tạo việc làm bền vững cho người chấp hành xong án phạt tù, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm.

Đầu tư đồng bộ cho lực lượng chuyên trách từ Trung ương đến cơ sở

Tán thành sự cần thiết triển khai Chương trình, ĐBQH Nguyễn Thanh Liêm nhấn mạnh yêu cầu huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tăng cường nguồn lực và trang thiết bị hiện đại cho các lực lượng chuyên trách, đáp ứng nhiệm vụ phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Theo đại biểu, công tác phòng, chống tội phạm thời gian tới cần tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: thực hiện tố tụng điện tử trong lĩnh vực tố tụng hình sự; đẩy mạnh phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở, nhất là tội phạm công nghệ cao; tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước. Qua đó, hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, lành mạnh, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân.

Đề cập điều kiện hoạt động của lực lượng chuyên trách, đại biểu cho rằng, cùng với việc củng cố tổ chức bộ máy, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị là nhiệm vụ quan trọng. Tuy nhiên, việc đầu tư từ Trung ương đến cơ sở vẫn còn hạn chế, thiếu đồng bộ. Trong khi một số địa phương có nguồn thu ngân sách tốt đã quan tâm đầu tư tương đối lớn, nhiều địa phương khác vẫn đầu tư khiêm tốn, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, đại biểu nhấn mạnh sự đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã có ý nghĩa quyết định. Vì vậy, cần tập trung nguồn lực thông qua các dự án thành phần của Chương trình để đầu tư thống nhất, khắc phục tình trạng manh mún, chênh lệch giữa các địa phương.

Từ thực tiễn công tác, đại biểu đề xuất bổ sung nhiệm vụ xây dựng khu điều trị chuyên biệt cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo và người đang chấp hành án tại các bệnh viện đa khoa cấp tỉnh.

Theo đại biểu, cần nghiên cứu giao Bộ Y tế phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố triển khai nhiệm vụ này trong khuôn khổ Chương trình, hướng tới bảo đảm mỗi địa phương cấp tỉnh có ít nhất một khu điều trị chuyên biệt tại bệnh viện đa khoa cấp tỉnh.

Lý giải đề xuất, đại biểu Nguyễn Thanh Liêm cho biết, tại những địa phương đã bố trí khu điều trị riêng, việc khám, chữa bệnh cho người thuộc diện quản lý trong tố tụng và thi hành án được thực hiện thuận lợi hơn, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn cho cơ sở y tế và lực lượng làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, hiện chưa phải địa phương nào cũng có khu điều trị chuyên biệt.

Theo đại biểu, việc bố trí khu điều trị riêng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác khám, chữa bệnh, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình điều trị.

Vì vậy, đại biểu đề nghị quan tâm đầu tư khu điều trị chuyên biệt tại bệnh viện đa khoa cấp tỉnh, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bệnh, vừa đáp ứng yêu cầu an ninh, an toàn cho bệnh nhân, nhân viên y tế, người dân và lực lượng chuyên trách.

Lam Hà