Ưu tiên vốn cho giao thông thiết yếu

Làm rõ cơ chế ngân sách để chủ động phòng, chống sạt lở

Tán thành sự cần thiết ban hành Luật, nhất là việc gắn quản lý ngân sách với quyết định đầu tư công, đại biểu Nguyễn Duy Thanh tập trung góp ý về cơ chế sử dụng nguồn lực ngân sách để chủ động phòng, chống sạt lở.

Theo đại biểu, dự thảo Luật cho phép sử dụng dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ tài chính trong những trường hợp luật định là phù hợp. Tuy nhiên, tại điểm b khoản 2 Điều 12, cần làm rõ căn cứ xác định trường hợp “sau khi sắp xếp lại ngân sách vẫn chưa đủ nguồn”.

Việc xác định cần dựa trên mức độ cấp bách, khả năng sử dụng dự phòng ngân sách, các khoản chi có thể sắp xếp và phần kinh phí còn thiếu; đồng thời gắn với trách nhiệm giải trình của cơ quan trình và cơ quan quyết định. Trường hợp cần giữ lại một phần dự phòng để ứng phó những rủi ro khác trong năm cũng phải có căn cứ cụ thể. Quy định rõ sẽ giúp xử lý kịp thời những tình huống nguy hiểm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng quỹ.

Dẫn thực tiễn tại Cà Mau, đại biểu cho biết, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển đang đe dọa các khu dân cư và vùng sản xuất. Riêng đê biển Tây có những vị trí xung yếu cần được gia cố khẩn trương để bảo vệ người dân phía trong đê. Từ thực tế đó, đại biểu nhấn mạnh hai yêu cầu đặt ra đối với ngân sách: có nguồn lực xử lý ngay khi nguy cơ trực tiếp đe dọa an toàn và chủ động bố trí vốn cho những vị trí đã được cảnh báo, xác định rõ nhu cầu. "Nếu đợi thiệt hại xảy ra mới tìm nguồn khắc phục, ngân sách có thể phải chi lớn hơn mà người dân vẫn chịu tổn thất”, đại biểu Nguyễn Duy Thanh nhấn mạnh.

Đối với những nhiệm vụ vượt khả năng cân đối của địa phương, đại biểu cho rằng cơ chế hỗ trợ từ ngân sách cấp trên cần được quy định rõ hơn. Cụ thể, Điều 11 dự thảo Luật đã cho phép sử dụng dự phòng ngân sách để hỗ trợ cấp dưới phòng, chống thiên tai, trong khi điểm c khoản 2 Điều 43 mới đề cập trực tiếp đến hỗ trợ chi khắc phục.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung “phòng, chống” tại điểm c khoản 2 Điều 43, đồng thời rà soát khoản 3 để làm rõ nguyên tắc hỗ trợ đối với nhiệm vụ này. Mức hỗ trợ cần căn cứ vào cảnh báo chuyên môn, tính cấp thiết và phần kinh phí còn thiếu, tránh trùng nguồn.

Đối với các công trình phòng ngừa có thể dự kiến từ trước, cần chủ động chuẩn bị đầu tư và cân đối vốn theo quy định; dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ tài chính không thay thế trách nhiệm này.

Ưu tiên nâng cấp đồng bộ trục giao thông Quốc lộ 1 đoạn Cà Mau - Năm Căn

Về ưu tiên vốn cho hạ tầng giao thông thiết yếu, đại biểu Nguyễn Duy Thanh tán thành quy định tại khoản 9 Điều 9 dự thảo Luật về đánh giá hiệu quả đầu tư gắn với mức độ cải thiện đời sống và an sinh xã hội. Đồng thời, đề nghị tại khoản 1 Điều 49 làm rõ căn cứ lựa chọn giữa các dự án cùng nhóm ưu tiên, cùng đáp ứng điều kiện bố trí vốn, trên cơ sở kết quả đánh giá hiệu quả đầu tư.

Theo đại biểu, cần đặc biệt chú trọng các công trình giải quyết nhu cầu dân sinh cấp thiết, khắc phục điểm nghẽn kết nối và phát huy hiệu quả hạ tầng hiện có. Đối với dự án nâng cấp giao thông, cần đánh giá khả năng khai thác đồng bộ của toàn tuyến, tránh tình trạng đầu tư từng đoạn nhưng vẫn để lại những điểm cản trở lưu thông, làm giảm hiệu quả nguồn vốn đã bố trí.

Từ yêu cầu này, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương rà soát Quốc lộ 1 qua vùng Đồng bằng sông Cửu Long, ưu tiên nâng cấp, mở rộng những đoạn còn hẹp, trong đó quan tâm các đoạn qua khu vực Tiền Giang, Sóc Trăng, Cà Mau. Đặc biệt, Quốc lộ 1 đoạn Cà Mau - Năm Căn cần được xem xét đồng bộ với đường Hồ Chí Minh đoạn Năm Căn - Đất Mũi, bảo đảm khả năng kết nối và khai thác hiệu quả toàn tuyến.

Theo đại biểu, trên tuyến hiện có nhiều vị trí xuống cấp, xuất hiện ổ gà; một số đoạn hư hỏng nặng, ngập nước, ảnh hưởng đến an toàn đi lại, vận chuyển hàng hóa và sinh hoạt của người dân. Việc nâng cấp đồng bộ toàn trục là yêu cầu cấp thiết về dân sinh, đồng thời, cần gắn với các giải pháp ứng phó sụt lún, ngập úng để bảo đảm khả năng khai thác ổn định, lâu dài.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị có lộ trình và nguồn vốn cụ thể trong giai đoạn 2026 - 2030, bảo đảm điều kiện và thứ tự ưu tiên theo Điều 49 dự thảo Luật. Việc hoàn thiện trục giao thông này, sẽ góp phần tạo điều kiện để người dân Đồng bằng sông Cửu Long đi lại an toàn hơn, sản xuất thuận lợi hơn và vùng có thêm cơ hội phát triển.

Diệp Anh