Du lịch xanh Khánh Hòa: Từ bước đi tiên phong đến bài toán chuyển đổi toàn diện
Nhận thức rõ du lịch xanh là xu hướng phát triển tất yếu của ngành kinh tế xanh toàn cầu, thời gian qua tỉnh Khánh Hòa đã ban hành nhiều chính sách, kế hoạch, xây dựng Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh và vinh danh những cơ sở đầu tiên đạt chuẩn. Tuy nhiên, để hướng tới mục tiêu chuyển đổi xanh toàn diện, bền vững và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt hơn từ chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp.
Khẳng định vị thế từ những mô hình tiên phong
Những năm qua, ngành du lịch Khánh Hòa đã ghi nhận sự chủ động của nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp trong việc tiên phong đầu tư công nghệ xanh, sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu thân thiện với môi trường, hạn chế tối đa đồ nhựa dùng một lần, xây dựng hệ thống xử lý nước thải hiện đại và lồng ghép văn hóa bản địa vào hoạt động dịch vụ. Điển hình như khu nghỉ dưỡng Six Senses Ninh Vân Bay từ năm 2015 đã thành lập Quỹ Phát triển bền vững, lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời tự cung cấp từ 26 - 28% tổng nhu cầu năng lượng và xuất sắc nhận giải thưởng “Khách sạn Bền vững HICAP” vào năm 2024.
Tại Giải thưởng Du lịch Việt Nam 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, Khánh Hòa tiếp tục khẳng định thương hiệu khi có 2 khu nghỉ dưỡng là Ana Mandara Cam Ranh và Champa Island Nha Trang được vinh danh trong Top 10 Khách sạn Xanh tốt nhất Việt Nam. Trong đó, Ana Mandara Cam Ranh từng đạt chứng nhận Green Globe 2025 - chứng nhận quốc tế uy tín về du lịch bền vững.
Đặc biệt, trong khuôn khổ Lễ khai mạc Ngày hội Công nghệ số tỉnh Khánh Hòa năm 2026, UBND tỉnh đã trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn Du lịch xanh ở cấp độ cơ bản cho 3 cơ sở đầu tiên gồm: The Anam Cam Ranh, Vinpearl Resort Nha Trang và Champa Island Nha Trang. Nhiều cơ sở khác như Ana Mandara Cam Ranh hay khách sạn Potique cũng đang gấp rút hoàn thiện hồ sơ thẩm định.
.jpg)
Đánh giá về định hướng này, Tổng Quản lý The Anam Group Laurent Myter chia sẻ: "Ngay từ đầu The Anam Cam Ranh đã định hướng phát triển theo mô hình du lịch xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, khu nghỉ dưỡng đã lựa chọn kiến trúc mang phong cách cổ điển, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời, triển khai nhiều giải pháp như hạn chế tiêu thụ năng lượng, nói không với đồ nhựa dùng một lần, xây dựng vườn rau hữu cơ, sử dụng nước tuần hoàn, xây dựng không gian xanh...".
Nhằm chuẩn hóa hoạt động, với sự tài trợ của Trường Đại học VinUni, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh gồm 2 bộ riêng biệt dành cho cơ sở lưu trú và điểm tham quan, đi kèm Sổ tay hướng dẫn và phần mềm đánh giá trực quan.
Bài toán nhân rộng và yêu cầu chuyển đổi toàn diện
Mặc dù có nền tảng vững chắc từ chính sách và sự đồng hành của các đơn vị đi đầu, song số lượng doanh nghiệp hưởng ứng thực tế vẫn chưa đạt kỳ vọng. Toàn tỉnh hiện có hơn 1.400 cơ sở lưu trú nhưng mới dừng lại ở 3 cơ sở được cấp chứng nhận chuẩn du lịch xanh cấp tỉnh.
Lý giải về thực trạng này, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa Cung Quỳnh Anh cho biết: "Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh hướng đến mô hình du lịch xanh, nhưng để đạt chuẩn thì phải đầu tư công sức từ triển khai thực hiện theo tiêu chí cho đến xây dựng hồ sơ minh chứng...
Thời gian tới, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động doanh nghiệp thực hiện du lịch xanh và đăng ký thẩm định. Đồng thời, tiếp tục tổ chức tập huấn cho doanh nghiệp; khi thẩm định các khách sạn, khu nghỉ dưỡng, điểm tham quan sẽ mời thêm những doanh nghiệp khác để học hỏi, rút kinh nghiệm."
Báo cáo Du lịch bền vững năm 2025 trên Booking.com khảo sát 32.000 du khách tại 34 quốc gia cho thấy, có tới 93% người được hỏi ưu tiên lựa chọn các sản phẩm du lịch bền vững. Điều này cho thấy du lịch xanh đã trở thành yêu cầu bắt buộc để thu hút dòng khách có mức chi tiêu cao và lưu trú dài ngày.
Từ thực tế trên, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa Phạm Minh Nhựt đề xuất: "Chính quyền địa phương cần quyết liệt hơn trong phát triển du lịch xanh, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng, du khách và doanh nghiệp. Tỉnh cần có chính sách thúc đẩy du lịch xanh một cách cụ thể hơn như: Ưu tiên đưa các doanh nghiệp đạt chuẩn vào ấn phẩm quảng bá, hội chợ và famtrip; xây dựng nhãn "Khánh Hòa Xanh" có giá trị thực trên thị trường; tổ chức giải thưởng về phát triển xanh, trong đó có du lịch xanh; xây dựng bản đồ du lịch xanh... Về lâu dài, tỉnh cần đưa tiêu chí xanh vào việc lựa chọn nhà đầu tư các dự án du lịch.
Phó Chủ tịch Liên chi hội Du lịch Xanh Việt Nam, TS. Phạm Hà cũng nhận định: Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, việc tỉnh Khánh Hòa ban hành kế hoạch và Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh là hướng đi đúng. Điều này giúp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, giữa hiện đại hóa với gìn giữ văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để phát triển du lịch xanh toàn diện, cần có thêm bộ tiêu chí dành cho nhà hàng, điểm mua sắm và doanh nghiệp lữ hành để tạo thành hệ sinh thái xanh trong hoạt động du lịch.
Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ yêu cầu phát triển trên cơ sở khai thác hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Cùng với đó, Đề án "Chuyển đổi xanh tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2024 - 2030" đặt mục tiêu đưa địa phương trở thành đô thị thông minh, bền vững, tiên phong đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Cụ thể hóa các định hướng trên, Kế hoạch phát triển du lịch xanh và bền vững tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030 đặt mục tiêu đạt 80% điểm du lịch và cơ sở kinh doanh du lịch được dán nhãn xanh.