Rõ thực trạng, trách nhiệm thực thi và giải pháp tháo gỡ khó khăn

Thảo luận đi vào thực chất, gắn yêu cầu phát triển với những vấn đề từ cơ sở

Theo Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa Ngô Thị Hồng Hảo, được mời dự thính các phiên thảo luận của Quốc hội là cơ hội rất có ý nghĩa để đại diện Thường trực HĐND, lãnh đạo các Ban của HĐND các tỉnh, thành phố trực tiếp theo dõi hoạt động nghị trường Quốc hội, trao đổi và học hỏi kinh nghiệm tổ chức, điều hành các phiên thảo luận về những vấn đề quan trọng của đất nước.

Trưởng Ban Văn hoá - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa ấn tượng với cách thức tổ chức, điều hành phiên họp linh hoạt, khoa học, dân chủ của Chủ toạ kỳ họp, tạo điều kiện để các đại biểu phát huy trí tuệ, trách nhiệm và kinh nghiệm thực tiễn, đóng góp ý kiến chất lượng để phiên thảo luận đạt được hiệu quả cao nhất. Mặc dù nội dung thảo luận rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực quan trọng, song các ý kiến phát biểu tập trung vào những vấn đề trọng tâm, vừa đánh giá kết quả đạt được, vừa thẳng thắn chỉ ra hạn chế, khó khăn, điểm nghẽn và đề xuất giải pháp tháo gỡ.

Đáng chú ý, các đại biểu không chỉ nhìn nhận tình hình phát triển kinh tế - xã hội thông qua những chỉ tiêu tăng trưởng, thu ngân sách hay giải ngân vốn đầu tư công, mà còn quan tâm đến chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực, việc bảo đảm an sinh xã hội và những tác động trực tiếp của chính sách đối với đời sống Nhân dân.

Trưởng Ban Văn hoá - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa Ngô Thị Hồng Hảo cho rằng, đây là cách tiếp cận toàn diện và rất cần thiết trong bối cảnh đất nước đang đặt ra yêu cầu tăng trưởng cao, đồng thời phải bảo đảm phát triển bền vững, tiến bộ và công bằng xã hội. Mục tiêu tăng trưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, cải thiện chất lượng dịch vụ công và tạo thêm cơ hội phát triển cho các địa phương.

Qua theo dõi phiên thảo luận, Trưởng Ban Văn hóa- Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa Ngô Thị Hồng Hảo đặc biệt quan tâm đến những ý kiến về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn trong tổ chức thực thi chính sách; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực; nâng cao hiệu quả đầu tư công; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời chăm lo chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.

Theo bà, các vấn đề này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Thể chế thông thoáng sẽ tạo điều kiện khơi thông nguồn lực, nhưng chính sách dù tốt đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu thiếu đội ngũ thực hiện, thiếu kinh phí, cơ sở vật chất và cơ chế phối hợp. Đặc biệt, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai, yêu cầu đặt ra không chỉ là phân định rõ thẩm quyền mà còn phải bảo đảm điều kiện để cấp cơ sở thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Trong số các ý kiến tại phiên thảo luận, bà Ngô Thị Hồng Hảo đặc biệt ấn tượng với phát biểu của ĐBQH Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, về nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách và giải quyết chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc sau sắp xếp.

Bà đánh giá, điểm nổi bật trong phát biểu của đại biểu Lương Thị Hoa là từ yêu cầu chung về nâng cao hiệu quả thực thi chính sách đã đi sâu phân tích một vấn đề cụ thể đang phát sinh tại địa phương, có số liệu minh chứng và kiến nghị giải pháp rõ ràng. Sau sắp xếp, Thanh Hóa giảm từ 4.351 xuống còn 1.933 thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, việc xác định đối tượng hưởng chính sách còn có những vướng mắc khi 3.092 người thuộc số lượng dôi dư theo hướng dẫn, trong khi 1.833 người nghỉ việc ngoài số lượng này do địa phương đồng thời cơ cấu, kiện toàn đội ngũ.

Theo bà Ngô Thị Hồng Hảo, đây không đơn thuần là vấn đề giải quyết chế độ cho một nhóm đối tượng, mà còn liên quan trực tiếp đến tính công bằng trong thực hiện chính sách, sự đồng thuận của đội ngũ cán bộ cơ sở và hiệu quả của quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Việc đại biểu kiến nghị Chính phủ hướng dẫn cụ thể đối tượng, điều kiện, tiêu chí áp dụng chính sách, đồng thời xem xét cơ chế hỗ trợ đối với địa phương chưa tự cân đối được ngân sách cho thấy sự quan tâm đến cả tính thống nhất của chính sách và điều kiện thực hiện giữa các địa phương.

Bà cũng đồng tình với vấn đề đại biểu Lương Thị Hoa nêu về hoàn thiện chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc đối với viên chức tại Trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã. Dưới góc độ lĩnh vực văn hóa - xã hội, bà cho rằng đây là nội dung rất đáng quan tâm, bởi chất lượng hoạt động của các đơn vị cung ứng dịch vụ công gắn trực tiếp với khả năng tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ của người dân. Vì vậy, việc chăm lo đội ngũ viên chức, bảo đảm điều kiện làm việc cần được xem là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Đặc biệt, với trách nhiệm là Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa, bà Ngô Thị Hồng Hảo bày tỏ sự quan tâm và ấn tượng với phát biểu của ĐBQH Nàng Xô Vi (Quảng Ngãi) về phát triển văn hóa, giáo dục, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.

Theo bà Hảo, vấn đề đáng suy ngẫm từ phát biểu của đại biểu là yêu cầu chuyển từ tư duy đầu tư cho văn hóa theo công trình sang đầu tư cho đời sống văn hóa thực chất của người dân. Việc xây dựng các thiết chế văn hóa là cần thiết, nhưng nếu thiếu kinh phí hoạt động, thiếu nhân lực tổ chức và không gian để người dân tham gia, thụ hưởng thì công trình khó phát huy hiệu quả. Đặc biệt, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phát triển văn hóa còn phải gắn với bảo tồn tiếng nói, chữ viết, lễ hội, tri thức dân gian và các giá trị văn hóa truyền thống.

Bà cũng đánh giá cao việc đại biểu Nàng Xô Vi đặt vấn đề đổi mới giáo dục từ điều kiện thực thi chính sách, nhất là bảo đảm đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất trường học, chính sách đãi ngộ và giữ chân giáo viên ở vùng khó khăn. Theo bà Hảo, đây đều là những vấn đề có ý nghĩa thực tiễn đối với Thanh Hóa, địa phương có địa bàn miền núi rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, nơi điều kiện tiếp cận các dịch vụ văn hóa, giáo dục còn có sự khác biệt so với khu vực đô thị, đồng bằng.

Từ những vấn đề được đặt ra tại nghị trường, bà Hảo đánh giá cao ý nghĩa của việc các đại biểu Quốc hội mang tiếng nói từ thực tiễn địa phương đến diễn đàn Quốc hội. Những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở khi được phản ánh đầy đủ, phân tích thấu đáo sẽ giúp cơ quan có thẩm quyền nhận diện rõ hơn những bất cập trong chính sách, từ đó có cơ sở nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung và tổ chức thực hiện phù hợp.

Vận dụng kinh nghiệm nghị trường để nâng cao chất lượng hoạt động HĐND tỉnh

Theo bà Ngô Thị Hồng Hảo, việc trực tiếp dự thính phiên thảo luận của Quốc hội không chỉ giúp cập nhật những vấn đề lớn trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, mà còn đem lại nhiều kinh nghiệm thiết thực đối với hoạt động của HĐND tỉnh, nhất là trong chuẩn bị nội dung, tổ chức thảo luận, thực hiện chức năng quyết định và giám sát.

Bài học đầu tiên là phải nâng cao chất lượng chuẩn bị và lựa chọn đúng vấn đề trọng tâm. Một phiên thảo luận hiệu quả không phụ thuộc vào số lượng ý kiến phát biểu, mà quan trọng hơn là các ý kiến có làm rõ được thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp hay không. Vì vậy, trước mỗi kỳ họp, cần chú trọng công tác khảo sát, giám sát, tiếp xúc cử tri, thu thập và phân tích thông tin từ thực tiễn, đặc biệt là những vấn đề đang gây khó khăn trong quản lý, điều hành hoặc tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục đổi mới phương thức điều hành các phiên thảo luận theo hướng dân chủ, linh hoạt nhưng bảo đảm trọng tâm, trọng điểm. Việc gợi mở đúng vấn đề, khuyến khích đại biểu trao đổi, tranh luận trên cơ sở số liệu, dẫn chứng cụ thể và yêu cầu các cơ quan có trách nhiệm giải trình rõ những nội dung được nêu sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả kỳ họp.

Bà Hảo đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu gắn hoạt động thảo luận, quyết định với giám sát việc tổ chức thực hiện. Theo bà, những vấn đề đã được HĐND thảo luận, ban hành nghị quyết hoặc kiến nghị giải quyết cần được theo dõi đến cùng, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện. Chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử không chỉ được đánh giá qua việc ban hành các nghị quyết đúng và trúng, mà còn phải được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể sau khi nghị quyết đi vào cuộc sống.

Đối với Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, kinh nghiệm này càng có ý nghĩa khi nhiều chính sách thuộc lĩnh vực phụ trách tác động trực tiếp đến quyền lợi, điều kiện sống và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu của người dân. Trong hoạt động thẩm tra, khảo sát và giám sát, cần chú trọng hơn việc đánh giá tính khả thi của chính sách, mức độ bảo đảm nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện và hiệu quả thụ hưởng của các nhóm đối tượng.

Đặc biệt, trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, HĐND tỉnh cần tăng cường nắm bắt tình hình hoạt động của chính quyền cấp xã, kịp thời phát hiện những khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất, kinh phí, phân định thẩm quyền và việc thực hiện các chế độ, chính sách sau sắp xếp. Qua đó, chủ động kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ những bất cập, bảo đảm bộ máy không chỉ vận hành thông suốt mà còn nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Bà Ngô Thị Hồng Hảo cho rằng, việc Quốc hội tạo điều kiện để đại diện Thường trực HĐND, lãnh đạo các Ban của HĐND các tỉnh, thành phố trực tiếp dự thính phiên họp là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần tăng cường sự gắn kết, chia sẻ kinh nghiệm giữa cơ quan dân cử ở Trung ương và địa phương.

Qua hoạt động này, có thể thấy rõ hơn yêu cầu đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử theo hướng thực chất, chuyên nghiệp, sâu sát thực tiễn và đề cao trách nhiệm giải trình. Đây cũng là những kinh nghiệm cần được nghiên cứu, vận dụng phù hợp để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND tỉnh Thanh Hóa, qua đó góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đáp ứng tốt hơn sự kỳ vọng của cử tri, Nhân dân.

Đào Cảnh