Xây dựng chương trình chuyên đề về kỹ năng ứng xử, phòng, chống bạo lực học đường
Đằng sau một hành vi bạo lực là vấn đề về kỷ cương học đường, kỹ năng kiểm soát cảm xúc, văn hóa ứng xử và trách nhiệm giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội. Nhấn mạnh điều này, ĐBQH Hoàng Văn Tuyên (TP. Hải Phòng) đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng chương trình chuyên đề về kỹ năng ứng xử; phòng, chống bạo lực học đường.
Giáo dục không thể chỉ xử lý hậu quả
Bày tỏ lo ngại về vấn đề bạo lực học đường, ĐBQH Hoàng Văn Tuyên (TP. Hải Phòng) cho rằng, chúng ta thường chỉ thật sự quan tâm đến bạo lực học đường sau khi một vụ việc nghiêm trọng xảy ra. Khi học sinh đánh nhau, quay clip đưa lên mạng; khi học sinh xúc phạm, hành hung giáo viên; khi một mâu thuẫn nhỏ đã trở thành một vụ việc nghiêm trọng, chúng ta mới bắt đầu tìm nguyên nhân và trách nhiệm.
“Giáo dục không thể chỉ là xử lý hậu quả. Quan trọng hơn phải là phòng ngừa từ sớm, từ xa. Một học sinh có hành vi bạo lực không phải tự nhiên mà có. Đằng sau đó có thể là những mâu thuẫn tích tụ, những vấn đề tâm lý, áp lực học tập, ảnh hưởng từ môi trường gia đình, mạng xã hội hoặc đơn giản là các em chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết xung đột”, đại biểu Hoàng Văn Tuyên phân tích.

Đại biểu Hoàng Văn Tuyên nhấn mạnh, phòng ngừa bạo lực học đường phải trở thành việc làm thường xuyên, có trách nhiệm rõ ràng trong nhà trường, thay vì chỉ tuyên truyền khi có vụ việc. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng chương trình chuyên đề về kỹ năng ứng xử, phòng, chống bạo lực học đường; nghiên cứu quy định tối thiểu một buổi mỗi tháng, trong thời lượng sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm hiện có, phù hợp từng cấp học, không tăng tiết học.
Các buổi sinh hoạt này không nên chỉ dừng ở những lời nhắc “không được đánh nhau”, mà cần giúp học sinh nhận diện bạo lực, hiểu hậu quả pháp lý và tâm lý, biết kiểm soát cảm xúc, giải quyết bất đồng, tìm kiếm sự trợ giúp khi bị bắt nạt hoặc khi phát hiện bạn có nguy cơ thực hiện hành vi bạo lực. Đặc biệt, cần đưa ra những tình huống thực tế để học sinh thảo luận, biết cách ứng xử khi bị xúc phạm, chứng kiến bạn bị bắt nạt, có bất đồng với thầy cô hoặc bị kích động trên mạng xã hội, tránh để những mâu thuẫn nhỏ trở thành hành vi bạo lực.
“Quan trọng nhất, các em phải hiểu rằng kiểm soát được cơn giận không phải là yếu đuối; không sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn mới là biểu hiện của bản lĩnh và trưởng thành”, đại biểu nhấn mạnh.
Phòng, chống bạo lực học đường phải là một nội dung của giáo dục con người
Đại biểu cũng cho rằng, cần giáo dục cho học sinh một nguyên tắc rất rõ ràng: không ai có quyền sử dụng bạo lực để giải quyết bất đồng. Đối với những hành vi bạo lực nghiêm trọng, cần xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Đại biểu cũng lưu ý, xử lý nghiêm không có nghĩa là từ bỏ mục tiêu giáo dục. Đối với học sinh, đặc biệt là người chưa thành niên, bên cạnh trách nhiệm đối với hành vi của mình, cần có cơ chế để các em nhận thức sai lầm, sửa chữa.

Theo đại biểu Hoàng Văn Tuyên, phòng, chống bạo lực học đường phải là một nội dung của giáo dục con người, chứ không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự trong nhà trường.
“Chúng ta đang dành rất nhiều thời gian để dạy học sinh kiến thức. Nhưng nếu một em học sinh có thể đạt điểm rất cao mà không biết kiểm soát cơn giận, không biết tôn trọng người khác, không biết giải quyết mâu thuẫn và không biết tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp vấn đề, thì giáo dục đó vẫn chưa thực sự toàn diện”, đại biểu phân tích.
Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu cụ thể hóa nội dung, thời lượng, cách thức tổ chức sinh hoạt chuyên đề và trách nhiệm của nhà trường trong triển khai thực hiện; đồng thời, có cơ chế đánh giá hiệu quả, lấy sự chuyển biến trong nhận thức, kỹ năng ứng xử và khả năng phòng ngừa bạo lực của học sinh làm thước đo.
Một ngôi trường an toàn không phải là ngôi trường không bao giờ xảy ra mâu thuẫn. Đó là ngôi trường biết dạy học sinh cách giải quyết mâu thuẫn trước khi nó trở thành bạo lực. Nếu nhà trường kiên trì dạy các em cách tôn trọng người khác, kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột và bảo vệ nhau, đó là một khoản đầu tư có ý nghĩa lâu dài cho nhà trường, cho gia đình và cho xã hội.
ĐBQH Hoàng Văn Tuyên (TP. Hải Phòng)