Diễn đàn Kinh tế trà quốc tế:Nâng tầm giá trị trà Việt

Ngày 31/10, tại tỉnh Thái Nguyên, Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026 – Thái Nguyên, Việt Nam được tổ chức với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành Trung ương, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế.

Diễn đàn tập trung trao đổi các giải pháp phát huy giá trị di sản trà, ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng thị trường và kết nối các nguồn lực nhằm nâng cao vị thế trà Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Thị Loan nhấn mạnh, diễn đàn hướng tới mục tiêu định vị Thái Nguyên trở thành một trong những trung tâm sản xuất, chế biến, văn hóa và kinh tế trà uy tín của Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Loan khẳng định, Thái Nguyên cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi về chính sách, môi trường đầu tư và hạ tầng kỹ thuật phù hợp với pháp luật Việt Nam và quốc tế; đồng thời rộng mở cơ hội hợp tác, chia sẻ tri thức, thu hút các nhà đầu tư, tổ chức và doanh nghiệp quốc tế cùng phát triển.

Diễn đàn hướng tới 4 mục tiêu trọng tâm gồm: Quảng bá tiềm năng, giá trị đặc sắc nhằm nâng tầm thương hiệu trà Thái Nguyên và ngành chè Việt Nam; mở rộng kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế; thúc đẩy xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư vào chế biến sâu, logistics, thương mại điện tử và du lịch trà; hình thành các mối quan hệ hợp tác thực chất, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị.

Phát huy giá trị di sản, thúc đẩy đổi mới ngành trà

Tại diễn đàn, các diễn giả trong nước và quốc tế đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm phát triển ngành trà từ những quốc gia có truyền thống sản xuất, tiêu thụ trà lâu đời.

Đáng chú ý, ông Tetsuo Ohashi, nghệ nhân đời thứ 16 của một doanh nghiệp Nhật Bản có truyền thống hơn 500 năm trong lĩnh vực trà, đã trình bày tham luận “Từ Kawane đến Thái Nguyên: Hành trình đổi mới và tương lai của trà Việt”.

Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, diễn giả cho rằng, hành trình đưa trà Thái Nguyên ra thị trường thế giới cần được xây dựng trên nền tảng những giá trị truyền thống, đồng thời chú trọng đổi mới, thích ứng và kết nối với thị trường. Việc chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao tri thức và mở rộng hợp tác sẽ tạo thêm cơ hội để những giá trị đặc sắc của trà Thái Nguyên nói riêng, trà Việt Nam nói chung được nâng tầm và lan tỏa.

Ở góc độ phát triển thị trường, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam – Trung Quốc Steve Bùi, chia sẻ kinh nghiệm của Trung Quốc trong xây dựng hệ sinh thái kinh tế trà, kết nối vùng sản xuất với văn hóa, công nghệ, du lịch và các kênh phân phối. Theo ông, phát triển ngành trà không chỉ dừng lại ở sản xuất, tiêu thụ mà cần khai thác tổng thể giá trị của vùng trà, tạo sự liên kết giữa các lĩnh vực kinh tế, mở rộng trải nghiệm và gia tăng khả năng tiếp cận khách hàng.

Đề cập đến vai trò của khoa học công nghệ, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Bình cho rằng, đổi mới công nghệ cần được triển khai xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, quy trình canh tác đến chế biến, bảo quản và kiểm soát chất lượng.

Trong bối cảnh người tiêu dùng và các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm đến an toàn thực phẩm, tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc, đây là những điều kiện quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và cải thiện hiệu quả sản xuất.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Thái Nguyên Nguyễn Thị Vinh nhấn mạnh, phát triển kinh tế trà cần hướng tới mục tiêu xây dựng cộng đồng thịnh vượng. Giá trị ngành trà không chỉ thể hiện qua sản lượng, doanh thu hay kim ngạch xuất khẩu mà còn phải được chuyển hóa thành sinh kế ổn định, thu nhập tốt hơn cho người trồng chè, cơ hội phát triển cho doanh nghiệp và lợi ích thiết thực đối với cộng đồng địa phương.

Một trong những điểm nhấn của diễn đàn là phần trình diễn Bản đồ số hóa hệ sinh thái trà Thái Nguyên. Việc số hóa thông tin được kỳ vọng tạo thêm kênh quảng bá, kết nối các cơ sở sản xuất, kinh doanh với khách hàng, đối tác và nhà đầu tư; đồng thời mở rộng không gian phát triển của ngành trà sang các lĩnh vực dịch vụ, du lịch và ẩm thực.

Tại phiên tọa đàm, các đại biểu tiếp tục trao đổi về giải pháp phát huy giá trị di sản, đưa khoa học công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo vào sản xuất, chế biến, thương mại; tăng cường kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã với các đối tác và nhà đầu tư quốc tế.

Các ý kiến tập trung làm rõ yêu cầu liên kết các khâu trong chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo đảm chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đồng thời gắn phát triển kinh tế trà với lợi ích của người trồng chè và cộng đồng.

Kết nối hợp tác, mở rộng thị trường quốc tế

Không chỉ dừng lại ở hoạt động trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, diễn đàn còn tạo không gian kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế.

Trong khuôn khổ chương trình, nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết, tập trung vào đầu tư dây chuyền sản xuất Tencha, Matcha, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu nguyên liệu.

Các bên cũng thúc đẩy hợp tác phát triển ứng dụng trà trong lĩnh vực ẩm thực, nhà hàng, khách sạn; sản xuất, xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và xuất khẩu trà sang các thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Bắc Mỹ.

Một số thỏa thuận hướng tới nghiên cứu, phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ cao, số hóa và trí tuệ nhân tạo trong canh tác, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là những hướng đi nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trà trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn.

Thông qua diễn đàn, tỉnh Thái Nguyên kỳ vọng mở rộng các mối quan hệ hợp tác, thu hút thêm nguồn lực đầu tư, thúc đẩy đổi mới công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ từ trà. Qua đó, từng bước chuyển hóa lợi thế về vùng nguyên liệu, văn hóa và thương hiệu thành giá trị kinh tế, tạo thêm cơ hội phát triển cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng chè.

Diễn đàn cũng góp phần thúc đẩy định hướng xây dựng hệ sinh thái kinh tế trà theo hướng hiện đại, bền vững, trong đó các giá trị truyền thống được bảo tồn và phát huy trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế. Đây là cơ sở để nâng cao vị thế trà Thái Nguyên, đồng thời mở rộng cơ hội đưa thương hiệu trà Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường toàn cầu.

Đồng Văn Thưởng