Tại sao khi bước vào cổng trường, học sinh mua một đĩa cơm, một chai nước lại phải trả giá cao hơn bên ngoài?

Giảm thuế mới giải quyết ở phần ngọn

Đại biểu Châu Quỳnh Dao cho rằng, "căn nguyên nằm ở quy định về đấu giá tài sản công".

Đại biểu cho biết, cử tri rất mừng khi Chính phủ đã ban hành chính sách miễn, giảm thuế, trong đó có áp dụng cho các đơn vị cung cấp dịch vụ ăn uống trong trường học.

Tuy nhiên, theo đại biểu, chính sách này mới chỉ giải quyết ở phần ngọn. Chẳng hạn, với một khẩu phần ăn giá 35.000 đồng, thuế cao nhất cũng chỉ khoảng 8%, tương đương 2.000 đồng; trong khi chi phí mặt bằng có thể chiếm 30 - 40%, tương đương 10.000 - 14.000 đồng.

"Như vậy, nếu chỉ giảm thuế mà không xóa bỏ cơ chế đấu giá tài sản công trong trường học thì đến bao giờ học sinh nghèo mới được ăn no, ăn đủ và ăn sạch?", đại biểu đặt câu hỏi.

Theo đại biểu Châu Quỳnh Dao, có hai điểm nghẽn chính.

Thứ nhất, chúng ta đang cào bằng trong cách tiếp cận mặt bằng căng tin trong trường học, bệnh viện và mặt bằng kinh doanh trên thị trường. Quy định pháp luật nhằm bảo vệ tài sản công, chống thất thoát là cần thiết, nhưng cách áp dụng này chưa phù hợp với môi trường công, nơi tôn chỉ phục vụ, bảo vệ người bệnh và người học phải được đặt lên hàng đầu.

Thứ hai, quy định giữa Luật Đấu thầu và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công chưa thống nhất. Luật Đấu thầu cho phép áp dụng các hình thức chỉ định thầu, thuê, đặt hàng dịch vụ công. Nhưng theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, nếu đơn vị không tự cung ứng, tự vận hành, tổ chức được thì phải thực hiện đấu giá. Bác sĩ, thầy cô giáo đâu phải là chuyên gia tài chính, kinh tế để định giá hay tổ chức đấu giá cho tốt? Khi buộc phải thực hiện đấu giá, chi phí mặt bằng tăng lên, cuối cùng người học và người bệnh phải gánh chịu

Cần áp dụng cơ chế đặc thù với tài sản phục vụ các hoạt động an sinh trong trường học, bệnh viện

Thừa nhận đây là vấn đề rất khó khăn, đại biểu Châu Quỳnh Dao đề nghị Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung nghị định hướng dẫn Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với tài sản phục vụ các hoạt động an sinh, dịch vụ phụ trợ nội bộ trong trường học, bệnh viện.

Theo đó, cần chuyển từ hình thức đấu giá thuê mặt bằng sang cơ chế xác định chi phí trên cơ sở mức hao mòn tối thiểu, lựa chọn đơn vị cung cấp có uy tín, đáp ứng tiêu chuẩn dịch vụ tốt nhất thông qua đấu thầu.

Thứ ba, đại biểu Châu Quỳnh Dao đề nghị Quốc hội cần xem xét bổ sung một điều khoản riêng trong sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng tài sản công về tài sản phục vụ hoạt động sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục và y tế. Trong đó, cần quy định rõ việc cho thuê, các điều kiện quản lý, cơ chế lựa chọn nhà cung cấp, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ.

Về cơ chế giám sát, cần thiết lập cơ chế phối hợp giữa nhà trường, đại diện cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương, với phương châm phòng ngừa sai phạm là chính, lấy sức khỏe của người học làm thước đo.

Theo đại biểu, kinh nghiệm của Singapore rất tốt: sẵn sàng giao mặt bằng cho đơn vị cung cấp dịch vụ với mức giá tượng trưng, khoảng vài chục USD, nhưng kiểm soát giá trần, nhờ đó giá dịch vụ có thể giảm 30 - 40% so với bên ngoài.

Nhật Bản, Hàn Quốc cũng có cách làm đáng chú ý khi ban hành chính sách về bữa trưa học đường, trong đó Nhà nước bảo đảm cơ sở vật chất; cha mẹ học sinh chỉ đóng góp kinh phí mua nguyên liệu để chế biến thực phẩm cho các cháu.

"Căng tin chính là trường học thứ hai để giáo dưỡng cho các cháu về văn hóa ăn uống và quan trọng nhất là bồi dưỡng thể chất, bảo đảm chất lượng giống nòi cho mỗi quốc gia".

Nhấn mạnh điều này, đại biểu Châu Quỳnh Dao mong muốn Quốc hội xem xét vấn đề này. Muốn đất nước vươn mình, phải chăm lo chất lượng nguồn nhân lực tương lai từ những điều bình dị nhất, trong đó có bữa cơm bán trú, dịch vụ ăn uống, bãi giữ xe trong trường học và các dịch vụ phục vụ người bệnh trong bệnh viện...

Q. Chi