Nâng cao tính công khai, minh bạch hoạt động đấu giá tài sản

Bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan

Nhằm thể chế hóa đầy đủ các đường lối, chủ trương của Đảng về đấu giá tài sản, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan, tạo cơ sở pháp lý phát triển bền vững tổ chức, hoạt động đấu giá tài sản, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, theo đó qua tiến hành rà soát Luật Đấu giá tài sản hiện hành có 43/81 điều cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.

Cụ thể, để tạo điều kiện cho các cá nhân tham gia hoạt động đấu giá, phù hợp với định hướng khuyến khích thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá và thông lệ nghề đấu giá của các nước trên thế giới, dự thảo Luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên (Điều 11) thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như Luật hiện hành.

Cùng với đó, dự thảo Luật quy định việc thành lập, tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản - lĩnh vực đấu giá tài sản không còn trong danh mục lĩnh vực kinh doanh có điều kiện. Theo đó, doanh nghiệp đấu giá tài sản là doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, có đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản. Doanh nghiệp đấu giá tài sản có trách nhiệm thông báo cho Sở Tư pháp nơi doanh nghiệp có trụ sở về tổ chức, hoạt động đấu giá tài sản.

Đồng thời để nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản trong hoạt động đấu giá tài sản, góp phần thu hút các cá nhân, tổ chức nước ngoài có tài sản hợp pháp của mình tự nguyện bán đấu giá tài sản tại Việt Nam, các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia hoạt động đấu giá do các tổ chức hành nghề đấu giá của Việt Nam thực hiện, qua đó từng bước đưa nghề đấu giá của Việt Nam phù hợp với thông lệ thế giới, dự thảo Luật sửa đổi lần này đã quy định tổ chức hành nghề đấu giá tài sản có quyền hợp tác với tổ chức hành nghề đấu giá tài sản trong và ngoài nước trong việc đấu giá tài sản tự nguyện (khoản 1 Điều 51).

Bên cạnh đó, dự thảo Luật quy định trình tự, thủ tục đấu giá rõ ràng, chặt chẽ, bảo đảm khả thi, hợp lý như: Chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản gồm đất đai, nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng và bất động sản khác theo quy định của pháp luật; tài sản là quyền sử dụng đất thuộc trường hợp nhà nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư (Điều 24); quy định trình tự thực hiện đấu giá trực tuyến toàn trình trên môi trường mạng; quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh nhằm tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả xử lý tài sản như tài sản hàng dự trữ quốc gia và một số loại tài sản khó bán, phải bán đi bán lại nhiều lần như tài sản nợ xấu, tài sản thi hành án (Điều 35); sửa đổi, bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong trường hợp tài sản ra đấu giá trái pháp luật hoặc chưa được phép giao dịch theo quy định pháp luật (Điều 58).

Hạn chế tình trạng “cò mồi”, tham dự đấu giá để trục lợi

Nhằm tạo điều kiện cho việc lựa chọn các tài sản có giá khởi điểm được nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí, Dự thảo Luật đã bổ sung quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm thấp được thực hiện theo quy định của Chính phủ theo hướng người có tài sản sẽ chỉ định tổ chức hành nghề đấu giá (Điều 21).

Cùng với đó, dự thảo Luật bổ sung quy định nguyên tắc về người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi (Điều 28).

Bên cạnh đó, để góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá quyền sử dụng đất sau đó “bỏ cọc” nhằm mục đích trục lợi, dự thảo Luật bổ sung quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất, đồng thời bảo đảm khoảng cách giữa tỷ lệ tối thiểu và tối đa hợp lý, khả thi, theo đó, tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở từ 20% đến 50%.

Với mục tiêu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai đấu giá tài sản trực tuyến, dự thảo Luật đã bổ sung quy định về việc đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với 2 nhóm tài sản bao gồm:

Thứ nhất, tài sản kết cấu hạ tầng; tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước; tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị - trừ tài sản là trụ sở, nhà gắn liền với đất - và tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm của tất cả tài sản trong một cuộc đấu giá từ 200 triệu đồng trở lên, trừ tài sản đặc biệt, tài sản chuyên dùng tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân.

Thứ hai, quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai mà thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư (khoản 5 Điều 30). Đồng thời, quy định khuyến khích cơ quan, người có thẩm quyền quyết định việc đấu giá tài sản và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản thực hiện đấu giá trực tuyến thông qua Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân theo điểm b khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai và trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai mà không thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 5 Điều 30 dự thảo Luật.

Với quy định trên nhằm tiếp tục nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả xử lý tài sản, phòng, ngừa “thông đồng”, thao túng kết quả đấu giá; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá tài sản.

Bảo Ngân