Ứng dụng AI trong ngành bảo hiểm: Cơ hội đổi mới và bài toán quản trị

Sáng 30/10, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Công ty Aon Tái bảo hiểm Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành bảo hiểm: Thực trạng và định hướng tương lai”.

Hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp công nghệ và các cơ sở đào tạo trao đổi về thực trạng ứng dụng AI, chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai, đồng thời nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp thúc đẩy công nghệ này trong ngành bảo hiểm.

Từ những vấn đề thực tiễn được đặt ra, các ý kiến tại hội thảo hướng đến việc bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho quá trình hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược chuyển đổi số, đổi mới mô hình hoạt động của ngành bảo hiểm Việt Nam, đồng thời tăng cường kết nối giữa nhà trường, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu.

AI - Thách thức không nhỏ đến với ngành bảo hiểm

Nhìn về thực trạng ngành bảo hiểm hiện nay, theo các nhà khoa học, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên phạm vi toàn cầu, trí tuệ nhân tạo ngày càng khẳng định vai trò là một trong những công nghệ nền tảng, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tái định hình phương thức hoạt động của các ngành kinh tế.

Những tiến bộ nhanh chóng của dữ liệu lớn, điện toán đám mây, học máy và các công nghệ AI thế hệ mới đang mở ra nhiều khả năng trong phân tích dữ liệu, dự báo, hỗ trợ ra quyết định và tự động hóa quy trình. Đây cũng là những yếu tố tạo động lực đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh của các tổ chức, doanh nghiệp.

Đối với ngành bảo hiểm, các nhà khoa học nhận định AI có khả năng tạo ra những thay đổi trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ nghiên cứu nhu cầu, phát triển sản phẩm, khai thác và tư vấn khách hàng đến thẩm định rủi ro, định phí bảo hiểm, quản lý hợp đồng, giám định tổn thất, giải quyết bồi thường, phòng chống gian lận và chăm sóc khách hàng.

Việc khai thác hiệu quả dữ liệu kết hợp với các công nghệ AI có thể giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng đánh giá rủi ro, cá nhân hóa sản phẩm và dịch vụ, cải thiện trải nghiệm khách hàng, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực quản trị.

Không chỉ dừng ở việc bổ sung công cụ công nghệ, quá trình chuyển đổi này còn tác động đến cách thức tổ chức và vận hành doanh nghiệp. Theo các nhà khoa học, trong lĩnh vực bảo hiểm, sự chuyển dịch từ mô hình quản trị dựa nhiều vào kinh nghiệm sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu đang diễn ra ngày càng rõ nét, mở ra cơ hội xây dựng các hệ sinh thái bảo hiểm số với mức độ kết nối và tự động hóa cao hơn.

Tuy nhiên, theo GS. TS Tô Trung Thành, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, cùng với những cơ hội đó là các thách thức không nhỏ liên quan đến chất lượng dữ liệu, hạ tầng công nghệ, năng lực nhân sự, chi phí đầu tư, quản trị rủi ro, bảo mật thông tin, bảo vệ quyền riêng tư, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Đối với ngành bảo hiểm, đây là những vấn đề đặc biệt quan trọng bởi nhiều quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của khách hàng, cũng như sự ổn định và phát triển lành mạnh của thị trường.

Từ những thách thức này, GS. TS Tô Trung Thành cho rằng vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là làm thế nào để ứng dụng AI nhanh hơn, mà quan trọng hơn là ứng dụng như thế nào để bảo đảm hiệu quả, an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và phù hợp với định hướng phát triển dài hạn của ngành bảo hiểm Việt Nam.

Giải pháp nào cho mô hình kinh doanh bảo hiểm trong thời đại AI

Từ cơ hội ứng dụng đến những thách thức trong thực tiễn, vấn đề được đặt ra là làm thế nào để AI thực sự tạo ra giá trị cho doanh nghiệp bảo hiểm, thay vì chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận công nghệ mới.

Theo GS. TS Tô Trung Thành, đây cũng là một trong những vấn đề cần được làm rõ thông qua việc trao đổi về tiềm năng ứng dụng AI, các điều kiện để công nghệ phát huy hiệu quả, yêu cầu đối với dữ liệu, nguồn nhân lực và quản trị, cũng như những giải pháp nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra an toàn, hiệu quả và bền vững.

Tại hội thảo, các ý kiến đại biểu đã tập trung vào ba nhóm nội dung trọng tâm về bối cảnh, xu hướng và kinh nghiệm quốc tế về ứng dụng AI trong ngành bảo hiểm để nhận diện những xu hướng công nghệ mới, những thay đổi về mô hình kinh doanh và các kinh nghiệm quốc tế có giá trị tham khảo đối với Việt Nam.

Đồng thời, tìm giải pháp ứng dụng AI trong hoạt động kinh doanh và thực tiễn doanh nghiệp bảo hiểm để phân tích những ứng dụng cụ thể của AI trong chuỗi giá trị bảo hiểm, đánh giá hiệu quả đạt được cũng như các điều kiện cần thiết để chuyển hóa tiềm năng công nghệ thành giá trị thực tiễn.

Đặc biệt, các đại biểu tại hội thảo quan tâm tới vấn đề đối với quản trị AI, quản trị rủi ro và phát triển năng lực ngành bảo hiểm để hướng đến những điều kiện nền tảng như quản trị dữ liệu, phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng công nghệ, kiểm soát rủi ro và hoàn thiện cơ chế, chính sách để việc ứng dụng AI được triển khai an toàn, hiệu quả và bền vững.

Giá trị của công nghệ phụ thuộc vào khả năng ứng dụng phù hợp với thực tiễn

Phân tích mối liên hệ giữa ba nhóm nội dung trên, GS. TS Tô Trung Thành cho rằng việc nghiên cứu xu hướng và kinh nghiệm quốc tế giúp nhận diện cơ hội phát triển; phân tích thực tiễn ứng dụng tại doanh nghiệp giúp làm rõ giá trị và những vấn đề đặt ra; trong khi quản trị AI và phát triển năng lực ngành là điều kiện quan trọng để công nghệ được triển khai hiệu quả, tạo ra giá trị lâu dài.

Từ góc nhìn này, AI không chỉ là một công nghệ mới mà đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm.

Dù vậy, theo GS. TS Tô Trung Thành, kinh nghiệm quốc tế cũng như thực tiễn triển khai cho thấy giá trị của công nghệ không được quyết định bởi mức độ hiện đại của công nghệ đó, mà phụ thuộc vào khả năng ứng dụng phù hợp với nhu cầu thực tiễn, chất lượng nguồn lực, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng của tổ chức.

Đối với ngành bảo hiểm Việt Nam, điều này đòi hỏi việc ứng dụng AI phải hướng đến hiệu quả thực chất và lấy lợi ích của khách hàng làm trung tâm. Đồng thời, doanh nghiệp cần bảo đảm sự hài hòa giữa đổi mới sáng tạo với kiểm soát rủi ro, giữa chuyển đổi số với phát triển nguồn nhân lực, cũng như giữa tốc độ ứng dụng công nghệ với yêu cầu phát triển bền vững của thị trường.

GS. TS Tô Trung Thành cho rằng, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức nghề nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là điều kiện để thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng AI, mà còn là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện môi trường thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bảo hiểm trong giai đoạn tới”.

Hồng Hạnh