Bảo đảm chính sách đến đúng doanh nghiệp cần hỗ trợ

Thiết lập cơ chế hỗ trợ xuyên suốt nhiều năm ngân sách

Tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời đánh giá cao những chính sách đổi mới trong dự thảo Luật, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp, cùng hàng triệu hộ kinh doanh, đóng góp quan trọng vào tạo việc làm, bảo đảm sinh kế và ổn định xã hội.

Theo đại biểu, bên cạnh thu hút các doanh nghiệp lớn, cần tạo điều kiện để hàng triệu doanh nghiệp nhỏ có cơ hội phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Từ thực tiễn triển khai chính sách, đại biểu chỉ ra tình trạng tiến độ hỗ trợ chưa theo kịp lộ trình nâng cấp của doanh nghiệp. Để đáp ứng yêu cầu của khách hàng lớn, doanh nghiệp có thể cần 1 - 2 năm cải tiến sản xuất, trong khi hoạt động hỗ trợ thường tập trung vào 6 tháng cuối năm ngân sách, chủ yếu là tư vấn, đào tạo, tham gia hội chợ; các nội dung như sản xuất thử, kiểm định chưa được triển khai rộng rãi.

Đại biểu đề nghị hoàn thiện Điều 6 gắn với Điều 22 và Điều 23 của dự thảo Luật theo hướng quy định rõ cơ chế thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ kéo dài nhiều năm. Ngay từ khi phê duyệt, cần xác định thời gian thực hiện, kinh phí cả giai đoạn, các mốc kết quả và đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt, bảo đảm doanh nghiệp đang trong quá trình cải tiến sản xuất không bị gián đoạn hỗ trợ chỉ vì chuyển sang năm ngân sách mới.

Việc bố trí kinh phí hằng năm phải tuân thủ pháp luật về ngân sách; nghiệm thu gắn với từng mốc kết quả, làm căn cứ xem xét điều chỉnh hoặc dừng hỗ trợ nếu không hiệu quả. Đại biểu đề nghị lấy kết quả nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng làm thước đo hiệu quả chính sách, thay vì chỉ đánh giá qua các hoạt động hỗ trợ đã triển khai.

Mở rộng kênh dẫn chính sách, khắc phục tình trạng khó tiếp cận hỗ trợ

Đề cập khả năng tiếp cận chính sách, đại biểu Phan Thị Thùy Linh dẫn số liệu trong báo cáo tổng kết của Bộ Tài chính cho thấy, trong khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ khoảng 9% phản hồi đã tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Theo đại biểu, con số này cho thấy cần đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thực hiện để chính sách thực sự đến được với doanh nghiệp.

Đại biểu đề nghị hoàn thiện khoản 3 Điều 27 đồng bộ với điểm b khoản 2 Điều 6 nhằm làm rõ cơ chế đặt hàng các tổ chức đại diện doanh nghiệp đủ năng lực, trong đó có tổ chức đại diện doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Các tổ chức này cần trở thành kênh hỗ trợ thiết thực, giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách thuận lợi hơn, đặc biệt là các đối tượng quy định tại Điều 17 và Điều 20.

Đại biểu cũng yêu cầu việc lựa chọn tổ chức thực hiện phải công khai, minh bạch, đúng quy định; thanh toán gắn với kết quả nghiệm thu. Theo đó, không chỉ cần có chính sách tốt mà còn phải có cơ chế triển khai đủ hiệu quả để doanh nghiệp biết, tiếp cận và thực sự thụ hưởng.

Đối với chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh bền vững tại Điều 21, đại biểu đề nghị cụ thể hóa phạm vi, tiêu chí nhận diện và cách thức áp dụng đối với các mô hình kinh doanh tạo tác động xã hội.

Đây là những doanh nghiệp sử dụng hoạt động kinh doanh để tạo việc làm cho người khuyết tật, phụ nữ yếu thế hoặc cung cấp dịch vụ thiết yếu cho người thu nhập thấp. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, doanh nghiệp cần biết rõ mình thuộc đối tượng nào, phải đáp ứng điều kiện gì và được hỗ trợ ra sao.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh kiến nghị xây dựng tiêu chí nhận diện dựa trên mục tiêu xã hội gắn với hoạt động kinh doanh và kết quả có thể kiểm chứng; đồng thời thiết kế nội dung hỗ trợ phù hợp với đặc thù của mô hình này, như đào tạo lao động, cải thiện điều kiện làm việc và tiếp cận thị trường.

"Hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá thông qua số việc làm tạo ra và duy trì cho người yếu thế, mức độ cải thiện sinh kế và khả năng cung cấp dịch vụ đến đúng nhóm người có thu nhập thấp. Những doanh nghiệp này đang cùng Nhà nước giải quyết các nhu cầu an sinh thiết thực, vì vậy cần có cơ chế hỗ trợ cụ thể để họ ổn định hoạt động và tiếp tục thực hiện sứ mệnh xã hội", đại biểu nhấn mạnh.

Khẳng định ý nghĩa của việc hoàn thiện dự án Luật, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, thành công của Luật không nằm ở số lượng điều khoản hỗ trợ mà phải được đo bằng số doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đứng vững, tự phát triển và đóng góp ngày càng nhiều cho đất nước, xã hội.

Nhật Trường