Bảo đảm quyền lợi của người mua nhà

Chậm thực hiện nghĩa vụ, chủ đầu tư phải bồi thường theo quy định

Cơ bản tán thành dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và ghi nhận cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến của ĐBQH, ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ tập trung góp ý 3 nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân và việc thực hiện chính sách nhà ở.

Về thời hạn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho người mua nhà tại Điều 27, đại biểu cho biết, Luật hiện hành quy định chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận trong thời hạn 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà, trừ trường hợp người mua tự nguyện thực hiện thủ tục.

Tuy nhiên, tại hai dự thảo luật đang được Quốc hội xem xét, mốc thời gian này không còn được quy định cụ thể. Điểm e khoản 2 Điều 27 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) dẫn chiếu sang Luật Kinh doanh bất động sản, trong khi khoản 4 Điều 13 dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng bỏ thời hạn 50 ngày.

Theo ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ, ngay cả khi pháp luật đã quy định thời hạn cụ thể, tình trạng chậm làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận vẫn diễn ra tại nhiều dự án. Dẫn thực tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, đại biểu cho biết, năm 2026, thành phố đặt mục tiêu tháo gỡ vướng mắc tại 60 dự án với khoảng 68.000 căn nhà, phấn đấu cấp 61.200 Giấy chứng nhận.

Đại biểu lo ngại, nếu bỏ mốc thời gian 50 ngày, người mua nhà có thể phải chờ đợi kéo dài mà thiếu căn cứ pháp lý để yêu cầu chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ tại điểm e khoản 2 Điều 27: chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận trong thời hạn không quá 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà. Trường hợp chậm thực hiện và gây thiệt hại, chủ đầu tư phải bồi thường theo quy định tại điểm i khoản 2 Điều 27.

Ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách

Đối với quy định chuyển tiếp về bán lại nhà ở xã hội tại khoản 4 Điều 130, ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ đề nghị làm rõ việc áp dụng quy định mới, tránh phát sinh vướng mắc, tranh chấp khi Luật có hiệu lực.

Theo đại biểu, điểm e khoản 1 Điều 68 dự thảo quy định, sau 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, người mua chỉ được bán lại nhà ở xã hội cho đối tượng đủ điều kiện, thay vì được bán theo cơ chế thị trường như quy định hiện hành. Quy định này thu hẹp quyền định đoạt của người mua, song đại biểu tán thành nhằm bảo đảm nhà ở xã hội đến đúng đối tượng thụ hưởng, ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách.

Vấn đề đặt ra là dự thảo chưa có quy định chuyển tiếp đối với những người đã mua nhà ở xã hội theo pháp luật hiện hành nhưng chưa bán lại. Điểm h khoản 4 Điều 130 mới đề cập trường hợp giao dịch bán lại đang thực hiện dở dang, trong khi chưa xác định rõ việc áp dụng pháp luật đối với người đã đủ hoặc sắp đủ điều kiện bán lại nhưng chưa tiến hành giao dịch.

Cho rằng khoảng trống này có thể dẫn đến áp dụng không thống nhất giữa các địa phương và phát sinh tranh chấp, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp tại khoản 4 Điều 130. Theo đó, người đã mua nhà ở xã hội theo pháp luật hiện hành và đã đủ điều kiện bán lại trước ngày Luật mới có hiệu lực được tiếp tục bán lại trong thời hạn chuyển tiếp; các trường hợp còn lại thực hiện theo Luật mới. Thời hạn chuyển tiếp cần được quy định cụ thể ngay trong Luật.

“

Có chỗ ở ổn định, thầy cô mới yên tâm bám trường, bám lớp

Ghi nhận giải trình của cơ quan soạn thảo về giáo viên là viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đối tượng được thuê nhà ở công vụ nếu đáp ứng điều kiện. Tuy nhiên, điểm c khoản 1 Điều 50 dự thảo Luật mới đề cập các trường hợp điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc di chuyển chỗ làm do sắp xếp tổ chức bộ máy; chưa xác định rõ trường hợp giáo viên được tuyển dụng trực tiếp về công tác tại các xã khó khăn, biên giới như ở Quảng Trị.

Từ thực tế này, cần quy định rõ trong Luật nhóm giáo viên thuộc đối tượng được thuê nhà ở công vụ, bao gồm cả giáo viên được tuyển dụng mới, để khi đủ điều kiện thuê nhà được áp dụng chính sách miễn tiền thuê theo khoản 5 Điều 53 của dự thảo. Bởi, có chỗ ở ổn định, thầy cô mới yên tâm bám trường, bám lớp.

ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị)

Lam Hà