Nhà ở xã hội cần phù hợp với khả năng chi trả của người dân
Thảo luận tại Hội trường chiều 28/10 về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) đề nghị chính sách nhà ở xã hội không chỉ chú trọng phương pháp xác định giá mà phải tính đến khả năng chi trả thực tế của người thụ hưởng. Đồng thời, cần nghiên cứu giới hạn sở hữu căn hộ của tổ chức, cá nhân nước ngoài tại các dự án chung cư lớn, bảo đảm yêu cầu quản lý và quốc phòng, an ninh.
Cơ bản thống nhất với định hướng sửa đổi Luật Nhà ở và ghi nhận cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, giải trình ý kiến sau phiên thảo luận tổ, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm tập trung góp ý 3 nội dung tại dự thảo ngày 27/10/2026.
Đặc biệt quan tâm đến chính sách nhà ở xã hội, đại biểu cho biết, hằng năm, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương nhằm từng bước đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp và các đối tượng được hưởng chính sách. Tuy nhiên, giá nhà vẫn ở mức cao, trong khi nhiều người thuộc diện thụ hưởng chưa đủ khả năng tài chính để mua nhà.
Đối với Điều 67 về xác định giá bán, giá thuê mua, giá thuê nhà ở xã hội, đại biểu cơ bản thống nhất với nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí hợp lý, hợp lệ của dự án và không tính các khoản ưu đãi vào giá bán, giá thuê mua. Song, quy định mới tập trung vào phương pháp xác định giá, chưa giải quyết đầy đủ khả năng chi trả của người thụ hưởng chính sách.
Theo ĐBQH Nguyễn Minh Tâm, thực tế có những người thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội nhưng thu nhập thấp, tích lũy hạn chế, không đủ tiền thanh toán ban đầu hoặc không đủ khả năng trả nợ hằng tháng. Vì vậy, dù giá nhà được xác định đúng quy định, người dân vẫn không thể mua được nhà. Nếu chính sách chỉ dừng ở việc xác định đúng giá mà chưa có giải pháp thu hẹp khoảng cách giữa giá nhà và khả năng tài chính của người mua thì mục tiêu hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp khó đạt được đầy đủ.
Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế công khai đầy đủ giá bán và tổng số tiền người mua phải thanh toán; gắn chính sách giá với tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất, thời hạn vay phù hợp, đồng thời phát triển nhà ở cho thuê, thuê mua.
Đối với những trường hợp giá nhà vẫn vượt quá khả năng chi trả, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp, xác định rõ nguồn lực và điều kiện áp dụng, thay vì chỉ yêu cầu chủ đầu tư giảm giá mà không có phương án bù đắp chi phí hợp lý.