Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng: Kiểm toán Nhà nước phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, Kiểm toán Nhà nước phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới.
Sáng 27/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội, Kiểm toán Nhà nước tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới”.
Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự hội thảo.
Cùng dự, có: Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa; Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Châu Á (ASOSAI) K. Sanjay Murthy, Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ; đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương; đại diện lãnh đạo một số Ủy ban của Quốc hội, đại biểu Quốc hội và lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước Việt Nam; đại diện lãnh đạo các địa phương, các cơ quan kiểm toán quốc tế…
Kết quả kiểm toán phục vụ Quốc hội giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước
Phát biểu chào mừng hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, các cơ quan kiểm toán tối cao, hoạt động trên cơ sở nguyên tắc độc lập, khách quan, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực công; góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững.
Kiểm toán Nhà nước Việt Nam được thành lập vào năm 1994 và được hiến định tại Điều 118 Hiến pháp năm 2013, theo đó Kiểm toán Nhà nước “là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật”. Địa vị này phù hợp với các giá trị cốt lõi của Tuyên bố Lima năm 1977 và Tuyên bố Mexico năm 2007 của INTOSAI về tính độc lập của các cơ quan kiểm toán tối cao.
Trải qua hơn ba thập kỷ xây dựng và phát triển, Kiểm toán Nhà nước Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, từng bước khẳng định vị thế, uy tín, vai trò quan trọng và là công cụ đắc lực, hữu hiệu của Đảng, Nhà nước Việt Nam trong kiểm toán, kiểm soát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, tăng cường kỷ luật tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, liêm chính và hiệu quả.
“Các kết quả kiểm toán cung cấp thông tin khách quan, đáng tin cậy phục vụ Quốc hội thực hiện chức năng lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, nhất là về tài chính quốc gia, ngân sách nhà nước; đồng thời hỗ trợ Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành, phát hiện và khắc phục những bất cập trong cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực công”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu.
Nhân dịp này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng trân trọng cảm ơn INTOSAI, ASOSAI, các cơ quan kiểm toán tối cao và các đối tác quốc tế đã luôn đồng hành, hỗ trợ Kiểm toán Nhà nước Việt Nam trong suốt chặng đường qua.
Hoàn thiện thể chế, mở rộng phạm vi kiểm toán đáp ứng yêu cầu phát triển mới
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, thế giới đang chứng kiến những biến đổi nhanh chóng và rất khó dự báo. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn, yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.
Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao. Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo sớm rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công.
Các công nghệ như AI, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện phương pháp luận kiểm toán. Đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra những dư địa mới, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới cho các Cơ quan kiểm toán tối cao.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược đã được Đảng và Nhà nước Việt Nam định hình rõ nét, nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư nước ngoài; đồng thời Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế, pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.
Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 – 2030 từ 10%/năm trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Nhiều nghị quyết quan trọng, mang tính đột phá đã được ban hành, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tạo nền tảng quan trọng để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, trong đó có hoạt động kiểm toán nhà nước.
“Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, cùng với đổi mới mô hình phát triển, huy động và khơi thông các nguồn lực, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công; bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh và bền vững”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu.
Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Kiểm toán Nhà nước Việt Nam, là thời điểm xây dựng định hướng phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời nghiên cứu, tổng kết để đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán Nhà nước trong thời gian tới. Nhấn mạnh như vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là cơ hội quan trọng để Kiểm toán Nhà nước Việt Nam tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế tốt nhằm hoàn thiện khuôn khổ thể chế, nâng cao hiệu lực kiến nghị kiểm toán, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và mở rộng phạm vi kiểm toán đối với các lĩnh vực mới như tài chính xanh, môi trường, an ninh mạng, dữ liệu công và phát triển bền vững.
“Với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, Kiểm toán Nhà nước Việt Nam càng phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đồng thời cho biết Quốc hội đánh giá cao sáng kiến của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam tổ chức hội thảo quốc tế này.
Cho rằng hội thảo là diễn đàn có ý nghĩa thiết thực để các cơ quan kiểm toán tối cao trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tầm nhìn chiến lược, thể chế pháp lý và các giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ sự phát triển bền vững của các cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới, Phó Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, hội thảo sẽ mang lại nhiều khuyến nghị chính sách sâu sắc và quý báu, góp phần xây dựng Kiểm toán Nhà nước Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, có uy tín trong khu vực và trên thế giới, đồng thời đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của cộng đồng kiểm toán quốc tế.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ các vấn đề: xu hướng kiểm toán mới nổi, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong kiểm toán; đổi mới toàn diện Kiểm toán Nhà nước Việt Nam phục vụ phát triển bền vững, đổi mới phân cấp, phân quyền trong hoạt động kiểm toán; địa vị pháp lý, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và tính độc lập của các cơ quan kiểm toán tối cao; thẩm quyền truy cập, khai thác dữ liệu và bảo mật thông tin trong môi trường số; phạm vi kiểm toán, quản trị rủi ro và kiểm soát chất lượng kiểm toán.
Các đại biểu cũng trao đổi về ứng dụng AI trong khu vực công và hoạt động của các cơ quan kiểm toán tối cao; vai trò của Kiểm toán Nhà nước trong kiểm toán các chủ trương, chính sách lớn, quy hoạch quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, cũng như cảnh báo rủi ro, dự báo các vấn đề chiến lược và chính sách kinh tế vĩ mô.