Xác định rõ đầu mối liên hệ, phối hợp để các địa phương sử dụng thống nhất thông tin
Thảo luận dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia tại buổi thảo luận Tổ 11 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Thái Nguyên), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, dự thảo Luật cần bổ sung giải thích hoặc quy định rõ nội hàm khái niệm “công tác bảo vệ”, trong đó bao gồm cả việc đưa các dự án, công trình vào diện bảo vệ.
Làm rõ “công tác bảo vệ” gồm những công việc gì?
Các ĐBQH Tổ 11 cơ bản thống nhất với các nội dung của dự thảo Luật và nhận thấy dự thảo Luật đã kịp thời khắc phục, xử lý những hạn chế, vướng mắc, bất cập trong xác định danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh chính quyền trong tình hình mới; phân công, phân cấp trách nhiệm cho các lực lượng chức năng và tổ chức thực hiện công tác bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Đối với công tác quản lý nhà nước về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, khoản 2 Điều 38 quy định: Lập quy hoạch, kế hoạch, phương án, tổ chức phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong công tác bảo vệ; tổ chức nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ phục vụ bảo vệ công trình.
Cho ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, cần phải làm rõ “công tác bảo vệ” là gồm những công việc gì? Công trình thì đã có định nghĩa, nhưng công tác bảo vệ công trình là gì thì trong dự thảo Luật chưa quy định rõ. Trên thực tế, nhiều địa phương không nhận biết được tầm quan trọng của công trình, hoặc biết nhưng e ngại thủ tục phức tạp.
Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần bổ sung giải thích hoặc quy định rõ nội hàm khái niệm “công tác bảo vệ”, trong đó bao gồm cả việc đưa các dự án, công trình vào diện bảo vệ. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan Công an (Bộ Công an, Công an cấp tỉnh) trong việc chủ động rà soát, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền đưa công trình, dự án vào danh mục phân loại (loại I, loại II loại III); xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan sau khi đã có kiến nghị.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, hiện nay dự thảo Luật chưa quy định hiệu lực thi hành, do đó, cần bổ sung rõ thời điểm có hiệu lực của Luật để bảo đảm tính khả thi khi ban hành.
Về điều khoản chuyển tiếp, khoản 2 Điều 41 dự thảo Luật quy định: Cơ quan quản lý, sử dụng các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định đưa vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo quy định tại Pháp lệnh bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia có trách nhiệm rà soát, xác định loại công trình theo quy định tại Luật này.
Trường hợp công trình không đáp ứng tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ đối với công trình loại I thì cơ quan quản lý, sử dụng công trình thực hiện thủ tục báo cáo Thủ tướng Chính phủ bãi bỏ quyết định đưa công trình vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia và thực hiện thủ tục đề xuất cấp có thẩm quyền đưa vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo quy định của Luật này.
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, các cơ quan phải rà soát lại nội dung này. Trong trường hợp công trình không đáp ứng yêu cầu là công trình loại I, cơ quan có thẩm quyền báo cáo Thủ tướng Chính phủ đưa công trình ra khỏi danh mục loại I, đồng thời kiến nghị chuyển sang phân loại phù hợp (loại II hoặc loại III) để thực hiện thủ tục thẩm định. Tuy nhiên, trong dự thảo Luật chưa quy định cụ thể thời hạn thực hiện các bước chuyển tiếp này.
“Phải quy định có thời gian cụ thể: rà soát trong mấy tháng; sau mấy tháng phải kiến nghị; kiến nghị rồi thì bao lâu phải thực hiện xong thủ tục thẩm định”, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị.
Cơ quan có thẩm quyền phải cung cấp thông tin cần thiết cho chính quyền địa phương
Cũng lưu ý đến Điều 41 dự thảo Luật, ĐBQH Phạm Minh Tuấn (Khánh Hòa) đề nghị, cơ quan soạn thảo bổ sung một khoản tại Điều 41 của dự thảo Luật về trách nhiệm quản lý Nhà nước bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Theo đó, quy định thêm Bộ Quốc phòng chỉ đạo các lực lượng thuộc thẩm quyền có liên quan phối hợp bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia nằm ở các vùng biên giới, hải đảo, thềm lục địa, phối hợp kiểm soát không phận, thiết bị bay không người lái vi phạm vùng trời của công trình.
“Vì có những công trình quan trọng trên địa bàn đặc thù không thuộc công trình quốc phòng, khu quân sự, ví dụ như giếng khoan dầu khí, cáp quang trên biển, các công trình quan trọng nằm ở khu vực vành đai biên giới”, đại biểu Phạm Minh Tuấn nêu quan điểm.
Khoản 4 Điều 39 dự thảo Luật quy định: UBND các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện quản lý, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia tại địa phương.
Nhất trí với dự thảo Luật, tuy nhiên, ĐBQH Phạm Thị Thu Thủy (Thái Nguyên) nêu rõ, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, cấp xã đang phải giải quyết trực tiếp rất nhiều vụ việc liên quan đến đất đai, xây dựng, hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân. Khi những hoạt động này nằm trong phạm vi bảo vệ công trình, cấp xã phải có đủ thông tin cần thiết và biết rõ giới hạn thẩm quyền của mình để thực hiện.
Do đó, đại biểu Phạm Thị Thu Thủy đề nghị, khi thiết lập hoặc điều chỉnh phạm vi bảo vệ, cơ quan có thẩm quyền phải tổ chức cung cấp thông tin cần thiết cho chính quyền địa phương liên quan. Thông tin cần phải thể hiện được ranh giới quản lý, những hoạt động bị cấm hoặc có những điều kiện và đầu mối để phối hợp xử lý.
Bên cạnh đó, việc cung cấp cần phải tuân thủ yêu cầu về bảo vệ bí mật nhà nước và không nhất thiết phải chuyển giao toàn bộ hồ sơ kỹ thuật hay phương án bảo vệ, nhưng phần thông tin để phục vụ quản lý địa bàn phải đủ để chính quyền có thể thực hiện được nhiệm vụ của mình.
Đại biểu Phạm Thị Thu Thủy cũng đề nghị, cần phân cấp rõ là cấp xã sẽ theo dõi địa bàn, phát hiện vi phạm, xử lý theo thẩm quyền và báo ngay vấn đề với cấp thẩm quyền và cơ quan chuyên môn nếu thấy yêu cầu an ninh hoặc không an toàn. Đồng thời, không giao cho cấp xã tự đánh giá những nguy cơ kỹ thuật hoặc yêu cầu bảo vệ chuyên sâu mà cấp xã không có đủ năng lực về chuyên môn.
Đối với công trình đi qua nhiều xã hoặc nhiều tỉnh, đại biểu Phạm Thị Thu Thủy cho rằng, phải xác định rõ đầu mối liên hệ, phối hợp để bảo đảm các địa phương sử dụng thống nhất thông tin về phạm vi và yêu cầu bảo vệ, quy trình phối hợp và thời hạn trả lời cũng như phương thức để trao đổi thông tin; có thể giao Chính phủ quy định cụ thể nội dung này.