Nga - Ukraine dự kiến đàm phán tại UAE vào tháng 11
Nga, Ukraine và Mỹ dự kiến nối lại đàm phán ba bên tại Abu Dhabi (UAE) trong nửa đầu tháng 11, sau nhiều tháng tiến trình thương lượng đình trệ. Dù động thái này mở ra cơ hội khôi phục đối thoại, triển vọng hòa bình vẫn đối mặt nhiều rào cản.
Đàm phán dự kiến nối lại tại Abu Dhabi
Nga và Ukraine đã xác nhận kế hoạch tổ chức đàm phán ba bên với Mỹ vào tháng 11, theo thông tin vừa được người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov công bố. Vòng đàm phán dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi, Các Tiểu Vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE), trong nửa đầu tháng 11.
“Các cuộc đàm phán được lên kế hoạch vào nửa đầu tháng 11 tại Abu Dhabi” và “sẽ diễn ra theo hình thức ba bên”, ông Peskov nói với các phóng viên.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng xác nhận kế hoạch này. Phát biểu tại Viện Hudson hôm 23/10, ông cho biết đã trao đổi với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff sau cuộc gặp giữa ông Witkoff và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg. Theo ông Zelensky, các cuộc đàm phán kỹ thuật có thể diễn ra trong nửa đầu tháng 11, sớm nhất có thể.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cảnh báo tiến trình còn phụ thuộc nhiều vào phía Nga. Ông nhắc lại rằng một cuộc gặp tương tự dự kiến diễn ra hồi đầu tháng 10 đã không thành hiện thực.
Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian từng được tổ chức hồi đầu năm nay nhưng đạt được ít tiến triển. Tiến trình sau đó đình trệ khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tập trung vào cuộc xung đột với Iran. Việc ông Witkoff tới gặp Tổng thống Putin trong tuần này được xem là diễn biến mới trong nỗ lực khôi phục đối thoại.
Dù vậy, triển vọng đạt được đột phá vẫn chưa rõ ràng. Nga tiếp tục đưa ra những yêu cầu cứng rắn, trong đó có vấn đề lãnh thổ và Ukraine cam kết không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình tối 22/10, Tổng thống Putin cho rằng các cuộc đàm phán ba bên cần tập trung vào những dàn xếp an ninh dài hạn trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình cuối cùng, thay vì chỉ hướng tới một lệnh ngừng bắn ngắn hạn.
Về phía Ukraine, ông Zelensky nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng cần có các bảo đảm an ninh vững chắc và nguồn tài chính trong 10 năm để duy trì quân đội. Ông đồng thời kêu gọi châu Âu tham gia tiến trình đàm phán.
Quan hệ Mỹ - Nga có những chuyển động mới
Kế hoạch nối lại đàm phán được công bố trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và một số thành viên chính quyền Mỹ có dấu hiệu căng thẳng, trong khi quan hệ giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin xuất hiện những chuyển động theo hướng cải thiện.
Tổng thống Trump đã chỉ trích việc Ukraine tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Trong các nỗ lực ngoại giao gần đây, chính quyền Mỹ cũng đưa ra những điều chỉnh nghiêng về Moscow, bao gồm nới lỏng một số biện pháp trừng phạt và đạt thỏa thuận mua 300.000 tấn dầu diesel của Nga. Moscow hôm 23/10 thông báo chuyến hàng đầu tiên đang trên đường tới New York.
Các nhà lãnh đạo châu Âu cảnh báo thỏa thuận dầu diesel có thể làm phức tạp thêm nỗ lực hòa bình, bởi theo họ, việc này tạo thêm hy vọng cho Nga trong bối cảnh xung đột chưa có lối thoát rõ ràng.
Trong một diễn biến khác, Nhà Trắng cho biết Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump vừa làm trung gian cho một thỏa thuận “ngừng bắn cục bộ” giữa Moscow và Kiev tại thành phố Oleshky, miền nam Ukraine. Thành phố này nằm dưới sự kiểm soát của Nga từ tháng 2/2022.
Trong khi đó, Ukraine cho biết đang gặp khó khăn liên quan đến khả năng tiếp cận công nghệ vệ tinh Starlink và nguồn tin tình báo quan trọng, dù phía Mỹ khẳng định các hạn chế về tốc độ kết nối Starlink đã được dỡ bỏ.
Theo Tổng thống Zelensky, Kiev vẫn đang chờ các lô tên lửa đánh chặn phòng không từng được cam kết cung cấp. Việc chậm bàn giao làm gia tăng sức ép đối với năng lực phòng thủ của Ukraine trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga.
Những diễn biến này cho thấy tiến trình ngoại giao đang được khởi động lại trong một môi trường còn nhiều bất định. Bên cạnh việc tìm kiếm tiếng nói chung giữa Moscow và Kiev, các cuộc đàm phán sắp tới cũng sẽ chịu tác động từ chính sách của Washington và mức độ tham gia của các đối tác châu Âu.
Trong khi triển vọng đàm phán hòa bình còn bỏ ngỏ, Nga và Ukraine tiếp tục duy trì liên lạc thông qua hoạt động trao đổi tù binh. Ngày 23/10, Bộ Quốc phòng Nga thông báo hai bên đã trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trả tự do cho 270 người.
Trao đổi tù binh là một trong số ít lĩnh vực mà Moscow và Kiev vẫn duy trì liên lạc kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022. Hai bên đã trao trả hàng nghìn tù binh trong thời gian xung đột.