Quảng Ninh xác lập "địa chỉ trách nhiệm" trong giám sát giải quyết kiến nghị cử triBài cuối: Xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, kết nối về kiến nghị cử tri
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giải quyết và giám sát kiến nghị cử tri tại thành phố Quảng Ninh vẫn còn những hạn chế nhất định. Yêu cầu đặt ra là cần tăng cường khảo sát tại cơ sở, coi trọng hậu giám sát và tái giám sát; đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về kiến nghị cử tri, kết nối giữa HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ. Hệ thống này cần có khả năng theo dõi tiến độ, lịch sử xử lý và cảnh báo kiến nghị quá hạn, nhiều lần hoặc đã có kết luận nhưng chưa hoàn thành.
Phải “đeo bám” đến cùng
Quá trình triển khai, hoạt động giám sát vẫn còn một số hạn chế như một số kiến nghị chưa được giải quyết dứt điểm và còn kéo dài; việc đánh giá mức độ hoàn thành của một số nội dung còn khác nhau. Bên cạnh đó, hiện vẫn còn thiếu chế tài xử lý đối với đơn vị, cá nhân chậm thực hiện và việc gửi một số báo cáo có lúc còn chậm. Đặc biệt, nhiều kiến nghị có liên quan phức tạp đến nguồn lực đầu tư, quy hoạch, đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, cơ chế chính sách hoặc thẩm quyền của nhiều cấp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là cần phân biệt rõ giữa trường hợp “chưa giải quyết do có lý do chính đáng và có lộ trình” với tình trạng “chậm giải quyết do thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy”.
Từ thực tiễn nêu trên, bài học kinh nghiệm được cơ quan dân cử thành phố rút ra là muốn giám sát hiệu quả phải làm tốt ngay từ khâu tổng hợp kiến nghị. Từng kiến nghị phải bảo đảm rõ vấn đề, rõ địa chỉ, đúng thẩm quyền, đúng lĩnh vực, đồng thời tránh tình trạng trùng lặp hoặc bỏ sót. Đồng thời, phải lựa chọn đúng vấn đề để tổ chức giám sát chuyên đề. Trong đó, ưu tiên những kiến nghị được phản ánh nhiều lần, có tác động lớn đến đời sống, liên quan đến nhiều địa bàn, chậm thực hiện hoặc có sự khác biệt giữa báo cáo và thực tế.
Tiếp đó, phải “đeo bám” đến cùng, tuyệt đối không dừng ở báo cáo mà phải thường xuyên cập nhật tiến độ, đưa nội dung chậm vào chất vấn, giải trình hoặc tái giám sát; đồng thời, phải gắn trách nhiệm với người đứng đầu, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và người chịu trách nhiệm. Cuối cùng, kết quả giám sát phải được phản hồi đến cử tri, phân định rõ nội dung đã giải quyết, nội dung đã được giải trình và nội dung đang thực hiện theo lộ trình.
Theo dõi, cảnh báo kiến nghị quá hạn, nhiều lần
Để thực hiện tốt hoạt động giám sát giải quyết kiến nghị cử tri trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra là cần tiếp tục hoàn thiện quy trình giám sát, nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền trong giải quyết kiến nghị cử tri. Các cơ quan cần thống nhất quy trình giám sát từ khâu tiếp nhận, tổng hợp, phân loại, chuyển kiến nghị, theo dõi trả lời, đánh giá chất lượng trả lời, khảo sát, giám sát, kết luận hoặc ban hành nghị quyết, đôn đốc sau giám sát và thông tin lại cử tri. Trong đó, từng khâu phải xác định rõ đầu mối, thời hạn và kết quả.
Thực tế cho thấy, cần tăng cường khảo sát tại cơ sở, coi trọng hậu giám sát và tái giám sát. Những kiến nghị quá hạn phải được nhắc nhở, đôn đốc, yêu cầu báo cáo hoặc tổ chức tái giám sát phù hợp. Trong đó, phát huy vai trò của Tổ đại biểu và đại biểu HĐND. Mỗi đại biểu cần theo dõi kiến nghị cử tri xuyên suốt nhiệm kỳ, chủ động nắm tình hình địa bàn, phản hồi về chất lượng giải quyết và đưa những vấn đề nổi bật vào hoạt động giám sát, chất vấn; đồng thời, tăng cường bồi dưỡng kỹ năng giám sát chuyên sâu cho đại biểu.
Một nội dung cần được đặc biệt quan tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về kiến nghị cử tri, kết nối giữa HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam. Hệ thống này cần có khả năng theo dõi tiến độ, lịch sử xử lý và cảnh báo kiến nghị quá hạn, kiến nghị nhiều lần hoặc đã có kết luận nhưng chưa hoàn thành.
Cùng với đó, tăng cường phối hợp giữa HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp từ khâu tổng hợp, phân loại đến giải quyết và thông tin kết quả. Qua đó, hạn chế tình trạng kiến nghị không rõ, chuyển sai địa chỉ hoặc trả lời không thống nhất. Đồng thời, làm rõ hơn cơ chế xử lý đối với tình trạng chậm giải quyết, né tránh, đùn đẩy. Trong phạm vi thẩm quyền, cần tăng cường yêu cầu giải trình, xác định trách nhiệm, theo dõi tiến độ và đưa những nội dung chậm, kéo dài vào chất vấn, giải trình hoặc tái giám sát.
Có thể khẳng định, hiệu quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri không chỉ nằm ở số lượng kiến nghị được trả lời mà quan trọng hơn là những phản ánh chính đáng của người dân được xem xét nghiêm túc, giải quyết có trách nhiệm, có kết quả hoặc có lộ trình rõ ràng và được thông tin đầy đủ trở lại với cử tri. Đây là yêu cầu để hoạt động giám sát của HĐND thực sự đi vào chiều sâu, phát huy vai trò của cơ quan dân cử và góp phần xây dựng chính quyền địa phương gần dân, sát dân, trách nhiệm, hiệu lực, hiệu quả.