Quản lý an toàn thực phẩm phải chủ động phòng ngừa nguy cơ

Phân loại nguy cơ thành ba mức để quản lý phù hợp

Đồng tình với việc giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung của Luật An toàn thực phẩm, ĐBQH Nguyễn Thanh Liêm cho biết: qua thống kê, dự thảo có 37/76 điều giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo đại biểu, đây là lĩnh vực quản lý chuyên ngành, trong khi khoa học, công nghệ phát triển nhanh, nhiều sản phẩm mới xuất hiện, đòi hỏi các quy định quản lý phải được cập nhật kịp thời. Vì vậy, việc giao Chính phủ quy định chi tiết là phù hợp và cần thiết.

Đại biểu nhấn mạnh, để các quy định được thực thi hiệu quả, công tác quản lý an toàn thực phẩm phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện để người dân biết, giám sát và thực hiện.

Liên quan đến việc giao Bộ Y tế chủ trì, giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đại biểu Nguyễn Thanh Liêm bày tỏ sự đồng tình. Theo đại biểu, an toàn thực phẩm liên quan đến toàn bộ quá trình từ đồng ruộng, trang trại, nhà máy đến bàn ăn, nhưng mục tiêu cuối cùng là bảo vệ sức khỏe người dân... Vì vậy, việc giao Bộ Y tế chủ trì là phù hợp, đồng thời vẫn phải bảo đảm sự phối hợp của các bộ, ngành trong quản lý theo từng lĩnh vực.

Trong điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số, việc cập nhật, công khai thông tin phục vụ quản lý nhà nước cũng tạo thuận lợi cho Bộ Y tế thực hiện vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan.

Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý, đại biểu đề cao ý thức tự giác của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Từ kinh nghiệm tìm hiểu thực tiễn tại một số nước, đại biểu cho rằng, người sản xuất phải bảo đảm sản phẩm đạt chuẩn, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm phục vụ khách hàng. Chỉ cần một khâu không được kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn có thể xảy ra.

Đáng chú ý, góp ý khoản 4 Điều 51 của dự thảo, đại biểu Nguyễn Thanh Liêm đề nghị phân loại nguy cơ an toàn thực phẩm thành ba mức cao, trung bình và thấp, thay vì chỉ phân thành hai mức cao và thấp như dự thảo.

Theo đại biểu, việc bổ sung mức nguy cơ trung bình sẽ tạo cơ sở để áp dụng các biện pháp quản lý nhà nước cụ thể, phù hợp hơn với từng mức độ nguy cơ, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm.

Không chờ xảy ra ngộ độc mới tăng cường kiểm soát

Từ thực tiễn làm việc tại cơ sở, đại biểu Nguyễn Thanh Liêm nêu những bất cập trong hoạt động kiểm soát an toàn thực phẩm tại một số cơ sở giết mổ.

Đại biểu cho biết, qua các lần làm việc tại địa phương, có trường hợp cán bộ thú y đến cơ sở giết mổ chủ yếu mang theo con dấu và biên lai thu phí, thực hiện việc đóng dấu kiểm soát sau khi hỏi một số thông tin... Từ thực tế này, đại biểu đặt vấn đề về hiệu lực, hiệu quả quản lý nếu hoạt động kiểm soát chỉ dựa vào quan sát và thao tác thủ công của cán bộ thú y, thiếu các biện pháp kiểm tra đủ chặt chẽ.

Đề cập hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố, đặc biệt là bánh mì kẹp thịt, đại biểu cho rằng, công tác quản lý thường được quan tâm nhiều hơn sau khi xảy ra những vụ ngộ độc khiến hàng chục, thậm chí hàng trăm người phải nhập viện. Trong khi đó, loại hình kinh doanh này phổ biến trên cả nước, từ đô thị đến đồng bằng, miền núi. Vì vậy, cần có giải pháp quản lý căn cơ, thường xuyên, chủ động phòng ngừa nguy cơ, thay vì chỉ tập trung xử lý khi hậu quả đã xảy ra.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Thanh Liêm đặt ra là nghiên cứu cơ chế đánh giá, nhận diện mức độ an toàn của thực phẩm và uy tín của các cơ sở cung cấp.

Dẫn chứng việc phân hạng sản phẩm OCOP theo số sao và dán nhãn tiết kiệm năng lượng đối với thiết bị điện, đại biểu đặt vấn đề nghiên cứu hình thức đánh giá, nhận diện tương tự đối với thực phẩm, giúp người tiêu dùng có thêm thông tin về mức độ an toàn của sản phẩm khi lựa chọn.

Cùng với đó, cần quan tâm đánh giá uy tín của các đơn vị cung cấp nguyên liệu, thực phẩm, nhất là những cơ sở cung ứng thường xuyên cho trường học, bệnh viện và các nhà máy lớn.

Theo đại biểu, những nội dung này không nhất thiết phải quy định cụ thể trong luật mà có thể được nghiên cứu, hướng dẫn tại các nghị định của Chính phủ. Vì vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo, đặc biệt là Bộ Y tế, cần tiếp tục xem xét để có giải pháp phù hợp.

ĐBQH Nguyễn Thanh Liêm cho rằng, việc nghiên cứu cơ chế đánh giá, nhận diện mức độ an toàn của thực phẩm sẽ giúp người dân có thêm căn cứ lựa chọn sản phẩm, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Lam Hà