Tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý
Tiếp tục Kỳ họp thứ Hai, sáng 24/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Không quản lý hoạt động giám định thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn
Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ vẫn kế thừa phạm vi điều chỉnh như Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành. Cụ thể, Luật quy định về quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và việc bảo hộ các quyền đó.
Dự thảo Luật gồm 3 điều: Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT, bao gồm 22 khoản (sửa đổi, bổ sung điều 11, 97, 138, 148, 150, 165, 170, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 182, 185, 187, 194, 201; thay thế, bãi bỏ một số cụm từ tại điều 98, 119a, 147, 181, 196). Điều 2: Điều khoản thi hành. Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng cho biết, dự thảo Luật bổ sung khoản 1a, 1b tại Điều 97 về sửa đổi văn bằng bảo hộ bao gồm cả sửa đổi do chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho bên nhận chuyển nhượng trong trường hợp chuyển nhượng một phần danh mục hàng hóa, dịch vụ, bãi bỏ các quy định về đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp tại khoản 1 Điều 148, khoản 2 Điều 150.
Bên cạnh đó, bãi bỏ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức và cá nhân tại Điều 201; không quản lý hoạt động giám định thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn (ví dụ như quy định về tiêu chuẩn nghề đối với giám định viên) theo quy định tại khoản 2 Điều 2 của Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP. Dự thảo Luật quy định quản lý hoạt động này thông qua quy định về nghĩa vụ thông báo thông tin của tổ chức, cá nhân hoạt động giám định để cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công bố và tổ chức, cá nhân tự chịu trách nhiệm về thông tin và hoạt động giám định mà mình thông báo hoặc thực hiện.
Thực hiện chủ trương rà soát, kiện toàn mô hình quản lý nhằm bảo đảm tính thống nhất, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống sở hữu trí tuệ, đồng thời phát huy tiềm năng của việc bảo hộ giống cây trồng, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 11 theo hướng chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.
Kiểm soát hiệu quả hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra tán thành sự cần thiết ban hành và phạm vi sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ.
Về việc phân công trách nhiệm quản lý Nhà nước về quyền đối với giống cây trồng (Điều 11 của Luật Sở hữu trí tuệ), cơ quan thẩm tra tán thành việc chuyển trách nhiệm quản lý Nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Để đảm bảo chính xác, rõ trách nhiệm của cơ quan đầu mối và thống nhất với cách thể hiện tại các luật khác, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chỉnh lý quy định tại khoản 2 Điều 11 của Luật Sở hữu trí tuệ theo hướng Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.
Liên quan đến việc bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung Điều 201 của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành), Ủy ban nhận thấy, giám định về sở hữu trí tuệ là hoạt động có tính chuyên môn cao; kết luận giám định là nguồn tài liệu quan trọng phục vụ việc xác lập, thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu nêu rõ, việc bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ trong khi chưa quy định cụ thể về cơ chế hậu kiểm có thể ảnh hưởng đến chất lượng, độ tin cậy của kết luận giám định, gây khó khăn cho cơ quan nhà nước trong việc lựa chọn, đánh giá khi có nhiều kết luận giám định khác nhau.
Do đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn thi hành quy định về việc bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ để có giải pháp phù hợp nhằm kiểm soát hiệu quả và nâng cao chất lượng của hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ.