Quảng Ninh xác lập "địa chỉ trách nhiệm" trong giám sát giải quyết kiến nghị cử tri
Giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri là một trong những hoạt động thể hiện rõ vai trò đại diện của cơ quan dân cử, đại biểu dân cử. Kinh nghiệm thực tiễn tại Quảng Ninh cho thấy, khi mỗi kiến nghị chính đáng của cử tri được coi là một "địa chỉ trách nhiệm" thì mỗi lần giám sát sẽ tạo ra một chuyển biến, đưa hoạt động của cơ quan dân cử đi vào chiều sâu; góp phần xây dựng chính quyền địa phương gần dân, sát dân, hiệu lực, hiệu quả.
Bài 1: Đổi mới quy trình, hướng vào thực chất
Trong bối cảnh không gian phát triển và mô hình quản trị mới, hoạt động TXCT, tiếp nhận và tổng hợp ý kiến, kiến nghị có ý nghĩa quan trọng. Thực tiễn triển khai trong khuôn khổ pháp lý mới đã mang lại những kinh nghiệm quý, bài học sâu sắc cùng các giải pháp đồng bộ đưa công tác giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri đi vào thực chất, chủ động, liên tục và gắn với trách nhiệm cụ thể.
Chuẩn hóa nền tảng tiếp nhận kiến nghị, đa dạng phương thức giám sát
Kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động của HĐND thành phố Quảng Ninh là xác định khâu tiếp nhận, phân loại và tổng hợp kiến nghị giữ vai trò nền tảng. Các kiến nghị cần được theo dõi theo một quy trình thống nhất từ tiếp nhận, tổng hợp, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền, trả lời, tổ chức thực hiện, giám sát kết quả đến thông tin lại với cử tri.
Quá trình này, các kiến nghị đều được rà soát, đối chiếu với những nội dung đã phát sinh ở các kỳ họp trước. Cơ quan chức năng tách riêng những kiến nghị đã được trả lời nhưng cử tri tiếp tục kiến nghị, đồng thời ưu tiên những vấn đề thiết thực, tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân.
Đối với những kiến nghị kéo dài và chưa có kết quả, Thường trực HĐND thành phố chỉ đạo ban hành nghị quyết về kết quả giám sát để trình thông qua tại kỳ họp HĐND thành phố. Điển hình như tại Kỳ họp thứ 6, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết số 37/NQ-HĐND ngày 9/7/2026. Nghị quyết này xác định rõ 16 nội dung kiến nghị, bao gồm 10 kiến nghị từ các kỳ họp trước và 6 kiến nghị tại Kỳ họp thứ 34, cần phải tiếp tục theo dõi, giám sát.
HĐND, Thường trực, các Ban HĐND thành phố cũng đa dạng hóa hình thức giám sát và lựa chọn hình thức giám sát phù hợp với từng vấn đề. Thường trực HĐND thành phố đã kết hợp chặt chẽ nhiều hình thức như phân công các Ban, các Tổ đại biểu giám sát; xem xét báo cáo của UBND thành phố; tổ chức phiên giải trình, khảo sát thực tế, giám sát chuyên đề; chất vấn tại kỳ họp; tái giám sát và ban hành nghị quyết về kết quả giám sát. Kết quả giải quyết được phân thành những nhóm rõ rệt.
Thực tế trên địa bàn thành phố Quảng Ninh hiện không có kiến nghị thuộc nhóm “chưa giải quyết”. Đối với những kiến nghị phức tạp, kéo dài và liên quan đến nhiều cơ quan, các Ban và các Tổ đại biểu luôn chủ động khảo sát thực tế, làm việc trực tiếp với địa phương cùng cơ quan chuyên môn. Từ đó, các đơn vị lựa chọn đúng nội dung để đưa ra chất vấn, giải trình hoặc giám sát chuyên đề. Những nội dung chậm thực hiện đều được đưa vào diện tái giám sát, đồng thời yêu cầu báo cáo và cam kết rõ thời gian, lộ trình giải quyết.
Tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai kết quả giải quyết
Cùng với những giải pháp nêu trên, HĐND thành phố cũng xác định gắn giám sát với hoạt động chất vấn, giải trình và ban hành nghị quyết để tăng tính ràng buộc trách nhiệm. Khi có kiến nghị chậm giải quyết, HĐND thành phố chủ động lựa chọn nội dung để chất vấn, yêu cầu làm rõ trách nhiệm, lộ trình khắc phục và ban hành nghị quyết.
Điển hình là vấn đề ngập lụt tại các khu vực đô thị đã được đưa ra chất vấn tại Kỳ họp thứ 34 (kỳ họp thường lệ cuối năm 2025) và ban hành Nghị quyết số 333/NQ-HĐND ngày 16/12/2025. Tại Kỳ họp thứ 6 (năm 2026, vấn đề này tiếp tục được tái giám sát, đưa ra chất vấn; đồng thời ,HĐND khóa XV, nhiệm kỳ 2026-2031 đã ban hành Nghị quyết số 39/NQ-HĐND ngày 9/7/2026 về chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 6; kết quả thực hiện sẽ tiếp tục được báo cáo tại Kỳ họp thường lệ cuối năm 2026.
Hằng năm, cơ quan dân cử thành phố duy trì đều đặn 2 hội nghị giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri vào thời điểm giữa hai kỳ họp và trước các đợt tiếp xúc cử tri. Hoạt động này nhằm thống nhất kết quả với UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, làm cơ sở vững chắc để các đại biểu thông tin lại với cử tri.
Thực tế cũng chứng minh, việc giám sát qua báo cáo là cần thiết nhưng chưa đủ. Đối với các kiến nghị dân sinh, cơ quan dân cử cần khảo sát thực tế, làm việc trực tiếp với người dân, khu dân cư, cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở để kiểm chứng kết quả. Ngay cả những kiến nghị được xác định là “đã giải quyết” cũng cần phải kiểm chứng thực tế khi có tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân. Nếu cử tri tiếp tục có kiến nghị, các cơ quan cần xem xét lại để xác định rõ nguyên nhân và thông tin trở lại một cách thuyết phục.
Một kinh nghiệm khác của cơ quan dân cử thành phố là luôn công khai kết quả giám sát, thông tin đầy đủ tới cử tri. Sau các hội nghị giám sát và phiên giải trình, cơ quan chức năng đều ban hành thông báo kết luận và thông tin rộng rãi kết quả qua báo chí cùng các phương tiện truyền thông.
Thành phố duy trì chuyên mục “Đại biểu dân cử với cử tri” trên kênh truyền hình thành phố với thời lượng 15 phút, tần suất 2 số/tháng và chuyên mục “Đại biểu với cử tri” trên báo in Quảng Ninh hằng tuần; đồng thời đẩy mạnh thông tin đa phương tiện như E-magazine, Infographic và các nền tảng YouTube, Zalo, TikTok. Trong những năm qua, tỷ lệ giải quyết xong kiến nghị cử tri trên địa bàn đạt từ 60% đến 80%; nhiều kiến nghị kéo dài được giải quyết dứt điểm, góp phần tạo sự đồng thuận, tin tưởng của cử tri, Nhân dân.