Hà Nội: Ra mắt mô hình điểm tổ chức hoạt động tại thiết chế văn hóa tổ dân phố
Ngày 23/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Giảng Võ tổ chức ra mắt mô hình điểm tổ chức hoạt động tại thiết chế văn hóa tổ dân phố tại phường Giảng Võ.
Phát biểu tại Lễ ra mắt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho biết, nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng có vai trò quan trọng trong đời sống ở khu dân cư; là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, học tập, giao lưu, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng.
Hiệu quả của thiết chế văn hóa không chỉ được quyết định bởi cơ sở vật chất, mà quan trọng hơn là nội dung hoạt động có thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người dân và được duy trì thường xuyên. Một nhà văn hóa thực sự phát huy hiệu quả phải là nơi người dân muốn đến, tích cực tham gia và tìm thấy những giá trị hữu ích cho đời sống.
Tinh thần đó được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và cụ thể hóa tại Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội với mục tiêu ít nhất 95% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động hiệu quả. Để đạt mục tiêu này, Thành phố chú trọng đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt động; khai thác tốt cơ sở vật chất hiện có; đáp ứng nhu cầu của từng nhóm dân cư và ứng dụng công nghệ số theo hướng thiết thực.
Việc triển khai mô hình Nhà văn hóa số tại tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ có ý nghĩa thiết thực, đồng thời đặt ra yêu cầu lựa chọn cách làm phù hợp với đặc điểm của địa bàn.
Đối với khu vực đô thị trung tâm, không gian sinh hoạt có thể còn hạn chế. Vì vậy, cần tính toán, sắp xếp công năng linh hoạt, xây dựng lịch hoạt động hợp lý và kết nối với các không gian công cộng phù hợp. Việc nhân rộng mô hình không phải là sao chép nguyên trạng, mà là kế thừa những yếu tố hiệu quả và vận dụng sáng tạo theo điều kiện, nhu cầu của từng địa phương.
Đối với mô hình Nhà văn hóa số, điều quan trọng không chỉ là đưa công nghệ vào không gian cộng đồng, mà phải tạo ra những tiện ích cụ thể cho người dân: tiếp cận thông tin thuận lợi hơn, nâng cao kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ thiết yếu, nắm bắt lịch sinh hoạt, kết nối câu lạc bộ và gửi ý kiến phản hồi. Công nghệ cần dễ tiếp cận, dễ sử dụng, hỗ trợ cho hoạt động cộng đồng; đồng thời không thay thế sự giao tiếp trực tiếp và những giá trị gắn kết giữa con người với con người.
Để mô hình hoạt động thiết thực, hiệu quả và bền vững, ông Trần Trung Hiếu đề nghị phường Giảng Võ, tổ dân phố số 4 và các đơn vị liên quan quan tâm một số nội dung.
Thứ nhất, sớm đưa mô hình vào hoạt động nền nếp, thường xuyên. Phường và tổ dân phố cần xác định rõ đầu mối phụ trách, phân công trách nhiệm quản lý, xây dựng và công khai lịch sinh hoạt theo tuần, tháng; chủ động phối hợp với các tổ chức đoàn thể, câu lạc bộ và lực lượng nòng cốt để tổ chức hoạt động.
Nội dung cần xuất phát từ nhu cầu của người dân, phù hợp với từng nhóm đối tượng; tránh tình trạng hoạt động chỉ sôi nổi trong thời gian đầu sau lễ ra mắt. Đồng thời, cần khai thác hợp lý các phòng chức năng, bố trí hoạt động theo khung giờ và nghiên cứu kết nối với công viên, vườn hoa, sân chơi, không gian công cộng khi có điều kiện.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số theo hướng gần gũi, thiết thực. Cần chú trọng hướng dẫn người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng số sử dụng các ứng dụng, tiện ích phục vụ đời sống hằng ngày; lựa chọn kênh thông tin phù hợp để thông báo lịch hoạt động, giới thiệu các chương trình, kết nối câu lạc bộ và tiếp nhận ý kiến của cộng đồng. Việc ứng dụng công nghệ cần gắn với hiệu quả sử dụng thực tế, tránh hình thức hoặc gây khó khăn cho người dân.
Thứ ba, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân. Nhà văn hóa là không gian chung của cộng đồng, vì vậy người dân cần được tham gia đề xuất nội dung, tổ chức hoạt động, đóng góp ý kiến và cùng gìn giữ cơ sở vật chất. Sự chủ động của các tổ chức đoàn thể, câu lạc bộ, các "hạt nhân" văn hóa ở khu dân cư sẽ góp phần tạo nên sức sống lâu dài cho mô hình.
Thứ tư, các xã, phường trên địa bàn Thành phố cần tiếp tục nghiên cứu, học tập kinh nghiệm từ những mô hình đã triển khai, trong đó có mô hình tại thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên và mô hình tại phường Giảng Võ; căn cứ điều kiện cơ sở vật chất, đặc điểm dân cư và nhu cầu thực tế để lựa chọn cách tổ chức phù hợp. Nơi có không gian rộng có thể tổ chức đa dạng hoạt động trong nhà và ngoài trời; nơi có diện tích hạn chế cần tối ưu công năng, bố trí lịch linh hoạt và kết nối các không gian công cộng.
Mô hình đại diện nhóm phường trung tâm, được xây dựng tại Nhà sinh hoạt cộng đồng tổ dân phố số 4 phường Giảng Võ, lấy thư viện cộng đồng và phát triển văn hóa đọc làm điểm nhấn, gắn với ứng dụng công nghệ số. Thiết chế có tổng diện tích khuôn viên 693 m², diện tích xây dựng 82,5 m², gồm 03 tầng; diện tích phục vụ thể dục thể thao 280 m².
Tầng 1 bố trí không gian sinh hoạt cộng đồng và thư viện; thư viện tại tầng 1 có diện tích 16 m², gần 1.500 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực. Mô hình chú trọng duy trì lịch phục vụ đọc, mượn sách; tổ chức giới thiệu sách, đọc sách cùng thiếu nhi, sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách và trao đổi chuyên đề; kết nối với gia đình, trường học, các tổ dân phố. Tầng 2 có hội trường khoảng 60 chỗ ngồi; cùng sân hoạt động ngoài trời, cây xanh và các công trình phụ trợ.