Bảo vệ hạ tầng năng lượng trong kỷ nguyên số: Gắn an ninh mạng với chuyển đổi xanh bền vững

Trong bối cảnh các hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, an ninh mạng không còn là vấn đề riêng của lĩnh vực công nghệ thông tin mà đã trở thành yêu cầu quan trọng đối với hoạt động sản xuất, cung ứng và vận hành liên tục.

Được sự chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam tổ chức hội thảo “An ninh năng lượng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, với sự đồng hành của PV GAS trong vai trò Đối tác chiến lược. Hội thảo tập trung thảo luận các giải pháp bảo vệ hạ tầng năng lượng trọng yếu, bảo đảm an toàn vận hành, tăng cường năng lực ứng phó sự cố và đa dạng hóa nguồn cung LNG trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa năng lượng, công nghệ số và an ninh mạng. Theo ông, khi các hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, bảo vệ an ninh mạng phải trở thành một phần không thể tách rời của bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Vũ Duy Hiền đề xuất ba định hướng trọng tâm: chuyển từ bảo vệ bị động sang chủ động quản trị rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và các tổ chức chuyên môn; gắn ứng dụng công nghệ mới với yêu cầu an ninh, an toàn và phát triển bền vững.

Phát biểu chỉ đạo, định hướng tại Hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), nhấn mạnh hạ tầng năng lượng là một trong những hạ tầng đặc biệt quan trọng, có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột. Nếu hệ thống năng lượng bị tê liệt, nhiều hệ thống khác cũng có thể bị ảnh hưởng, từ thông tin liên lạc đến điều khiển, giám sát và vận hành.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng trọng yếu hiện không còn là vấn đề lý thuyết, mà đã hiện hữu, đòi hỏi các đơn vị chủ động nhận diện rủi ro và triển khai biện pháp bảo vệ tương xứng.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng đề nghị doanh nghiệp chủ động nhận diện, ưu tiên bảo vệ các hệ thống năng lượng trọng yếu; nâng cao năng lực giám sát, ứng phó và khôi phục sau sự cố; đồng thời tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng và các đơn vị chuyên môn. Đặc biệt, hệ thống công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành công nghiệp (OT) và dữ liệu vận hành cần được bảo vệ phù hợp với đặc thù của từng hệ thống, ngay từ khâu đầu tư, thiết kế đến tổ chức vận hành.

Nhằm cụ thể hóa những định hướng chỉ đạo trên, phiên tham luận toàn thể của hội thảo đã mở ra bức tranh đa chiều về ngành năng lượng dưới nhiều góc độ tiếp cận.

Mở đầu phiên tham luận, TS. Nguyễn Huy Hoạch, đại diện Thường trực Hội đồng Khoa học và Biên tập của Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA), đã trình bày về vai trò then chốt của năng lượng trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế. Tiếp nối góc nhìn vĩ mô này, ThS. Lưu Văn Vinh từ Viện An ninh phi truyền thống (Đại học Quốc gia Hà Nội) làm rõ mối quan hệ khăng khít giữa an ninh năng lượng và các thách thức an ninh phi truyền thống đương đại.

Từ thực tiễn khối doanh nghiệp, ông Hồ Diên Vượng, Phó Giám đốc Chi nhánh Kinh doanh LNG của PV GAS, chia sẻ kinh nghiệm và các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung LNG. Đây được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm chuyển dịch năng lượng diễn ra hiệu quả trước bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp.

Đi sâu vào bài toán công nghệ và quản trị an toàn thông tin, ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia (A05), đã đưa ra những cảnh báo sát sườn về nguy cơ tấn công mạng nhắm vào hạ tầng năng lượng. Đồng thời, ông đề xuất các tiêu chuẩn quản trị bắt buộc nhằm tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống.

Cùng bàn về giải pháp công nghệ tiên tiến, ông Trần Quang Hải, Giám đốc Công nghệ Công ty CP AIZ, giới thiệu các mô hình AI phục vụ tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và quản trị phát thải. Nhằm hiện thực hóa các giải pháp bảo mật, chuyên gia Nguyễn Trung Nghĩa từ Công ty CP Công nghệ An ninh mạng quốc gia Việt Nam (NCS) đã cung cấp các phương án kỹ thuật thiết thực để thiết lập "lá chắn" bảo vệ toàn diện cho hệ thống IT/OT và dữ liệu vận hành.

Khép lại sự kiện, hội thảo đã khẳng định vai trò là cầu nối chiến lược giữa cơ quan hoạch định chính sách, giới nghiên cứu và các doanh nghiệp thực thi. Những ý kiến và giải pháp đột phá được đưa ra tại chương trình được kỳ vọng sẽ đóng góp giá trị thiết thực, tạo tiền đề vững chắc cho quá trình xây dựng chiến lược chuyển đổi xanh an toàn, bền vững của ngành năng lượng Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Tin, ảnh: Trọng Nghĩa