Khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn

Sáng 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Đoàn ĐBQH các tỉnh Hưng Yên và Tây Ninh thảo luận tại Tổ 6 về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi) và tình hình triển khai Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Góp ý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi), ĐBQH Phan Thị Mỹ Dung (Tây Ninh) thống nhất bỏ từ “ban hành” trong tên luật, bởi xây dựng pháp luật phải gắn liền với tổ chức thi hành pháp luật.

Về hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật khi văn bản làm căn cứ ban hành hết hiệu lực, đại biểu đề nghị cân nhắc cơ chế tự động hết hiệu lực của văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành. Nếu văn bản thay thế chưa được ban hành kịp thời, quy định này có thể gây xáo trộn và tạo khoảng trống pháp lý.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với những văn bản về bản chất không còn là văn bản quy phạm pháp luật nhưng vẫn được thống kê là còn hiệu lực. Đồng thời, cần mở rộng cơ chế bãi bỏ toàn bộ văn bản bằng văn bản hành chính cá biệt đối với những trường hợp có dấu hiệu trái pháp luật, không còn đối tượng áp dụng hoặc không còn phù hợp.

Về hình thức văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ quy định về quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh là văn bản quy phạm pháp luật, do có sự tương đồng về thẩm quyền với UBND cấp tỉnh gây lúng túng trong áp dụng. Việc tinh gọn các hình thức văn bản cần đi đôi với xác định rõ thẩm quyền, bảo đảm thống nhất và thuận lợi cho địa phương.

ĐBQH Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) đề nghị làm rõ trách nhiệm đánh giá điều kiện, nguồn lực thực hiện chính sách ngay từ khâu xây dựng pháp luật; kiểm soát chặt việc giao quy định chi tiết, không để phát sinh thêm điều kiện, nghĩa vụ đối với người dân, doanh nghiệp ngoài phạm vi được giao.

Đại biểu cũng yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của cơ quan tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ khi sắp xếp tổ chức bộ máy; khắc phục tình trạng luật có hiệu lực nhưng văn bản hướng dẫn chậm ban hành, gây gián đoạn thực thi và phát sinh khoảng trống pháp lý.

ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) đề nghị rà soát các nguyên tắc xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm thống nhất về thứ bậc pháp lý và nguyên tắc áp dụng pháp luật chuyên ngành. Đại biểu cũng đề nghị xem xét bổ sung các lĩnh vực pháp luật công như tổ chức Quốc hội, Chính phủ, chính quyền địa phương và xử lý vi phạm hành chính vào nhóm lĩnh vực nền tảng cần được nghiên cứu.

Đối với quy định về luật thí điểm tại Điều 20, đại biểu đánh giá đây là hướng đi mới nhưng đề nghị làm rõ cơ chế xử lý khi luật hết thời hạn, nhất là đối với quyền, nghĩa vụ, dự án và tài sản hình thành trong quá trình thí điểm. Cần quy định cụ thể nguyên tắc áp dụng và phương án xử lý khi văn bản hết hiệu lực, bảo đảm tính liên tục của các quan hệ pháp luật.

Đối với Điều 27 về thời hạn lấy ý kiến hồ sơ chính sách và đánh giá tác động chính sách, đại biểu cho rằng, thời hạn 15 ngày là quá ngắn đối với những chính sách có tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Do đó, cần điều chỉnh phù hợp để các cơ quan có đủ thời gian nghiên cứu, đánh giá và đưa ra ý kiến có chất lượng.

Nhật Trường