Để mỗi người dân thực sự trở thành công dân số
Từ những điểm hỗ trợ dịch vụ công tại thôn, mô hình hành chính tại nhà đến các nền tảng tương tác với chính quyền, Hà Tĩnh đang từng bước đưa tiện ích số vào đời sống. Điều quan trọng hơn là duy trì hiệu quả phục vụ, hoàn thiện các nền tảng và trang bị kỹ năng để mỗi người dân có thể tự tin tham gia môi trường số.
Đưa tiện ích số đến gần người dân
Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu mới trong cung cấp dịch vụ hành chính công, nhất là tại những khu dân cư cách xa trung tâm xã. Trong khi đó, không phải người dân nào cũng thành thạo các thao tác trực tuyến... Từ thực tế này, xã Cẩm Trung triển khai mô hình “Điểm hỗ trợ dịch vụ công số tại thôn Đông Trung”, đưa hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ đến gần hơn với người dân.
Ra mắt ngày 2/10, điểm hỗ trợ được triển khai với sự phối hợp của Tổ chuyển đổi số cộng đồng, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã và Phòng Văn hóa - Xã hội. Chủ tịch UBND xã Trần Viết Chiến cho biết: người dân được hướng dẫn cài đặt, sử dụng VNeID, i-HaTinh; tra cứu thủ tục, kê khai, nộp hồ sơ, thanh toán trực tuyến và theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ. Đồng thời, được hướng dẫn gửi phản ánh, kiến nghị trên các nền tảng số, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận diện những thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Để tạo điều kiện triển khai, địa phương đã trang bị máy tính, máy in cho tất cả các thôn với tổng kinh phí hơn 200 triệu đồng, giúp các Tổ chuyển đổi số cộng đồng có phương tiện hỗ trợ người dân... Cùng với điểm hỗ trợ tại thôn, xã Cẩm Trung còn triển khai trợ lý số ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giúp người dân tra cứu thông tin về thủ tục hành chính, chính sách xã hội, giáo dục, y tế thông qua những câu hỏi gần gũi, dễ hiểu.
Nếu Cẩm Trung đưa dịch vụ đến thôn, xã Hương Bình lựa chọn cách hỗ trợ ngay tại nhà đối với người gặp khó khăn trong đi lại. Mô hình “Hành chính tại nhà - Vì dân phục vụ”, triển khai đầu tháng 10/2026, hướng đến người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo và các trường hợp đặc biệt khó khăn. Cán bộ, công chức trực tiếp đến nơi cư trú hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, kê khai, hỗ trợ thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử; trường hợp đủ điều kiện được hỗ trợ chứng thực chữ ký, điểm chỉ tại nhà theo quy định.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đặng Quốc Bảo, mô hình hướng tới chuyển từ cách thức người dân phải đến cơ quan hành chính sang chủ động hỗ trợ tại nơi cư trú, lấy sự thuận tiện và hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ.
Không chỉ trong giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số tại Hà Tĩnh còn được gắn với sản xuất, kinh doanh và các hoạt động cộng đồng. Đơn cử, tại xã Hương Bình, mô hình “Chi hội Phụ nữ giúp nhau bán hàng online” với 34 thành viên hỗ trợ hội viên quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến. Trong khi đó, xã Cẩm Xuyên xây dựng mô hình “Nhà văn hóa thôn - Điểm hỗ trợ dịch vụ công và các tiện ích số”, mở rộng hoạt động hỗ trợ người dân ngay tại khu dân cư...
Lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo
Từ những mô hình tại cơ sở, Hà Tĩnh đang cụ thể hóa định hướng phát triển công dân số gắn với cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân... Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, nhằm giảm việc người dân phải kê khai, cung cấp lại thông tin, giấy tờ đã có trong các cơ sở dữ liệu, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, Hà Tĩnh đang phát triển ứng dụng i-HaTinh theo hướng trở thành kênh tương tác số thống nhất giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp. Bên cạnh chức năng phản ánh hiện trường, nền tảng này được định hướng tích hợp các tiện ích về việc làm, giáo dục, dịch vụ điện, tra cứu văn bản, chính sách và học tập kỹ năng số, giúp người dân tiếp cận nhiều dịch vụ trên cùng một ứng dụng.
Theo Kế hoạch số 591/KH-UBND của UBND tỉnh, Hà Tĩnh phấn đấu đến hết năm 2026 có trên 50% dân số trưởng thành cài đặt, sử dụng i-HaTinh; tỷ lệ hài lòng đối với việc xử lý phản ánh trên ứng dụng đạt trên 80%; tích hợp thêm 6 - 8 tiện ích thiết yếu phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Tuy nhiên, một tài khoản được kích hoạt chưa đồng nghĩa với việc người dân có thể tự thực hiện giao dịch điện tử; số lượt cài đặt ứng dụng cũng chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả sử dụng. Điều cần quan tâm là người dân có giải quyết công việc thuận tiện hơn hay không, những phản ánh gửi qua môi trường số có được tiếp nhận, xử lý kịp thời và mang lại kết quả cụ thể hay không.
Cùng với hoàn thiện các nền tảng số, phổ cập kỹ năng cho người dân là nhiệm vụ quan trọng. Phong trào “Bình dân học vụ số” cần gắn việc hướng dẫn sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt với trang bị kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng tránh lừa đảo... Đối với những nhóm còn hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ, hỗ trợ trực tiếp là cần thiết, song mục tiêu lâu dài là giúp họ tự thực hiện các giao dịch phù hợp với nhu cầu.
Trong Thư ngỏ ngày 12/10/2026 hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định kêu gọi cán bộ, đảng viên và nhân dân chủ động sử dụng VNeID, tích hợp giấy tờ điện tử, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, gửi phản ánh, kiến nghị qua ứng dụng i-HaTinh; đồng thời, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao kỹ năng số... Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị mỗi cán bộ, đảng viên phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu và hướng dẫn người dân tham gia chuyển đổi số; chính quyền tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ, tạo điều kiện để người dân tiếp cận, sử dụng các tiện ích số.
Ngày 15/10/2026 đánh dấu lần đầu tiên Ngày Công dân số Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước. Với Hà Tĩnh, những mô hình từ cơ sở là bước khởi đầu; điều quan trọng hơn là duy trì hiệu quả phục vụ, hoàn thiện các nền tảng và trang bị kỹ năng để mỗi người dân có thể tự tin tham gia môi trường số.