Làm rõ cơ chế bồi thường với đất giao không đúng thẩm quyền
Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), ĐBQH Trần Văn Tuấn (TP. Bắc Ninh) đánh giá dự thảo đã có nhiều định hướng nhằm tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nhất là các vấn đề tồn tại từ quá khứ do chính sách, pháp luật đất đai thay đổi qua các thời kỳ.
Đại biểu đồng tình với nguyên tắc xử lý quan hệ đất đai theo pháp luật tại thời điểm phát sinh quan hệ, cho rằng đây là cơ sở quan trọng để giải quyết nhiều tồn tại. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ đối với đất có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền.
Theo đại biểu, đây là vấn đề đang đặt ra tại nhiều địa phương, nhất là khi thu hồi đất để giải phóng mặt bằng. Trong thực tế, có những trường hợp đất từng được xã, thôn giao, bán trái thẩm quyền từ nhiều năm trước; người dân ngay tình, đã nộp tiền, nhận đất, sử dụng ổn định, xây dựng nhà ở, hình thành tài sản hoặc chuyển quyền qua nhiều thế hệ.
.png)
Vì vậy, cần phân biệt trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền với quyền lợi chính đáng của người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Đại biểu cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể về điều kiện bồi thường, hỗ trợ, song không thể đồng nhất mọi trường hợp đất giao không đúng thẩm quyền với trường hợp đương nhiên được bồi thường.
Đại biểu đề nghị bổ sung quy định theo hướng Chính phủ quy định chi tiết việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đối với trường hợp đất có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền, bảo đảm phù hợp với nguồn gốc, thời điểm và quá trình sử dụng đất. Qua đó, tạo cơ sở thống nhất về điều kiện, loại đất và mức bồi thường, hỗ trợ, góp phần xử lý những tồn đọng kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng.
Đại biểu Trần Văn Tuấn cũng bày tỏ đồng tình với quy định chuyển tiếp tại Điều 110 dự thảo về trường hợp đã có quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày Luật có hiệu lực nhưng chưa có quyết định giao đất tái định cư. Theo đại biểu, quy định về giá đất tái định cư trong trường hợp này sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ chính sách trước đây.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế tương tự đối với trường hợp giao đất ở, đất dịch vụ cho người có đất nông nghiệp bị thu hồi.
Theo đại biểu, nhiều địa phương từng có chính sách giao một hoặc hai lô đất dịch vụ cho người dân khi thu hồi đất nông nghiệp. Dự thảo đã tiếp thu, quy định trường hợp người có đất nông nghiệp bị thu hồi chưa được hỗ trợ giao đất ở, đất sản xuất, kinh doanh dịch vụ theo chính sách của địa phương trong giai đoạn thực hiện Luật Đất đai năm 2003 thì tiếp tục được thực hiện hỗ trợ giao đất.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý vướng mắc lớn không chỉ là người dân có tiếp tục được giao đất hay không, mà còn là nghĩa vụ tài chính và giá đất được áp dụng. Nếu áp dụng giá đất theo quy định hiện hành, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính có thể gặp khó khăn.
Do đó, đại biểu Trần Văn Tuấn đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định chuyển tiếp đối với trường hợp này, bảo đảm giải quyết được các vướng mắc do chính sách đất đai qua các thời kỳ và phù hợp với khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của người dân.