Đưa vào luật nguyên tắc “giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển từng thời kỳ"
Thảo luận tại Tổ 5 gồm các Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố Quảng Ninh, Đà Nẵng, Cao Bằng, các ĐBQH nhấn mạnh, định giá đất là vấn đề quan trọng, tác động trực tiếp đến quyền lợi người dân, chi phí đầu tư của doanh nghiệp và nguồn thu ngân sách.
ĐBQH Nguyễn Duy Minh (TP. Đà Nẵng) đề nghị, làm rõ yêu cầu kiểm chứng dữ liệu đầu vào, nguyên tắc loại trừ các giao dịch bất thường và trách nhiệm giải trình trong xác định giá đất; đồng thời công khai những căn cứ chủ yếu của phương án giá để người dân, doanh nghiệp có thể theo dõi, giám sát.
Góp ý cụ thể vào quy định về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, đại biểu Nguyễn Duy Minh đề nghị, cần có cơ chế đánh giá tác động khi mức giá biến động lớn, nhất là đối với nghĩa vụ tài chính của hộ gia đình, cá nhân, chi phí bồi thường, tái định cư và việc triển khai các dự án đầu tư. Việc cập nhật giá đất phải sát thực tiễn nhưng cần có giải pháp hạn chế những biến động đột ngột, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, theo đại biểu, cần nghiên cứu cơ chế điều tiết hợp lý phần giá trị đất đai tăng thêm do quy hoạch và đầu tư hạ tầng của Nhà nước mang lại, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư; tránh để nguồn lực đầu tư công chỉ làm gia tăng lợi ích cho một số chủ thể.
ĐBQH Phan Duy Anh (TP. Đà Nẵng) cho rằng, khi không còn giá đất cụ thể, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất là căn cứ chủ yếu để thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Tán thành với ý kiến của cơ quan thẩm tra về việc đưa vào luật nguyên tắc “giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển từng thời kỳ, bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho sản xuất, kinh doanh”, đại biểu cũng cho rằng, khi không còn nguyên tắc độc lập, cần tách bạch cơ quan xây dựng và cơ quan thẩm định.
Bên cạnh đó, đại biểu Phan Duy Anh đề nghị, bổ sung vào căn cứ xác định hệ số điều chỉnh giá đất yếu tố biến động giá đất trên thị trường, cho phép điều chỉnh tăng, giảm kịp thời với trình tự rút gọn khi sửa đổi giữa kỳ; xác định rõ cơ quan quyết định tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Đồng thời, cần xác định cơ quan tính giá đất cho từng dự án, trường hợp phải thẩm định, cơ quan thông báo số tiền phải nộp và thời hạn từng bước; Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định công thức hệ số theo quy hoạch, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh áp dụng cho từng dự án.
Đại biểu cũng đề nghị, bổ sung quy định: bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu được quyết định đúng nguyên tắc, trình tự là căn cứ pháp lý xác định nghĩa vụ tài chính; phần chênh lệch so với giá giao dịch trên thị trường không bị xác định là thất thoát ngân sách nhà nước, trừ trường hợp vi phạm trình tự hoặc vụ lợi.
“Đây là cơ sở để cán bộ thực thi không e ngại trách nhiệm”, đại biểu Phan Duy Anh nhấn mạnh.
Về thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (TP. Quảng Ninh) đề nghị nên quy định giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc điều chỉnh Hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) nhằm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt, kịp thời trong điều chỉnh mức giá theo biến động giá đất thực tế, điều kiện kinh tế - xã hội của từng vùng, từng khu vực, từng vị trí.
Về cơ chế thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với dự án liên xã, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà cho rằng, quy định giao Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thu hồi đất và bồi thường tái định cư đối với các dự án nằm trên địa bàn nhiều xã (dự án liên xã) dễ dẫn đến tình trạng chênh lệch chính sách giữa các xã, gây chậm trễ tiến độ. Do đó, đại biểu cho rằng, cần quy định rõ các nguyên tắc cơ bản về cơ quan chủ trì, cơ chế phối hợp và trách nhiệm thống nhất để áp dụng chung cho các dự án liên xã.