EVNHCMC hướng dẫn phòng tránh điện giật khi ngập nước

Trong cao điểm mùa mưa bão, những cơn mưa lớn gây ngập nước tại TP Hồ Chí Minh, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện. EVNHCMC đã đưa ra nhiều khuyến cáo sử dụng điện an toàn, đồng thời ban hành các văn bản chỉ đạo đơn vị trực thuộc tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về phòng tránh tai nạn điện.

Xử lý an toàn khi nước tràn vào nhà

Theo Phó Tổng giám đốc EVNHCMC Luân Quốc Hưng, khi nước có nguy cơ tràn vào nhà, người dân cần nhanh chóng xác định, quan sát kỹ vị trí CB tổng (thiết bị đóng cắt nguồn điện của nhà), ổ cắm, dây dẫn và thiết bị điện để dự liệu mức nước có thể ngập.

Khi nước có khả năng tiếp xúc với ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị, cần ngắt điện khu vực có nguy cơ ngập hoặc toàn bộ hệ thống điện của gia đình, bao gồm trong nhà, ngoài sân và khu vực hàng rào. Nếu không thể tách riêng an toàn, cần ngắt CB tổng trước khi nước tràn vào.

Ông Luân Quốc Hưng lưu ý, người dân chỉ thao tác khi tay khô, chỗ đứng khô ráo và đường tiếp cận an toàn. Sau khi ngắt điện, nếu điều kiện an toàn cho phép, mới rút phích cắm, đưa thiết bị và ổ cắm di động lên cao. Không để việc kê dọn tài sản làm chậm việc ngắt điện và đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Trường hợp nước đã ngập và không thể tiếp cận CB an toàn, người dân tuyệt đối không lội vào nước để ngắt điện, rút phích cắm hoặc di chuyển thiết bị. Cần giữ mọi người tránh xa khu vực nghi có điện rò; gọi ngay tổng đài chăm sóc khách hàng 1558 hoặc 1900 54 54 54 của EVNHCMC, cung cấp địa chỉ, khu vực và tình trạng ngập để đề nghị ngành điện tạm ngắt nguồn điện nhằm kịp thời bảo đảm an toàn.

Người dân không tự tháo công tơ, cắt dây điện hoặc dùng cây, sào để thao tác CB từ xa. Không mặc nhiên cho rằng nhà đang mất điện là đã an toàn, bởi điện có thể được cấp trở lại.

Với nhà có sử dụng điện mặt trời, bộ lưu điện hoặc máy phát, có thể còn các nguồn điện khác; cần nhờ người có chuyên môn xử lý, cô lập những nguồn này. Khi cần cứu nạn, cứu hộ, gọi ngay tổng đài 114; không chạm trực tiếp vào người đang bị điện giật khi chưa tách nguồn điện an toàn.

Dùng máy bơm chống ngập đúng cách

Trong quá trình chống ngập, việc sử dụng máy bơm, dây điện kéo dài và ổ cắm di động cần bảo đảm các điều kiện an toàn. EVNHCMC cảnh báo những cách sử dụng nguy hiểm như đặt ổ cắm, phích cắm, mối nối trên nền ướt; dùng dây điện tróc vỏ hoặc mối nối tạm bằng băng keo có thể bong tróc, gây rò điện khi thấm nước; cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ hoặc dùng dây kéo dài không đủ khả năng chịu tải. Đứng trong nước để cắm điện, chạm vào máy bơm hoặc kéo dây cũng có thể gây điện giật nếu thiết bị bị rò điện.

Để vận hành an toàn, máy bơm phải phù hợp với môi trường sử dụng và được lắp đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với máy bơm thông thường, không được để phần động cơ ngập nước vì nguy cơ rò điện rất cao.

Dây dẫn, phích cắm phải còn nguyên vẹn và có khả năng chịu tải phù hợp. Ổ cắm, các điểm đấu nối phải đặt cao, khô ráo, tránh nước bắn; không dùng túi ni lông bọc mối nối thay cho phụ kiện bảo vệ phù hợp. Dây điện không được đặt ở nơi dễ bị đè, kẹp hoặc kéo căng; dây trên cuộn phải được sử dụng theo hướng dẫn về tải của nhà sản xuất.

Nguồn cấp cho máy bơm cần có bảo vệ quá tải, ngắn mạch và chống rò điện phù hợp. Thiết bị có yêu cầu nối đất bảo vệ phải được nối đất đúng kỹ thuật. Người vận hành phải đứng ở nơi khô ráo, không để người đi vào vùng nước đang đặt máy bơm hoạt động.

Cần ngắt nguồn trước khi di chuyển máy, gỡ rác hoặc sửa chữa. Nếu CB hoặc thiết bị chống rò liên tục ngắt, cần dừng sử dụng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra; không cố đóng lại nhiều lần, thay bằng CB lớn hơn hoặc bỏ qua bảo vệ. Khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn, không vận hành máy bơm điện.

Kiểm tra kỹ trước khi sử dụng điện trở lại

Sau khi nước rút, thiết bị điện từng bị ngập hoặc ướt có thể đã khô bên ngoài nhưng chưa chắc an toàn. Bùn, chất bẩn và hơi ẩm còn bên trong có thể làm suy giảm cách điện, ăn mòn các bộ phận, gây điện giật, chập điện hoặc cháy khi cấp điện trở lại. Vì vậy, người dân không tự cắm điện để thử thiết bị còn hoạt động hay không.

Cần duy trì ngắt điện phần hệ thống bị ảnh hưởng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra các hạng mục từng ngập hoặc nghi ngấm nước: tủ điện, CB, thiết bị chống rò, công tắc, ổ cắm, hộp nối dây; dây dẫn, cáp điện tại khu vực thấp, tường còn ẩm; hệ thống nối đất bảo vệ; máy bơm, máy giặt, tủ lạnh, máy nước nóng và các thiết bị khác.

Việc kiểm tra phải bao gồm đánh giá tình trạng hư hỏng, đo điện trở cách điện, kiểm tra tính liên tục của dây bảo vệ, tình trạng nối đất và khả năng tác động của thiết bị chống rò. Không thể kết luận an toàn chỉ bằng quan sát hoặc sờ thấy khô.

EVNHCMC cũng lưu ý, lắp thiết bị chống rò điện không có nghĩa là hết nguy cơ điện giật. Thiết bị có thể không ngắt trong một số kiểu tiếp xúc, chẳng hạn khi người chạm đồng thời dây pha và dây trung tính mà dòng điện đi và về vẫn cân bằng. Thiết bị cũng có thể không hoạt động đúng nếu bị hỏng, đấu sai hoặc lựa chọn không phù hợp.

Để bảo vệ bổ sung chống điện giật, nhất là với các mạch điện ở khu vực ẩm ướt, dễ ngập nước, người dân nên chọn CB chống rò có ngưỡng dòng rò tác động danh định không quá 30 mA. Trên thị trường, các thiết bị này thường có tên RCCB hoặc RCBO. RCCB bảo vệ chống dòng rò nhưng cần phối hợp với thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch; RCBO tích hợp cả chức năng chống dòng rò, quá tải và ngắn mạch.

Cần chọn thiết bị phù hợp với điện áp, dòng tải, đặc tính dòng rò của hệ thống và nhờ người có chuyên môn lắp đặt đúng kỹ thuật.

Bên cạnh đó, cần kiểm tra hệ thống dây dẫn và các biện pháp bảo vệ chống điện giật. Dây dẫn phải có tiết diện phù hợp với công suất sử dụng, lớp cách điện nguyên vẹn; các mối nối bảo đảm kỹ thuật và được bố trí tránh nguy cơ ngập nước.

Với thiết bị có yêu cầu nối đất bảo vệ, đặc biệt là thiết bị vỏ kim loại như máy giặt, máy nước nóng, máy bơm, hệ thống nối đất phải được lắp đúng kỹ thuật, phù hợp với sơ đồ cấp điện của công trình. Người dân không tự ý đấu nối vỏ thiết bị vào dây trung tính hoặc tự cải tạo hệ thống nối đất, mà cần nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra, thực hiện.

Do đó, chống rò chỉ là một lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế cách điện, nối đất và thao tác an toàn. Người dân cần kiểm tra bằng nút TEST theo hướng dẫn của nhà sản xuất; nếu thiết bị không ngắt khi thử, phải nhờ người có chuyên môn xử lý. Nút TEST không thay thế việc kiểm tra đầy đủ toàn bộ hệ thống điện, đặc biệt sau ngập nước.

B. Trâm