Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Tạo hành lang pháp lý thông thoáng, an toàn cho hoạt động hợp tác quốc tế
Sáng 20/10, thảo luận tại Tổ 9 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế) về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị bổ sung thẩm quyền giám sát việc thực hiện các thỏa thuận quốc tế của Đoàn ĐBQH, ĐBQH và HĐND cấp tỉnh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đồng tình với sự cần thiết sửa đổi Luật, nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng về đối ngoại và hội nhập quốc tế. Đồng thời, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt đánh giá cao cách tiếp cận của dự thảo luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Theo đó, phân cấp nhưng không buông lỏng, giao quyền nhưng có kiểm soát được quyền lực. Dự thảo Luật liên quan đến nhiều lĩnh vực như dữ liệu, chữ ký điện tử, ngân sách, lưu trữ, bảo vệ bí mật nhà nước... Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu với các luật chuyên ngành và các dự án luật trình tại kỳ họp này, bảo đảm tính thống nhất hệ thống pháp luật.
Về tiêu chí nhận diện và phạm vi điều chỉnh, Phó Chủ tịch Quốc hội đồng tình với tiêu chí phân biệt thỏa thuận quốc tế và điều ước quốc tế tại khoản 1 Điều 2. Đây là văn bản không làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo pháp luật quốc tế. Tuy nhiên, việc nhận diện cần dựa vào bản chất, mục đích và nội dung của văn bản, không chỉ dựa vào tên gọi hay thủ tục ký kết. Đồng thời, đề nghị làm rõ cách xử lý các văn bản hợp pháp có nội dung hỗn hợp; làm rõ trường hợp trong quá trình đàm phán, dự thảo phát sinh nội dung có tính chất điều ước quốc tế. Có như vậy mới tránh được vướng mắc khi thực thi.
Đối với quy định về thẩm quyền ký kết của các chủ thể mới và điều kiện thực thi, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh ủng hộ việc bổ sung các chủ thể ký kết mới. Các chủ thể này gồm UBND xã, phường ở khu vực biên giới và đặc khu, các cơ quan, đơn vị trong lực lượng vũ trang và các đơn vị sự nghiệp công lập. Đây là bước đi phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong lĩnh vực hợp tác. Tuy nhiên, quyền đến đâu thì năng lực và trách nhiệm phải đến đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết các tiêu chí, điều kiện về chức năng, nhu cầu hợp tác, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng bảo đảm nguồn lực của các chủ thể này.
Tán thành với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính quy định trong dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần bổ sung cơ chế kiểm soát sau khi áp dụng thủ tục rút gọn. Khi trao quyền mạnh hơn cho địa phương, vai trò giám sát của cơ quan dân cử càng cần được phát huy. Đồng thời, đề nghị bổ sung thẩm quyền giám sát việc thực hiện các thỏa thuận quốc tế của đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về thỏa thuận quốc tế, cần quy định rõ trách nhiệm bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời; đồng thời phải đặt yêu cầu an toàn, bảo mật thông tin lên hàng đầu.
"Tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại để tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm chất lượng, khả thi. Luật cần tạo hành lang pháp lý thông thoáng, an toàn cho hoạt động hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế", Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị.