Tổng thống Putin đề xuất gặp lãnh đạo Mỹ, Trung để bàn về Ukraine
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất tổ chức hội nghị với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt chiến tranh tại Ukraine. Cuộc gặp chưa được xác nhận và được cho là sẽ không có sự tham dự của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Nga đề xuất, các bên chưa có phản ứng
Theo thông tin được CNBC dẫn lại từ Wall Street Journal, Tổng thống Putin Nga đã nêu đề xuất trên trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump ngày 9/10. Cuộc điện đàm cũng dẫn tới một thỏa thuận cho phép Moscow bán dầu diesel trên thị trường toàn cầu.
Theo nguồn tin, cuộc gặp ba bên có thể diễn ra bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến tổ chức vào tháng 11 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận với Wall Street Journal rằng các bên đang thảo luận về khả năng tổ chức cuộc gặp. Tuy nhiên, ông cho biết chưa có sự thống nhất rõ ràng về cuộc gặp cũng như chương trình nghị sự dự kiến, dù cả ba bên đều thừa nhận khả năng cuộc gặp có thể diễn ra.
Một quan chức cấp cao Mỹ nói với Wall Street Journal rằng Tổng thống Trump chưa đồng ý tham dự hội nghị, song có thể cởi mở với ý tưởng này. Nhà Trắng chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận của Reuters. Hãng tin cũng chưa thể liên hệ với Điện Kremlin ngoài giờ làm việc, trong khi Đại sứ quán Nga và Trung Quốc tại Washington chưa trả lời các yêu cầu bình luận.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo Nga - Mỹ có dấu hiệu ấm lên, đặc biệt sau khi Tổng thống Mỹ công bố thỏa thuận mua dầu diesel của Nga và ký sắc lệnh ngày 16/10 miễn áp dụng một số biện pháp trừng phạt chủ chốt đối với Moscow.
Bất đồng về việc nới lỏng trừng phạt Nga
Cuối tuần qua, Tổng thống Trump bảo vệ quyết định tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga. Ngày 18/10, ông cũng ban hành sắc lệnh miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt mới đối với Moscow theo một đạo luật do cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đề xuất.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Tổng thống Zelensky cho rằng quyết định đảo ngược và ngăn chặn việc thực thi những biện pháp này là sai lầm.
Đáp lại trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine không muốn chấm dứt chiến tranh. Tổng thống Mỹ giải thích việc nới lỏng trừng phạt nhằm tránh những hành động có thể đẩy Nga rời khỏi bàn đàm phán.
Tranh cãi về “ngừng bắn năng lượng”
Những diễn biến trên xảy ra sau khi Tổng thống Trump yêu cầu Ukraine ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, cho rằng các cuộc tập kích đang đẩy giá dầu diesel tăng cao.
Trong bài đăng ngày 18/10, Tổng thống Zelensky cho rằng Mỹ cần nhìn nhận việc Nga không có bước đi đáp lại tương xứng với các quyết định nới lỏng trừng phạt hoặc những thỏa thuận đã đạt được. Theo ông, Moscow đang coi cơ hội gia tăng nguồn thu là dấu hiệu cho thấy chiến lược tiếp tục chiến tranh mang lại kết quả.
Trả lời Bloomberg cùng ngày, nhà lãnh đạo Ukraine nhận định một số bước đi đang được thực hiện nhằm thuyết phục Kiev chấp nhận đầu hàng. Ông Zelensky nói không muốn cho rằng các đối tác Mỹ chủ trương chấm dứt chiến tranh bằng cách buộc Ukraine phải trả giá, song cho biết những diễn biến hiện nay đang tạo ra cảm nhận như vậy.
Trong khi bất đồng ngoại giao gia tăng, hai bên tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích cuối tuần qua. Theo CNBC, Ukraine đã phóng hơn 1.000 thiết bị bay không người lái vào Nga, gây cháy tại một cảng xuất khẩu dầu và một nhà máy lọc dầu ở thành phố St. Petersburg. Trong khi đó, Nga tấn công Kiev bằng tên lửa đạn đạo.
Cáo buộc về hạn chế kết nối vệ tinh
Một bất đồng khác liên quan đến hệ thống liên lạc vệ tinh phục vụ quân đội Ukraine. Tuần trước, Kiev cáo buộc Washington ra lệnh áp đặt hạn chế đối với mạng Starshield, phiên bản phục vụ mục đích quân sự của hệ thống Starlink do SpaceX phát triển. Ukraine sử dụng mạng này để điều hành lực lượng và ứng phó các cuộc tấn công của Nga.
Ngày 16/10, Tổng thống Trump phủ nhận việc Nhà Trắng ra lệnh hạn chế dịch vụ Internet vệ tinh Starlink cung cấp cho lực lượng vũ trang Ukraine.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk cho rằng trách nhiệm đối với các hạn chế thuộc về Chính phủ Mỹ và Tổng thống Trump. Ông viết trên X rằng các hệ thống Starshield do Chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát.
Theo CNBC, những hạn chế này khiến các phương tiện di chuyển với tốc độ trên 160km/giờ, trong đó có thiết bị bay không người lái đánh chặn, bị mất kết nối.
Truyền thông Ukraine dẫn lời Tổng thống Zelensky cho rằng đây là một hoạt động có chủ đích. Ông cho biết Ukraine đã đưa các ô tô trang bị Starlink sang những nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) để kiểm tra và phát hiện dịch vụ tại đó không chịu những hạn chế tương tự.
Ngày 15/10, Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết chỉ đạo hạn chế Starshield tại Ukraine xuất phát từ bên trong Nhà Trắng, nhưng không xác định người ra lệnh. Đến ngày 16/10, Telegraph đưa tin ông Musk đã đề xuất với Tổng thống Trump ý tưởng làm chậm dịch vụ Starlink tại Ukraine và cả hai đều có vai trò trong việc áp đặt các hạn chế.